Türkiye'nin modern satranç tarihindeki en önemli isimlerinden biri olan Nevzat Süer, 1925 ya da 1926 yılında İstanbul'da dünyaya gözlerini açtı. Hem profesyonel bir müzisyen hem de ülkemizin ilk uluslararası satranç ustası (IM) ünvanına sahip sporcusu olarak çift yönlü bir kariyer inşa etti. Genç yaşta adım attığı kültür ve spor dünyasında, gerek orkestralardaki piyano tınılarıyla gerekse satranç tahtasındaki hamleleriyle hafızalarda yer edindi. 23 Mart 1987 tarihinde aramızdan ayrılan Süer, geride bıraktığı turnuva şampiyonlukları, kurduğu dergiler ve gazete yazılarıyla Türk satrancının adeta "başöğretmeni" haline geldi.
Notlardan Tuşlara Uzanan Sanat Hayatı
Lise eğitimini Haydarpaşa Lisesi bünyesinde tamamlayan Süer, yükseköğrenim için İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'ne kaydoldu ancak buradaki eğitimini yarıda bıraktı. Müzikle olan bağı çok küçük yaşlarda eline aldığı kemanla başladı. 1937 ile 1945 yılları arasında sürdürdüğü keman icracılığının ardından piyanoya yöneldi. Profesyonel müzik yaşantısına ise 1946 senesinde İstanbul Radyosu çatısı altında ilk adımını attı. 1960'lı yıllarda Türkiye'de mambo ritimlerinin yaygınlaşmasına öncülük eden sanatçılardan biri oldu. Dönemin gözde mekanlarında hem tek başına hem de kendi adını verdiği orkestrasıyla sahne aldı. Piyano çalmadaki yeteneği onu İtalyan yolcu gemileriyle yurt dışına kadar taşıdı ve buralarda geniş kitlelerin beğenisini toplayan performanslara imza attı. Sanatçı, ilerleyen yıllarda müziği tamamen bırakarak enerjisinin tamamını satranca yönlendirdi.
Satranç Tahtasında Bir Öncü ve Başöğretmen
Süer'in satrançla tanışması, 1943 yılında henüz bir lise öğrencisiyken Kadıköy Halkevi'nde tesadüfen gerçekleşti. Bu tesadüf, Türkiye'nin ilk profesyonel satranç oyuncusunun doğuşunu hazırladı. 1946'daki İstanbul Satranç Turnuvası'nda elde ettiği beşinciliğin ardından, 1947, 1948, 1963, 1972 ve 1979 yıllarında aynı turnuvada birincilik kürsüsüne çıkmayı başardı. Ulusal düzeydeki başarısını 1968, 1969 ve 1973 yıllarında Türkiye Satranç Şampiyonu olarak taçlandırdı. Türkiye'yi uluslararası arenada da başarıyla temsil eden Süer, toplamda sekiz satranç olimpiyatında milli formayı terletti:
- 1962 Varna
- 1964 Tel Aviv
- 1966 Havana
- 1968 Lugano
- 1972 Üsküp
- 1974 Nice
- 1980 Malta
- 1982 Luzern
Olimpiyatların yanı sıra 1971'deki Tahran RCD Kupası ve Balkan Satranç Şampiyonası gibi organizasyonlarda da milli takımın bir parçası oldu. Tarih yapıcı başarısını ise 1975'te İtalya'daki zonal turnuvada elde ettiği Uluslararası Usta (IM) ünvanıyla elde etti. Bu ünvanı ülkemizde ilk kez İlhan Onat ile birlikte kazanan satranç ustası oldu.
Türk Satranç Literatürüne ve Gençliğe Hizmet
Nevzat Süer, sadece bir oyuncu değil, aynı zamanda Türk satrancını kurumsallaştıran ve yaygınlaştıran bir teşkilatçıydı. Federasyon Başkanlığı ve İstanbul Satranç Derneği Başkanlığı gibi idari görevlerde bulunarak spora yön verdi. 1973'ten itibaren Cumhuriyet gazetesinde tam 17 yıl boyunca kaleme aldığı köşesiyle, Türkçe kaynak sıkıntısı çekilen bir dönemde büyük bir boşluğu kapattı. Gazetede mektupla satranç turnuvaları organize ederek bu maçların analizlerini ve neticelerini kamuoyuyla paylaştı. Ayrıca Millî Eğitim Bakanlığı ile iş birliği içinde okullar arası yarışmalar başlatarak günümüzün yaş grupları şampiyonalarının temellerini attı. 1967 yılında teksir makinesiyle basmaya başladığı Süer Satranç Dergisi, 1970'ten 1983'e kadar matbaada basılarak ülkedeki tüm satranç faaliyetlerinin ana arşivi haline geldi. Anadolu'daki oyuncularla kurduğu mektup arkadaşlığı ve gençlere verdiği destekle Türk satrancının gerçek bir "başöğretmeni" olarak tarihe geçti.