Dorothy Hodgkin, modern bilim dünyasının en etkili isimlerindendir. Dorothy Hodgkin, modern bilim tarihinin en etkili isimlerinden biri olarak, 12 Mayıs 1910 tarihinde arkeoloji dünyasının tanınan uzmanlarından John Winter Crowfoot ile Grace Mary Crowfoot çiftinin ilk kızları olarak Mısır'ın başkenti Kahire'de dünyaya geldi. Yaşamı boyunca kolesterol, penisilin, vitamin B12 ve insülin gibi hayati öneme sahip biyomoleküllerin üç boyutlu atomik mimarilerini X-ışını kristalografisi yöntemleriyle çözerek modern tıp ve eczacılık alanlarında devrim yarattı. Geliştirdiği yöntemlerle öncü kimyager, 1964 yılında Nobel Kimya Ödülü'ne layık görülerek tarihe adını altın harflerle yazdırdı. Bu çalışmalarıyla tıp dünyasında büyük çığır açtı. Böylece tarihe adını altın harflerle kazıdı. Başarılı bilim insanı, 29 Temmuz 1994'te Ilmington kasabasında 84 yaşında öldü.
Arkeolojiden Laboratuvara Uzanan Çocukluk Yılları
Dorothy'nin çocukluk yılları, arkeolog bir babanın izinde, Mısır ile İngiltere arasında adeta mekik dokuyarak geçti. Babası John Winter Crowfoot arkeologdu. Dorothy'nin Joan ve Elisabeth adında iki kız kardeşi vardı. Aile kış aylarını Kahire'de geçirirken, yazları İngiltere'ye dönüyordu. I. Dünya Savaşı'nın başladığı 1914 yılının Ağustos ayında İngiltere'de bulunan anneleri Molly, o dönem sırasıyla dört, iki ve henüz yedi aylık yaşlardaki üç kızını büyükbabalarının yanına bırakarak Mısır'daki eşinin yanına dönmek zorunda kaldı. Dorothy ve kardeşleri, savaşın bittiği 1918 yılına kadar büyükbabalarının yanında kaldılar. Babasının 1916'da Sudan'a Eğitim ve Eski Eserler Müdürü olarak tayin edilmesi, genç kızın hayatını etkiledi. Dorothy, 1923 yılında Sudan'ı ziyaret etti. Bu güzel ülkeye karşı içinde güçlü bir sevgi uyandı. John Winter Crowfoot, 1926'da Sudan'dan emekli olunca vaktini arkeolojiye adadı. Kudüs'teki İngiliz Arkeoloji Okulu'nun müdürlüğünü üstlendi. Jerash, Busra ve Samaria'daki Ophel Dağı'nda kazılar yaptı. Üniversiteye başlamadan önce ailesiyle birlikte Jerash'taki kazı alanlarında çalışan ve buradaki antik mozaiklerin çizimlerini yapan genç Dorothy, bu deneyimden o kadar keyif aldı ki bir dönem kimya eğitiminden vazgeçip arkeolojiye yönelmeyi ciddi şekilde düşündü.
Fakat yaklaşık 10 yaşındayken başlayan kimya ve kristal merakı ağır bastı. Çocukluğunun çoğunu Norfolk'taki Geldeston mahallesinde kardeşleriyle geçirdi. Beccles'daki Sir John Leman Okulu'nda eğitim aldı. Kız arkadaşı Norah Pusey ile birlikte, o dönem erkeklerin katıldığı kimya derslerine girmelerine izin verildi. Suffolk'taki aile evinin çatı katında kendine özel bir laboratuvar kurdu. Burada topladığı doğa örneklerini inceledi. Bir aile dostunun hediye ettiği kimya setiyle toprak analizleri yaptı.
X-Işınları ile Gelen Keşifler ve Nobel Başarısı
Oxford'daki Somerville Koleji'nde geçirdiği ilk yılında arkeoloji ile kimyayı birleştiren Dorothy, katıldığı kristalografi dersindeki öğretmeninin tavsiyesine uyarak X-ışını kristalografisi üzerine araştırmalar yapmaya karar verdi. Oxford'un ardından Cambridge Üniversitesi'ne geçiş yapan genç kimyager, burada iki mutlu yıl geçirdi. Cambridge Üniversitesi'nde geçirdiği iki verimli yıl boyunca Bernal ile birlikte önemli problemler üzerinde çalışan genç kimyager, teyzesi Dorothy Hood'un maddi yardımları ve Somerville'den aldığı 75 sterlinlik burs sayesinde eğitim masraflarını karşıladı. Kolej, 1933'te Dorothy'ye Cambridge ve Oxford'da sürdüreceği iki yıllık bir araştırma bursu verdi. Dorothy Hodgkin, 1934 yılında Somerville ve Oxford'a geri döndü.
Çalşma hayatının büyük kısmını Somerville Koleji'nde Doğa Bilimleri Resmi Üyesi ve Öğretmeni olarak geçirdi. Burada özellikle kadın kolejlerindeki öğrencilerin kimya eğitimlerinden sorumlu oldu. Akademik başarıları sayesinde 1946'da üniversite öğretim görevlisi unvanını aldı. 1956 yılında X-ışını Kristalografisi Okuyucusu, 1960'ta ise Kraliyet Cemiyeti Wolfson Araştırma Profesörü seçildi.
Dorothy, 1937 yılında Thomas Hodgkin ile evlendi. Bu evlilikten Luke, Elizabeth ve Toby adında üç çocukları dünyaya geldi. II. Dünya Savaşı yıllarında, 1942'de başladığı penisilin araştırmalarıyla tıp dünyasına büyük hizmetlerde bulundu. 1948 yılında ise B12 vitamini üzerine çalşmaya başladı. Biyomoleküllerin üç boyutlu yapılarını belirleyen X-ışını kristalografisi yöntemine öncülük etti.
Dorothy Hodgkin'in modern bilime sunduğu en büyük moleüler keşifler şunlardır:
- Penisilin: İkinci Dünya Savaşı sırasında enfeksiyonlarla mücadelede kritik rol oynayan ilacın yapısını çözdü.
- Vitamin B12: Kansızlık tedavisinde önem taşıyan bu molekülün yapısını bularak Nobel Ödülü'ne ulaştı.
- İnsülin: Diyabet hastaları için hayati önem taşıyan hormonu çözmek için 35 yılını verdi.
- Kolesterol: Biyolojik süreçlerin temel taşlarından biri olan bu yapının üç boyutlu formunu açığa çıkardı.
Barış Adına Atılan Adımlar ve Sosyal Miras
Dorothy Hodgkin, ulaştığı olağanüstü akademik zaferlere karşın son derece alçakgönüllü bir karaktere sahipti. İnsanlarla iletişim kurmayı çok sever, zihnini her zaman başkalarının sorunlarıyla meşgul ederdi. Toplumsal eşitsizlikler ve dünya barışı konularında hassas, son derece tutkulu bir insandı. Bilimsel dehasını sadece laboratuvar çalşmalarıyla sınırlamayı reddetti. İnsanlarla düşüncelerini paylaşmak ve fikir alışverişinde bulunmak onun için büyük önem taşıyordu.
Bu insani yönü nedeniyle, 1977 ile 1988 yılları arasında Bilim ve Dünya İlişkileri üzerine Pugwash Konferansı'nın başkanlığını üstlendi. Bu önemli uluslararası kuruluş, silahlı çatışmaları azaltmak ve küresel tehditlere çözümler üretmek amacıyla kurulmuştu. Kuruluş, 1955 yılındaki Bertrand Russell ve Albert Einstein Manifestosu'nun ardından 1957'de Joseph Rotblat ve Russell tarafından Kanada'da hayata geçirilmişti.
Bilim dünyasını uluslararası düzeyde bir araya getirmek adına 1946 yılında Uluslararası Kristalografi Birliği'nin kuruluş toplantılarına katılan Hodgkin, Soğuk Savaş döneminde dahi Çin, Amerika Birleşik Devletleri ve Sovyetler Birliği gibi ülkelere bilimsel ziyaretler gerçekleştirdi. Bilime katkıları sayesinde 1947'de Kraliyet Cemiyeti Üyesi seçildi. 1956'da Hollanda Kraliyet Bilimler Akademisi'ne, 1958'de ise Amerikan Sanat ve Bilimler Akademisi'ne yabancı üye kabul edildi. Bu eşsiz bilim insanı, 29 Temmuz 1994'te Birleşik Krallık'ın Ilmington kasabasında yaşama veda etti.