.jpg?width=640)
Dalida, 17 Ocak 1933’da Kahire’de İtalyan göçmen bir ailenin kızı olarak dünyaya geldi. Asıl adı Yolande Christina Gigliotti olan sanatçı, babasından devraldığı müzik yeteneği ve eğitim aldığı sesiyle önce Mısır’ın, ardından tüm dünyanın en önemli pop yıldızlarından biri hâline geldi. Babası Pietro, Kahire Operası’nın baş viyolonistiydi; annesi ise terziydi. Orlando ve Bruno adlı iki ağabeyiyle büyüyen Dalida, küçük yaşta viyolonsel çaldı ve şarkı derslerine başladı. 1980’lerin başına gelindiğinde dünya genelinde 86 milyondan fazla albüm satmış, 55 altın plak kazanmış; tarihte elmas plak verilen ilk sanatçı unvanını alan isim olmuştu.
Kahire’den Paris’e: Yıldızlığın Başlangıcı
18 yaşında bir ajansla anlasarak modellik yapan Dalida, 1950’de Miss Ondine güzellik yarışmasında birincilik kazandı ve ülkenin önde gelen moda evlerinin manıkeni oldu. Kısa süre sonra Miss Egypt taccını giymesi, Fransız yönetmen Marc de Gastyne’ın dikkatini çekti; Gastyne, genç kadına kariyerini Paris’te sürdürmesini önerdi. 24 Aralık 1954’te, henüz 22 yaşındayken ailesini ve Kahire’yi geride bırakarak Paris’e yerleşti. Gastyne ile evlendi; ancak sinema denemeleri beklediği kadar verimli olmadı. Bunun üzerine müzik derslerine yöneldi. Yapımcı Lucien Morisse ve müzisyen Eddie Barclay ile kurulan bağlantı, yolunu açtı. İkinci 45’liği Bambinoyla şöhreti yakaladı; 1957’de ilk Altın Plak ödülünü alarak dergi kapaklarına taşındı. O yıl Olympia’nın açılış gecesinde Charles Aznavour ile birlikte sahne aldı; Gilbert Bécaud’ya vokal yaptı. İtalyancanın yanı sıra Fransızca ve Arapçayı kusursuz konuşabilen Dalida, farklı dillerde şarkı söyleme avantajını kariyerının motoru hâline getirdi.
Dünya Sahnelerinde Bir Yıldız
1958–1960 yılları arasında arka arkaya single yayımlayan Dalida, Fransa, Mısır, ABD, İtalya, Hong Kong ve Vietnam’ı kapsayan yoğun bir turne maratonuna girdi. 1970’lere gelindiğinde konserleri dünyanın dört bir yanında dolup taşıyordu. Arap ülkelerinde, Mısır halk türündeki Salma Ya Salama’yı beş farklı dilde seslendirerek efsaneleşti. 1973’te Alain Delon ile seslendirdikleri Paroles, Paroles düeti başta Fransa olmak üzere dünyanın pek çok ülkesinde büyük beğeni topladı; şarkı sonradan Ajda Pekkan tarafından Türkçeye uyarlanarak farklı bir kitleye ulaştı. 1974’te Il venait d’avoir 18 ans ve Gigi l’amoroso dünya çapında ödüller getirdi. Aynı dönemde Léo Ferré’nin Avec le temps ve Serge Lama’nın Je suis malade klasiklerini yorumladı.
Kişisel Acılar ve Trajik Son
Sanat yaşamı ne kadar parlak olursa olsun, kişisel tarihi art arda gelen yıkımlarla doluydu. 8 Nisan 1961’de yapımcı Lucien Morisse ile evlendi; evlilik kısa sürmedi. Oyuncu Jean Sobieski ile yaşadığı aşk da mutlu sonla bitmedi. 1966’da Luigi Tenco ile nişanlandı; Sanremo Festivali’nde birlikte sahne alan ikili ağır bir hayal kırıklığı yaşadı. 1967’de Tenco’nun intiharını Dalida otel odasında bizzat keşfetti; bir ay sonra kendisi de intihar girişiminde bulundu. Arkasından yaşadığı kısa ilişki ve aldığı kürtaj kararı sırasında geçirdiği operasyon, bir daha anne olma şansını elimden aldı. Eski eşi Morisse’nin de intiharı, ardından en yakın arkadaşlarından şarkıcı Mike Brant’ın Nisan 1975’te Paris’te hayatına son vermesi ve uzun yıllar birlikte olduğu Richard Chanfray’ın 1983’te egzoz gazıyla intihar etmesi, Dalida’yı artık çıkamadığı bir karanlığa sürükledi. 3 Mayıs 1987’de Montmartre’deki evinde uyku ilacı alan Dalida, yanına bıraktığı “Hayat benim için katlanılmaz. Özür dilerim” notiyla 54 yaşında yaşamına son verdi.
Miras ve Hatıra
Fransa, Dalida’yı asla unutmadı. Montmartre Mezarlığı’nda gerçek boyutlu bir heykeli dikildi; Montmartre semtinde Girardon ve Abreuvoir caddelerinin kesiştiği meydana Dalida Meydanı adı verildi ve açılan büstü o meydanda hâlâ duruyor. 2002’de Fransız Posta İdaresi onun adına özel bir posta pulu kardı. Pek çok kaynakta ne İtalyan ne de Mısırlı olarak sınıflandırılamıyor; benimsedigi dil, şehir ve kitlesiyle kökleri farklı olsa da dünyanın belleğinde “Fransız şarkıcı” olarak yer etmiş. 55 altın plak, tarihte ilk elmas plak ve 86 milyonu aşkın albüm satışıyla Dalida, pop müzik tarihinin silinmez isimlerinden biri olmaya devam ediyor.