İstanbul doğumlu din adamı Demetrios Papadopoulos, bilinen adıyla Patrik I. Demetrios, 16 Temmuz 1972 tarihinde İstanbul Ortodoks Patrikhanesi tarafından Ekümenik Patrik seçilerek Hristiyan dünyasında yeni bir dönemin kapılarını araladı. 8 Eylül 1914'te İstanbul'da dünyaya gelen ve yaşamını yine bu şehirde 2 Ekim 1991'de yitirene dek patriklik makamında kalan lider, Doğu ve Batı kiliseleri arasındaki köklü ayrılıkları aşmak adına attığı tarihi adımlarla tanınmaktadır. Din adamı, görev süreci boyunca barışçıl adımlarla öne çıktı. Bu doğrultuda dinler ve mezhepler arası diyaloğa öncülük etti.
Vatikan Temasları ve Mezhepler Arası Köprüler
I. Demetrios'un en önemli tarihsel adımlarından biri, Katolik Kilisesi ve Doğu Ortodoks Kilisesi arasındaki yüzyıllık soğukluğu eritmeye yönelik girişimleridir. Patrik, 30 Kasım 1979 tarihinde, Papa II. Ioannes Paulus'un yönetimindeki Katolik Kilisesi ile Doğu Ortodoks Kilisesi arasında resmi teolojik diyaloğun başladığını dünyaya duyurdu. Ayrıca Anglikan Birliği ile ilişkileri güçlendirmek amacıyla Canterbury başpiskoposu unvanına sahip iki din adamıyla da görüşmeler gerçekleştirdi. Tarihler 1987 yılını gösterdiğinde ise Vatikan'a önemli bir ziyaret gerçekleştirdi. Vatikan'da Papa II. Ioannes Paulus tarafından kabul edilen I. Demetrios, iki kilisenin yakınlaşmasında sembolik değeri oldukça yüksek bir törenin baş aktörlerinden biri oldu.
Tarihi Ayin ve Ortak İrade
Aziz Petrus Bazilikası'nda düzenlenen görkemli dinsel törende, Hristiyanlık tarihinin en köklü teolojik tartışmalardan birine ortak bir yanıt verildi. Doğu ve Batı kiliselerinin liderleri, 381 yılında belirlenen İznik İtikadı'nı, Batı kilisesinin sonradan eklediği tartışmalı Filioque ibaresi olmaksızın, orijinal Yunanca metniyle beraberce okudular. Bu ortak okuma tarihi bir adımdı. Nitekim Papa II. Ioannes Paulus, yıllar sonra kaleme aldığı "Ut Unum Sint" isimli genelgesinde bu ortak töreni ve anlamını özel olarak hatırlatacaktır.
Amerika Seferi ve Çoğulcu Mesajlar
Ekümenik Patrik, 1990 yılında Amerika Birleşik Devletleri'ne yönelik geniş kapsamlı bir seyahat organize etti. Bu seyahat çerçevesinde sekiz farklı şehri ziyaret eden I. Demetrios, çok sayıda yetkiliyle temas kurdu. Ziyaret sürecinde yalnızca siyasetçilerle değil, Hristiyan ve Yahudi cemaatlerinin önde gelen temsilcileriyle de bir araya gelerek dinler arası diyalog vizyonunu kıtalar ötesine taşıdı. Patrik, temaslarında Amerika'daki Ortodoksların konumuna değindi. Ziyaretinin ana eksenini oluşturan konuşmasında Ortodoksluğun artık Amerika için yabancı bir unsur sayılamayacağını vurgulayan lider, bu inancın Amerikan toplumunun adeta etinden ve kemiğinden bir parça haline geldiğini ifade etti.
Patrik I. Demetrios'un Amerika ziyaretinde temas kurduğu taraflar şunlardır:
- Dönemin ABD Başkanı George H. W. Bush,
- Hristiyan cemaatlerinin liderleri,
- Yahudi toplumunun önde gelen temsilcileri ve
- Çeşitli düzeylerde görev yapan kamu görevlileri.
Patrik I. Demetrios, 1972 yılından itibaren üstlendiği İstanbul Başpiskoposu ve Ekümenik Patrik görevini, yaşamını yitirdiği 2 Ekim 1991 tarihine dek büyük bir kararlılıkla sürdürdü. Hristiyan cemaatlerinin yakınlaşmasına ömrünü adayan din adamının vefatı, hem Ortodoks dünyasında hem de küresel dini çevrelerde derin bir üzüntüyle karşılandı. Geride bıraktığı diyalog mirası günümüzde de varlığını sürdürmektedir.