Gençliği ve eğitimi
I. Fuad, asıl adıyla Ahmed Fuad Paşa, 26 Mart 1868'de Kahire'de doğdu. Mısır hidivi İsmail Paşa'nın oğludur. İtalya'da sürgünde bulunan babasının yanında yetişti. İtalya ve İsviçre'de öğrenim gördükten sonra 1885'te İtalyan Askerî Akademisi'ne girdi, 1887'de Roma'da kraliyet ordusunda görev yaptı.
1890'da ülkesine dönerek yeğeni olan Hıdiv II. Abbas Hilmi Paşa'nın yaveri oldu. Ardından Viyana'daki Osmanlı sefaretinde askerî ataşelik yaptı, İstanbul'da II. Abdülhamid'in fahrî yaverliğinde bulundu. 1892'de Kahire'ye döndü. 1908-1913 yılları arasında Kahire Üniversitesi'nin ilk rektörlüğünü üstlendi; bu sırada II. Abbas Hilmi'nin yaklaşık üç yıl boyunca başyaverliğini de yaptı.
Sultanlık ve krallık
1882'den beri İngiliz işgali altında olan Mısır, Birinci Dünya Savaşı'nda İngiltere'nin Osmanlı Devleti'ne savaş ilan etmesinin ardından İngiliz himayesine girmişti. Ağabeyi Hüseyin Kâmil'in 9 Ekim 1917'deki ölümü üzerine Ahmed Fuad, I. Fuad adıyla Mısır sultanı ilan edildi. 1922'de İngiltere tek yanlı bir açıklamayla Mısır'ın bağımsızlığını duyurunca Fuad kral unvanını aldı.
Vafd Partisi ile mücadele
1919'da İngiltere, Mısır'a daha geniş özerklik tanıyacak bir antlaşma için görüşme isteğini bildirmişti. Ancak Mısır adına kimin konuşacağı konusunda anlaşmazlık çıktı. Vafd Partisi önderi Saad Zaglul partisini ulusun temsilcisi sayıyor, Fuad ise devlet yönetimindeki ağırlığını korumaya kararlıydı. Bu çekişme görüşmelerin kesilmesine yol açtı.
Fuad, 1923'te Zaglul sürgündeyken yeni bir anayasa hazırladı. Vafd Partisi 1923, 1925 ve 1929 seçimlerinde çoğunluğu elde etti; yine de Fuad genellikle hükûmetleri Vafd yanlısı olmayan ılımlı bakanlardan kurmayı başardı. 1930'da parlamentoyu dağıttı, eski anayasayı iptal ederek yeni bir anayasa ve seçim yasası yürürlüğe koydu. 1931 seçimleri Vafd'ı dışarıda bırakan, krala yakın bir parlamento ortaya çıkardı. Bu istikrar 1935'e kadar sürdü; milliyetçi hareketin baskısı altında kalan Fuad, 1923 Anayasası'nı yeniden yürürlüğe koydu. Dinî ve toplumsal konularda el-Ezher Üniversitesi'nin görüşleri doğrultusunda hareket ederek halk desteği sağladı.
Ölümü
I. Fuad, 28 Nisan 1936'da Kahire'deki Kubbe Sarayı'nda öldü ve Rifai Camii'ndeki türbesine gömüldü. Yerine oğlu Faruk Mısır kralı oldu. Eşleri Şivekâr Hanım Efendi (1895-1898) ile Nazlı Sabri'ydi (1919-1936).
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki I. Fuad maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.