Nevzat Tandoğan, 1894 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdikten sonra öğretmenlikle başlayan kariyeri, polis yöneticiliğine, oradan da valiliğe uzanan köklü bir devlet geleneğinin içinde şekillendi. Türkiye Cumhuriyeti'nin erken dönem bürokratik yapısında adından söz ettiren Tandoğan, özellikle Ankara Valisi sıfatıyla tarihe geçti.
Erken Kariyer: Öğretmenlikten Polis Müdürlüğüne
Hukuk mezuniyetinin ardından Tandoğan, 1914-1918 yılları arasında Kasımpaşa Erkek Numune Okulu'nda ahlak ve musahabet dersleri verdi. Bu öğretmenlik döneminin kapanmasıyla birlikte İstanbul Polis Müdürlüğü bünyesine geçti; önce 2. Şube müdür yardımcılığı, ardından 1. Şube müdürlüğü görevlerini üstlendi. Güvenlik bürokrasisindeki bu deneyim, onun ilerideki idari kariyerinin temel taşlarını oluşturdu.
Malatya ve Ankara Valilikleri
1927 yılında Malatya Valisi olarak atanan Tandoğan, aynı dönemde Konya milletvekili gösterilinerek Türkiye Büyük Millet Meclisi 3. Dönem'e 2 Ağustos 1927'de girdi; 4 Kasım 1929'da milletvekilliğinden istifa etti. Aynı yıl Ankara Valiliği'ne getirildi; eş zamanlı olarak Şehremaneti Vekilliği, yani Ankara Belediye Başkanlığı yetkilerini de devraldı. Bu ikili görevi tam 18 yıl sürdürdü — cumhuriyet tarihi açısından olağandışı bir devamlılık.
Uzun valilik döneminde adıyla özdeşleşen söz, siyasi çevrelerde geniş yankı uyandırdı: "Bu memlekete komünizm gerekiyorsa ve komünizm yararlı bir şeyse onu da biz getiririz, size ne oluyor?" Benzer bir ifadeyi, 3 Mayıs 1944'te huzuruna çıkarılan Osman Yüksel Serdengeçti'ye de dile getirdiği iddia edildi. Bu sözler, dönemin siyasi ikliminde devletin sivil topluma mesafesini gösteren sembolik örnekler olarak tartışılmaya devam etti.
Son Yıllar ve Ölümü
Tandoğan, 1945 yılında Ankara Cinayeti olarak bilinen olayda adı geçen isim oldu; cinayeti kasten örtbas etmekle suçlandı. Yakın çevresinin kendisinden uzaklaştığını hisseden Tandoğan, 9 Temmuz 1946'da tabancasıyla hayatına son verdi. Evli ve iki çocuk babasıydı; ölüm yaşı 52'ydi.
Vefatının ardından Ankara'da bir meydan ve bir cadde onun adını taşıdı. Kentin sembol toplanma noktalarından olan meydan, 2012'de Tandoğan Meydanı adını aldı; 2015 yılı Nisan ayında ise Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi oylamasıyla Anadolu Meydanı olarak yeniden adlandırıldı.