Mihrimah Sultan Kimdir?

Mihrimah Sultan, Mart 1522'de İstanbul'da doğmuş, 25 Ocak 1578'de İstanbul'da ölmüş, Osmanlı padişahı I. Süleyman ile eşi Hürrem Sultan'ın kızıdır. I. Süleyman'ın ergenlik çağına ulaşıp hayatta kalan tek kız çocuğudur. Adı Farsçada Güneş ve Ay anlamına gelir. Dönemin tarihçisi Selaniki Mustafa Efendi'ye göre Osmanlı tarihinin en güçlü imparatorluk prensesidir; Selaniki onu sultanların en büyüğü ve en saygını olarak tanımlamıştır.

Çocukluğu ve evliliği

Hürrem Sultan'ın Şehzade Mehmed'den sonraki ilk çocuğu olarak dünyaya geldi. Doğumundan iki yıl sonra, I. Süleyman'ın ölümünden sonra tahta geçecek olan II. Selim, bir yıl sonra Şehzade Bayezid, beş-altı yıl sonra Şehzade Cihangir doğdu. Sarayda dönemin koşullarına uygun iyi bir eğitim aldı. 1539'da 17 yaşındayken Diyarbakır Beylerbeyi Rüstem Paşa ile evlendirildi; düğün, iki küçük erkek kardeşi Bayezid ve Cihangir'in sünnet düğünüyle birlikte At Meydanı'nda şölenlerle kutlandı. Rüstem Paşa bu evlilikten sonra sadrazam oldu ve 1544-1561 arasında iki yıllık bir ara dışında kesintisiz sadrazamlık yaptı. Çiftin 1541'de bir kızı, 1545'te Murat Bey, 1547'de Mehmet Bey adlı çocukları doğdu.

Devlet işlerindeki rolü

Annesi Hürrem Sultan ve eşi Rüstem Paşa ile birlikte saray içi siyasi gelişmelerde ve yönetim mekanizmalarında rol aldı. Babasını Malta'ya sefer düzenlemeye ikna etmek için kendi parasıyla 400 gemi yaptıracağına söz verdiği söylenir. Annesi gibi Lehistan Kralı II. Zygmunt August ile yazışmalar yaptı; kralın tahta çıkışı vesilesiyle doğrudan mektuplaşarak diplomatik ilişkiler yürüttü. Annesi 1558'de ölünce babasına, 1566'da babasının ölümünden sonra yerine geçen erkek kardeşi II. Selim'e devlet işlerinde danışmanlık yaptı; annelerinin ölmüş olması nedeniyle kardeşi için adeta bir valide sultan rolü oynadı.

Hayır işleri ve ölümü

Çok büyük bir servete sahip oldu ve kişisel serveti doğrultusunda İstanbul'da hayır ve imar faaliyetleri gerçekleştirdi. Mimar Sinan'a 1540-1548 arasında Üsküdar'da cami (Üsküdar İskele Camii), medrese, ilkokul ve hastaneden oluşan büyük bir külliye, 1562-1565 arasında Edirnekapı'da cami, çeşme, hamam ve medreseden oluşan Mihrimah Sultan Camii ve külliyesini yaptırdı. 1578'de yeğeni III. Murat'ın saltanatı sırasında öldü ve babası I. Süleyman'ın Süleymaniye Camii'ndeki türbesinde babasının yanına defnedildi. 2003 yapımı Hürrem Sultan dizisinde Özlem Çınar, 2011-2014 arasında yayımlanan Muhteşem Yüzyıl dizisinde Pelin Karahan tarafından canlandırıldı.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Mihrimah Sultan maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.