Yaşamı
David Herbert Richards Lawrence, 11 Eylül 1885'te İngiltere'nin Nottinghamshire bölgesindeki Eastwood madenci kasabasında doğdu. 20. yüzyıl İngiliz edebiyatında işçi sınıfından bir aileden gelen ilk önemli yazar olarak kabul edilir. Maden işçisi babasıyla yaşadığı sorunlar ve sınıf atlama çabası, kişiliğini ve sonraki yapıtlarını biçimlendirdi. Nottingham Üniversitesi'nde okudu; sağlığı zayıf olduğu için genç yaşta öğretmenliğe başladı ve bu dönemde ilk öykülerini yazmaya yöneldi.
1912'de öğretmeni Profesör Ernest Weekley'nin aristokrat Alman asıllı karısı Frieda ile tanıştı, ona âşık oldu ve birlikte Almanya'ya gittiler. Çift sonra Alpler üzerinden İtalya'ya geçti. Frieda 1914'te boşandıktan sonra Lawrence ile evlendi. Birinci Dünya Savaşı sırasında sağlık sorunları yüzünden askere alınmadı. 1919'da önce İtalya'ya, ardından Seylan ve Avustralya'ya gitti; 1922'de New Mexico'ya yerleşti, 1925'te sağlığı nedeniyle İtalya'ya döndü. Yaşamının büyük bölümünü seyahat ederek geçirdi, İtalya, Avustralya ve Meksika gibi ülkelerde yaşadı. Uzun süredir akciğer hastalığıyla uğraşan yazar, 2 Mart 1930'da Fransa'nın Vence kentinde tüberkülozdan öldü.
Edebî yaşamı
Şiirleri 1909'da, ilk romanı Ak Tavuskuşu (1911) ve ilk öykü kitabı 1914'te yayımlandı. Roman, şiir, oyun, deneme, gezi yazısı ve edebiyat eleştirisi yazdı, çeviriler yaptı. Sekiz oyunundan hiçbiri yaşarken yayımlanmadı. Eserlerinde modernleşmenin ve sanayileşmenin bireyi yabancılaştırıcı etkisini, sınıf farklarını, doğa ile insan ilişkisini, aşkı ve cinselliği ele aldı. Klasik gerçekçilik ile modernizm arasında bir köprü olarak görülür.
Başlıca eserleri
Oğullar ve Sevgililer (1913), bir madencinin oğlu Paul Morel'in karmaşık aile ilişkilerini ve tutkulu aşklarını anlatan otobiyografik öğeler taşıyan romandır. Gökkuşağı (1915) Midlands bölgesindeki bir köylü ailesinin sanayileşmeyle değişen yaşamını işler. Âşık Kadınlar (1920) ve Lady Chatterley'in Sevgilisi (1928) diğer önemli romanlarıdır. Sonuncusu bir aristokrat kadınla malikânenin bekçisi arasındaki ilişkiyi anlatır; cinsellik ve sınıf konularını açıkça işlediği için büyük skandal yarattı ve birçok ülkede yasaklandı. Gökkuşağı ve diğer romanları da sansür davalarına konu oldu. Prusyalı Subay ve Başka Öyküler (1914) öykü kitabıdır; Ölen Adam ise 1931'de yayımlandı.
Etkisi
Lawrence, 20. yüzyılın en çarpıcı ve tartışmalı yazarlarından biri sayılır. Eserlerinin James Joyce ve Virginia Woolf gibi yazarları etkilediği belirtilir. Dili duygusal ve şiirseldir; doğayı ve insan bedenini canlı biçimde tasvir eder.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki D. H. Lawrence maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
