Genel Bakış
Leonhard Euler, 15 Nisan 1707'de doğan ve 18 Eylül 1783'te ölen İsviçreli matematikçi, fizikçi, astronom, coğrafyacı, mantıkçı ve mühendistir. Çizge teorisinin kurucusudur. Topoloji, analitik sayı teorisi, karmaşık analiz ve sonsuz küçük hesap gibi alanlarda öncü keşifler yaptı; mekanik, akışkan dinamiği, optik, astronomi ve müzik teorisinde de çalıştı. Yetişkin yaşamının büyük bölümünü Sankt-Peterburg ve Berlin'de geçirdi. 850'den fazla yayını 92 quarto ciltte toplandığı için en üretken matematikçi sayılır. Laplace'a atfedilen "Euler'i okuyun, o hepimizin efendisidir" sözü ve Gauss'un onun çalışmalarını matematik için en iyi okul olarak nitelemesi etkisini gösterir.
Katkıları
Euler, bir dairenin çevresinin çapına oranını göstermek için küçük pi (π) harfini yaygınlaştırdı, bir fonksiyonu göstermek için f(x) terimini ilk kez kullandı, √-1 için i harfini ve toplamlar için büyük sigma (Σ) harfini kullandı. Doğal logaritmanın tabanı olan e sabitinin bugünkü tanımını verdi; bu sayı Euler sayısı olarak bilinir. sin, cos, tang, cot, sec ve cosec kısaltmalarını da neredeyse bugünkü biçimleriyle kullandı. Königsberg'in yedi köprüsü probleminin çözümüyle çizge teorisini yarattı, kareler dizisinin toplamının π²/6 olduğunu kanıtlayarak Basel Problemi'ni çözdü ve çokyüzlülerde kenar sayısı ile yüz sayısı toplamından tepe sayısı çıkarıldığında 2 elde edildiğini buldu; bu, Euler özelliği olarak anılır. Fizikte iki ciltlik Mechanica'da Newton'un yasalarını katı cisimlerin hareketini açıklamayı kolaylaştıracak biçimde yeniden formüle etti ve katı cisimlerin elastik deformasyonuna da katkıda bulundu.
İlk Yılları
Basel'de Reform Kilisesi papazı Paul III Euler ve bir papazın kızı Margaretha'nın çocuğu olarak doğdu. Dört çocuğun en büyüğüydü; Anna Maria ve Maria Magdalena adlı iki kız kardeşi ile Johann Heinrich adlı bir erkek kardeşi vardı. Ailesi kısa süre sonra İsviçre'nin Riehen kasabasına taşındı ve Euler çocukluğunun çoğunu orada geçirdi. Babası Bernoulli ailesinin arkadaşıydı ve Jacob Bernoulli'den ders almıştı. Johann Bernoulli genç Leonhard üzerinde önemli etki yaptı. Örgün eğitimine Basel'de anneannesinin yanında başladı ve 1720'de on üç yaşında Basel Üniversitesi'ne kaydoldu. 1726'da sesin yayılımı üzerine tezini tamamladı. 1727'de Paris Akademisi ödül yarışmasına ilk kez katıldı ve ikinci oldu; bu yarışmaya toplam 15 kez katılıp 12'sini kazandı.
Kariyeri
Daniel Bernoulli'nin önerisiyle Sankt-Peterburg Akademisi'nin fizyoloji kadrosuna çağrıldı ve Mayıs 1727'de şehre geldi. Kısa sürede matematik bölümüne geçti, Rusça öğrendi ve Rus Donanması'nda sağlık görevlisi olarak ek iş aldı. 1731'de fizik profesörü oldu, Daniel Bernoulli'nin ayrılmasının ardından matematik bölümünün başkanlığını devraldı ve Ocak 1734'te Katharina Gsell ile evlendi. Rusya'daki karışıklıktan endişe ederek Haziran 1741'de Prusya Kralı Büyük Frederick'in teklif ettiği Berlin Akademisi'ne gitti ve Berlin'de 25 yıl yaşayarak birkaç yüz makale yazdı. 1748'de fonksiyonlar üzerine Introductio in analysin infinitorum'u, 1755'te diferansiyel hesap üzerine Institutiones calculi differentialis'i yayımladı.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Leonhard Euler maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.