Türk edebiyatının en özgün sesleri arasında yer alan Nevzat Çelik, 15 Mayıs 1960 tarihinde Sinop’un Boyabat ilçesinde dünyaya geldi. Henüz çocuk yaşta ailesiyle birlikte İstanbul’a taşınarak çocukluğunu ve gençliğini bu şehirde geçirdi. Akademide okurken aniden tutuklandı. İdam istemiyle yargılanmaya başladı. Demir parmaklıklar arkasında yazdığı ve geniş kitlelere ulaşan eserleriyle edebiyat dünyasında sarsılmaz bir yer edindi. Yazdığı şiirlerle kuşağının sesi olmayı başardı.
Demir Parmaklıklar Ardında Doğan İlk Şiirler
Sanatçının eğitim hayatı, ülkenin çalkantılı bir döneminde dramatik bir şekilde kesintiye uğradı. İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Uygulamalı Endüstri Sanatları Yüksek Okulu Grafik Bölümü birinci sınıfındayken, Mart 1980'de gözaltına alınarak tutuklandı. Dev-Sol davası kapsamında idam istemiyle mahkeme karşısına çıkarıldı. Bu zorlu cezaevi yılları, onun yaratıcı gücünün ve edebi kimliğinin filizlendiği en önemli dönem oldu. Henüz tutukluluk hali devam ederken kaleme aldığı ve edebiyat çevrelerinde büyük yankı uyandıran Şafak Türküsü adlı şiir dosyası, 1984 yılında Akademi Kitabevi Şiir Ödülü'nde birincilik elde ederek kitap haline getirildi. Bu başarı şair için büyük bir adımdı. Şair, 1985 senesinde İTÜ İşletme Fakültesi Öğrenci Derneği tarafından ülke genelinde düzenlenen bir şiir yarışmasına katıldı. Yaklaşık 1350 eserin gönderildiği ve 1986 yılında sonuçları açıklanan bu organizasyonda, Çelik'in şiiri ilk on eser arasına girmeyi başardı ancak birincilik ödülünü kazanamadı. Ardından gelen 1987 yılında ise Müebbet Türküsü isimli şiir kitabı hem Poetry International hem de Hasan Hüseyin Şiir Ödülü'ne layık görüldü. Bu törenlerin sonrasında sanatçı bir daha hiçbir şiir yarışmasında yer almamayı tercih etti. Büyük ses getiren eserlerin sahibi olan edebiyatçı, 4 Aralık 1987 günü tutuklu bulunduğu Metris Cezaevi’nden tahliye edilerek özgürlüğüne kavuştu.
Edebi Çeşitlilik ve Olgunluk Dönemi Eserleri
Cezaevinden çıktıktan sonra edebi çalışmalarına hız kesmeden devam eden yazar, şiir çizgisini sürekli olarak geliştirmeyi bildi. 1990 yılında okurların beğenisine sunduğu Suda Seken Hayat ve Yağmur Yağmasaydı adlı iki farklı yapıtıyla şiir dünyasındaki yerini sağlamlaştırdı. Uzun bir sessizlik döneminin ardından, 1998 yılının ekim ayında Sevgili Yoldaş Kurbağalar adını taşıyan şiir kitabını yayımladı. Bu eser şairin şiir dilini her açıdan yenilediğini ve olgunlaştırdığını kanıtlayan bir çalışma olarak kabul gördü. Yaratıcı kalemini sadece şiirle sınırlamayan sanatçı, 2005 yılının nisan ayında ilk romanı olan Bağışlanmış Hüzün’ü edebiyatseverlerle buluşturdu. İlk romanıyla da büyük ses getirdi. Yazınsal arayışları hiç bitmedi. Şairin daha önce kaleme aldığı Sen Giderken adlı yapıtı, 2011 yılına gelindiğinde Leke ismiyle yeniden basılarak raflardaki yerini aldı.
Şiirindeki Estetik Arayışlar ve Edebi Etkiler
Nevzat Çelik’in erken dönem şiirlerinde geleneksel ve çağdaş Türk şiirinin büyük ustalarının izlerini sürmek mümkündür. İlk kitabındaki en dikkat çekici şiirlerden biri olan Elma'yı toplumcu gerçekçi şair Hasan Hüseyin Korkmazgil'e adamıştı. Buna rağmen ilk iki kitabında belirgin bir şekilde Ahmed Arif ve Nâzım Hikmet şiirinin çekim alanında hareket ettiği görülür. Şair, zekice kurguladığı edebi buluşları ve kafiye oluşturmadaki benzersiz becerisiyle çağdaşlarından hızla ayrışmayı başardı. Kendi kuşağı içerisinde en çok şair Ahmet Erhan ile ortak izlekler ve söyleyiş biçimleri paylaştığı görülmektedir. İlk yapıtlarının getirdiği olağanüstü popülerliğe karşın, uzun süre yeni ürün sunmayarak şiirini demlenmeye bıraktı. 1990'lı yılların başlarında yayımladığı kitaplarında kendini tekrarlamaktan kaçınarak yepyeni şiirsel alanlara yelken açtı. Ses ve tema zenginliği bakımından genişleyen bu dönem eserlerinde, usta şair Attilâ İlhan'ın esintileri hissedilmeye başlandı. Sevgili Yoldaş Kurbağalar ise onun sanatını zirveye taşıyan olgunluk dönemi meyvesidir. Bu eserdeki şiirlerin İkinci Yeni akımının olumlu niteliklerini başarıyla özümsediği gözlemlenmektedir. Edebi birikimini sürekli güncelleyen şair, günümüz Türk şiirinin en özgün temsilcilerinden biri olarak varlığını sürdürmektedir.
Yayımlanan Başlıca Eserleri
- Şafak Türküsü (Şiir - 1984)
- Müebbet Türküsü (Şiir - 1987)
- Suda Seken Hayat (Şiir - 1990)
- Yağmur Yağmasaydı (Şiir - 1990)
- Sevgili Yoldaş Kurbağalar (Şiir - 1998)
- Bağışlanmış Hüzün (Roman - 2005)
- Leke (2011 - "Sen Giderken" adlı eserin yeniden yayımı)