Doğumu ve şehzadeliği
Kanuni Sultan Süleyman, yani I. Süleyman, 6 Kasım 1494'te Trabzon'da doğdu. Çocukluk yıllarını süt kardeşi Yahya Efendi ile birlikte Trabzon'da geçirdi. Divan edebiyatındaki mahlası Muhibbi'dir; Batı'da Muhteşem Süleyman olarak da anılır. Babası, Süleyman doğduğunda Trabzon valisi olan ve 1512'de padişah olarak tahta çıkan I. Selim, annesi Ayşe Hafsa Valide Sultan'dır. Şehzadeliği döneminde sırasıyla Şarkî Karahisar, Bolu ve Kefe'de sancakbeyi olarak görev yaptı. Babasının padişah olmasıyla 1513'te Saruhan sancakbeyliğine atandı; burada sonradan başdanışmanı olacak Pargalı İbrahim ile yakın arkadaşlık kurdu.
Saltanatı ve seferleri
Babasının ölümü üzerine 30 Eylül 1520'de tahtın tek varisi olarak padişah oldu ve yaklaşık 46 yıl hüküm sürdü. Toplam 13 sefere çıktı; saltanatının 10 yıl 1 ayını seferlerde geçirdi. İlk seferini 18 Mayıs 1521'de Macaristan egemenliğindeki Belgrad'a yaptı, şehir 29 Ağustos 1521'de teslim oldu. 1522'de Rodos Adası'nı fethetti. Ağustos 1526'da Mohaç Muharebesi'nde Macaristan'ın askerî gücünü kırdı; yaklaşık iki saat süren bu savaş tarihin en kısa meydan savaşlarından biri sayılır. 1529'daki Viyana Kuşatması'ndan önce Macaristan'ın büyük bölümünün fethine bizzat liderlik etti. Safevilerle çatışmasında Orta Doğu'nun büyük bir bölümünü ve Cezayir'e kadar Kuzey Afrika'nın geniş alanlarını ilhak etti; Osmanlı donanması Akdeniz'den Kızıldeniz'e ve Basra Körfezi'ne kadar denizlere hâkim oldu. 27 Haziran 1523'te Pargalı İbrahim'i sadrazam atadı.
Hukuk, sanat ve ailesi
Toplum, eğitim, vergi ve ceza hukuku alanlarında önemli hukuki değişiklikleri bizzat başlattı. Reformları baş kadı Ebussuud Efendi ile yürüterek sultani ve dini hukuk arasındaki ilişkiyi uyumlu hâle getirdi; bu nedenle Doğu'da adaletli yönetimine atfen Kanuni lakabıyla anılır. Seçkin bir şair ve kuyumcuydu; Osmanlı'nın sanatsal, edebî ve mimari gelişiminde Altın Çağ döneminin büyük kültür hamisi oldu. Osmanlı geleneğini bozarak Rutenya kökenli Hürrem Sultan ile evlendi. Şehzadelerden Mehmed 1543'te çiçek hastalığından öldü, Mustafa 1553'te padişahın emriyle boğduruldu, Bayezid ise bir isyanın ardından dört oğluyla birlikte 1561'de idam edildi.
Ölümü
Zigetvar Kuşatması'nın sona ermesinden bir gün önce, 7 Eylül 1566'da 71 yaşındayken öldü; yerine oğlu II. Selim geçti. Osmanlı İmparatorluğu'nun 10. padişahı ve 89. İslam halifesi olarak anılır.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Kanuni Sultan Süleyman maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.