Genel bakış
I. Ahmed, divan edebiyatındaki mahlasıyla Bahtî, 18 Nisan 1590'da Manisa'da doğdu ve 22 Kasım 1617'de Konstantiniyye'de öldü. 14. Osmanlı padişahı ve 93. İslam halifesidir. 22 Aralık 1603'ten 22 Kasım 1617'ye kadar Osmanlı İmparatorluğu'nu yönetti ve saltanatı boyunca bizzat sefere katılmadı.
Şehzadeliği
Saruhan sancakbeyi Şehzade III. Mehmed ile hasekisi Handan Sultan'ın oğlu olarak doğdu. 1595'te dedesi III. Murad ölünce babasıyla birlikte İstanbul'a geldi. Selim, Cihangir ve Mahmud adlı üç ağabeyi vardı ve annesi ikinci eş olduğundan güçsüz bir konumdaydılar. Şehzade Selim ve Şehzade Cihangir'in erken ölümüyle Şehzade Mahmud en büyük şehzade olarak veliaht ilan edildi. Mahmud'un annesi Halime Sultan'ın bir müneccime oğlunun tahta çıkıp çıkmayacağını sorduğu mektup Safiye Sultan'ın eline geçince, muhtemelen Handan Sultan ile de iş birliği yapan Safiye Sultan oğlu Sultan Mehmed'i torununu öldürmesi için ikna etti. Mahmud 7 Haziran 1603'te boğduruldu ve böylece Ahmed'e tahtın yolu açıldı. Altı ay sonra babası aniden öldü. Kendisini yetiştiren annesi sayesinde dindar bir padişah olarak bilinir; yaptırdığı Sultanahmet Camii bunun bir nişanesi sayılır.
Saltanatı
Babasının ölümünün ardından 22 Aralık 1603'te, henüz 13 yaşındayken tahta çıktı; Osmanlı tarihinin en genç padişahı ve sancağa gitmeden tahta çıkan ilk padişah oldu. Kardeşi Şehzade Mustafa'yı öldürtmeyerek Fatih Kanunnâmesi'ndeki kardeş katlini kaldırdı ve yerine en büyük erkek hanedan üyesinin tahta çıkmasını öngören ekber ve erşed sistemini getirdi. Saltanatının ilk yıllarında annesi Handan Sultan devlet işlerinde etkili oldu.
Tahta çıktığında Osmanlı-Avusturya ve Osmanlı-Safevî savaşları sürüyordu. Osmanlı ordusu Belgrad'dan Budin'e doğru ilerledi; Peşte, Hatvan, Vác, Štúrovo, Vişegrad ve Tepedelen kaleleri fethedildi. Ağustos 1605'te kuşatılan Estergon Kalesi Ekim'de alındı. 11 Kasım 1606'da imzalanan Zitvatorok Antlaşması ile Avusturya arşidükü ile Osmanlı padişahı protokolde eşitlendi. Doğuda Sinan Paşa komutasındaki ordu Nahçıvan üzerinden Revan'a yürüdü; savaş sonunda 1612'de Safevîler ile Nasuh Paşa Antlaşması imzalandı ve Osmanlıların 1590'da Ferhat Paşa Antlaşması ile İran'dan aldığı toprakların büyük çoğunluğu Safevîler tarafından geri alındı. Bu dönemde Celâlî isyanları yeniden patladı ve Kuyucu Murad Paşa tarafından sert ve kanlı biçimde bastırıldı.
Ölümü ve ardıllar
I. Ahmed 22 Kasım 1617'de tifüsten öldü ve Sedefkâr Mehmed Ağa'ya yaptırdığı Sultanahmet Camii'ne defnedildi. Ekber ve erşed sistemine uygun olarak yerine I. Mustafa geçti, ancak aklî melekeleri yerinde olmadığı için 96 gün sonra tahttan indirildi ve yerine I. Ahmed'in oğlu II. Osman çıktı. Sonrasında oğulları IV. Murad ve İbrahim de tahta çıktı.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki I. Ahmet maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.