Cumhuriyet döneminin en çok yönlü sanat figürlerinden biri kabul edilen Nevzat Kasman, resimden heykele, özgün modadan bestelediği tangolara uzanan son derece geniş bir yelpazede derin izler bırakmış öncü bir Türk kadınıdır. Girit göçmeni bir babanın ve Yunan bir annenin kızı olarak 1912 yılında İstanbul'da dünyaya gelen Kasman, hayatı boyunca estetik ve yaratıcılığı harmanlamıştır. Babası Kazım Kavur'un sanatla iç içe dünyasında büyüyen küçük Nevzat, resim yapmaya henüz çocuk yaşlarda adım atmıştır. Hem özgün tasarımlarıyla Türkiye'nin ilk Türk terzihanesini kurmuş hem de bestelediği modern eserlerle müzik tarihine geçmiştir. Sıra dışı yaşam serüveni, 2007 senesinde İstanbul'da son bulmuştur.
Sanayi-i Nefise'de Sıra Dışı Bir Akademi Eğitimi
Öğrenim hayatına evde aldığı özel derslerle başlayan Nevzat Kasman, dönemin ünlü ressamı İbrahim Çallı'nın ısrarları neticesinde Sanayi-i Nefise Mektebi'ne kabul edildi. Herhangi bir okul eğitimi bulunmuyordu. Buna rağmen üstün yeteneği sayesinde akademiye doğrudan ikinci sınıftan girdi. İbrahim Çallı'nın atölyesinde yetişen genç sanatçı, resim çalışmalarının yanı sıra heykel dersleri aldı; ayrıca seramik bölümündeki dersleri de yakından takip etti. Bu çok yönlü eğitimi, onun sanat vizyonunu zenginleştirdi. Sanatçı, ilerleyen yıllarda resim ve heykel alanında özgün portreler, natürmortlar ve peyzajlar üretmeyi sürdü. Bir dönem soyut sanat akımlarına yönelmiş olsa da ağırlıklı olarak kendi modern tekniğini yansıtan figüratif eserlere imza attı.
Paris İlhamı ve Türkiye'nin İlk Couture Tasarımcısı
Nevzat Kasman'ın kariyerindeki en büyük kırılma noktalarından biri, sanat eğitimi ve çalışmaları için Paris'e gitmesiyle gerçekleşti. Paris gezilerinden birinde dünya çapında büyük bir üne kavuşan tasarımcı Christian Dior'un çizimlerini yanına alarak Türkiye'ye getiren sanatçı, bu tasarımları o dönem İstanbul'da faaliyet gösteren Fengara ve Stangali gibi tanınmış Rum terzilere satmaya başladı. Bu ticari girişim, Kasman'ın önünde yepyeni ve parlak bir ufuk açtı. Kısa sürede kendi modellerini tasarlamaya karar veren sanatçı, İstanbul'da ilk kez bir Türk terzihanesi açarak tarihe geçti. Burada "Patron Nevzat" markası altında son derece özgün couture kıyafetler ve modeller üreterek Türk moda dünyasında silinmez bir iz bıraktı. Moda dünyasındaki bu öncü kimliğiyle hem doğu hem de batı esintilerini tasarımlarında buluşturmayı başardı.
Uluslararası Ödüller, Mum Heykeller ve Senkoplu Tangolar
Nevzat Kasman, resim çalışmalarını sürdürürken Kadınlar Birliği üyesi olarak Paris'teki prestijli sergilerde Türkiye'yi temsil etti. Müze Goblen bünyesinde düzenlenen bir yarışmada birincilik kazanarak "Paris'in Horozu" ödülünün sahibi oldu. Sanatçının üretkenliği sadece resim ve moda ile sınırlı kalmadı. 1960'lı yılların başlarında heykeltıraş Nusret Suman ile birlikte Madame Tussauds müzesinin yerli bir versiyonunu kurmak amacıyla yola çıktı. "Mumdan Adamlar" adını verdikleri bu heyecan verici galeri projesi, dönemin teknik yetersizlikleri ve imkansızlıkları sebebiyle ne yazık ki tamamlanamadı. Yine de bu proje kapsamında büyük bir emekle hazırlanan mum heykellerin bir kısmı, günümüzde Harbiye Askeri Müzesi bünyesinde sergilenmektedir.
Kasman, aynı zamanda olağanüstü yeteneğe sahip bir piyano ustasıydı. 1930'lu yıllarda taş plağa kaydedilmiş beş adet tangosu bulunan sanatçı, müzik dünyasında da adından övgüyle söz ettirdi. Özellikle bestelediği senkoplu modern tangolar, Mustafa Kemal Atatürk'ün de büyük takdirini ve beğenisini topladı.
Nevzat Kasman'ın çok yönlü kariyerine dair öne çıkan satır başları şunlardır:
- İlk Türk Terzihanesi: İstanbul'da kendi tasarımlarını ürettiği ilk yerli couture atölyesini kurmuştur.
- Paris'in Horozu Ödülü: Müze Goblen'deki uluslararası yarışmada birincilik elde etmiştir.
- Atatürk'ün Takdir Ettiği Müzisyen: 1930'larda plağa okunan beş adet modern tangonun bestecisidir.
- Mumdan Adamlar Girişimi: Türkiye'nin ilk balmumu heykel müzesi denemesini Nusret Suman ile gerçekleştirmiştir.
Vedat Kasman ile hayatı boyunca tek bir evlilik gerçekleştiren Nevzat Hanım'ın bu köklü birlikteliğinden, ilerleyen yıllarda Türk tiyatro ve sinema sanatının en parlak yıldızlarından biri haline gelecek olan kızı Ayla Algan dünyaya gelmiştir. Hem aile yaşantısında hem de sanat kariyerinde zarafetini koruyan bu dev çınar, 2007 yılında hayata gözlerini yumuştur. Geride bıraktığı zengin miras, onu Türk sanat tarihinin en ilham verici kadın figürlerinden biri yapmaktadır.