Kimdir?
II. Osman ya da Genç Osman, divan edebiyatındaki mahlasıyla Farisî, tahttan indirildikten sonraki adıyla Osman Çelebi, 3 Kasım 1604'te İstanbul'da doğdu ve 20 Mayıs 1622'de İstanbul'da öldü. 16. Osmanlı padişahı ve 95. İslam halifesidir. Babası I. Ahmed, annesi Mahfiruz Hatice Sultan'dır. 13 yaşındayken amcası I. Mustafa'nın tahttan indirilmesi üzerine tahta oturdu. Annesi onun yetişmesine çok titizlik gösterdi; iyi bir terbiye ve tahsil gördü, Arapça ve Farsça öğrendi. Bazı Batı kaynaklarında Latince, Yunanca ve İtalyanca öğrendiği yazılsa da bunun doğruluğu tartışmalıdır; yabancı asıllı annesi tarafından bu dillere eğitildiği söylenir. Osmanlı şehzadeleri arasında en kültürlüsü olduğu belirtilir.
Yönetim anlayışı
Tahta çıkar çıkmaz devlet erkânı içindeki üst düzey yetkilileri değiştirdi, müderris ve kadıların atanma yetkisini şeyhülislamdan aldı. Fatih Sultan Mehmed devrine kadar olduğu gibi saray dışından, hür Müslüman olan Şeyhülislam Ebuishakzade Mehmed Esad Efendi'nin ve Pertev Paşa'nın kızlarıyla evlendi; Yavuz Sultan Selim devrinden beri padişahlar saray dışından evlenmediği için bu önemli bir değişiklikti. Planlarını uygulayacak bir sadrazam bulamadı.
Dış politika ve seferleri
Tahta çıktığı sırada Sadrazam Kayserili Halil Paşa İran seferindeydi. Osmanlı ordusu Pul-i Şikeste'de yenilmesine rağmen, Erdebil şehrinin Osmanlıların eline geçme ihtimali üzerine İranlılar barış istedi ve 26 Eylül 1618'de Serav Antlaşması imzalandı. Katoliklere karşı Protestanlara destek verme politikası Otuz Yıl Savaşları'nda da sürdü; özellikle Transilvanya'daki Protestan isyanında Osmanlı'nın büyük etkisi vardı. Halil Paşa komutasındaki Osmanlı donanması 1620 yazında Akdeniz seferine çıktı; Dıraç'ta iki İtalyan gemisini ele geçirdikten sonra İtalya'ya asker çıkarıp İspanyollara ait Manfredonia limanını aldı.
Lehistan seferi
Osmanlı Devleti ile Lehistan arasında dostluk vardı ve Dinyester nehri sınır oluşturuyordu. Ancak askerî birliklerin geçimini Lehistan'a akınlarla sağlayan Kırım Hanı barışa aykırı davranıyordu; Lehliler ayrıca Boğdan işlerine karışıyor ve 1617'de Boğdan'a ait Hotin kalesini işgal etmişlerdi. Bu olaylar üzerine II. Osman, muhalefete rağmen Lehistan seferine karar verdi. Eylül 1620'de Özi Beylerbeyi İskender Paşa komutasındaki birlikler Prut kıyısındaki Yaş'ta Lehlileri bozguna uğrattı. II. Osman 1621'de Lehistan seferine çıktı; ordu 2 Eylül 1621'de Hotin önlerine geldi. Kale kuşatıldı, ancak meydan savaşında düşman siperleri ele geçirilemedi.
Ölümü
Tarihte eşine az rastlanır biçimde tahttan indirilen II. Osman, çeşitli hakaret ve saldırılara maruz kaldıktan sonra Yedikule Zindanları'nda yeniçeriler tarafından boğularak öldürüldü. Babası I. Ahmed'in yaptırdığı Sultanahmet Camii'nin yanındaki türbesine defnedildi. Bir ayaklanmada öldürülen ilk padişah ve Osmanlı padişahları arasında en genç ölen padişahtır.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Genç Osman maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.