Kimdir?
I. Kılıç Arslan, 1079'da doğmuş ve 13 Temmuz 1107'de Habur Çayı'nda ölmüştür. Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurucusu Kutalmışoğlu Süleyman Şah'ın oğlu ve devletin ikinci sultanıdır. Doğum tarihi ve yeri kesin olarak bilinmez. Bizans kaynaklarında "Klitziasthlas", Latin kroniklerinde babasının adıyla Soliman olarak anılır.
Gençliği ve tahta çıkışı
Babası Süleyman Şah 1086'da Ayn Seylem Savaşı'nda Melik Tutuş'la mücadele ederken öldü. Kılıç Arslan ve kardeşi Kulan Arslan önce Tutuş tarafından Antakya'ya götürüldü, 1087'de Sultan Melikşah onları İsfahan'a aldı. Melikşah'ın ölümüne kadar serbest bırakılmadılar; bu yüzden Anadolu Selçuklu Devleti altı yıl boyunca saltanat naibi Ebu'l-Kasım'ın yönetiminde kaldı. Melikşah'ın 1092'deki ölümüyle serbest kalan kardeşler İznik'e gitti. Bizans kuşatması altındaki şehirde idare Ebu'l Gazi'den onlara devredildi; büyük kardeş Kılıç Arslan sultan unvanını aldı ve İznik'i başkent yaptı.
Bizans ile ilişkiler
Kılıç Arslan dağılmış devletin birliğini kurmaya çalışırken Bizans'a karşı mücadeleyi de sürdürdü ve İznik'i kuşatan Bizans ordusunu geri çekilmeye zorladı. Batıda İzmir'i ele geçirerek donanma kuran Çaka Bey ile 1092'de, kızını ona vererek diplomatik amaçlı bir evlilik yaptı. İmparator I. Aleksios'un kışkırtması ve Çaka Bey'in güçlenmesinden duyduğu endişe üzerine Bizans ile ittifak kurdu. Abidos kuşatması sırasında Çaka Bey bir görüşme istedi; Kılıç Arslan onu verilen ziyafet sırasında kılıcını çekerek öldürdü.
Haçlı Seferleri
1096'da Keşiş Pierre L'Ermite'in önderliğindeki ilk Haçlı kitleleri Anadolu'ya geçince Selçuklu ordusu Drakon (Kırkgeçit) adlı köyde yapılan savaşta galip geldi. Bu başarı Kılıç Arslan'ın Haçlıları küçümsemesine yol açtı; 1095'te kardeşi Kulan Arslan'ı yerine vekil bırakıp Ermeni Gabriel'in elindeki Malatya'yı kuşattı. Disiplinli Haçlı ordusunun İznik'e yöneldiğini öğrenince kuşatmayı kaldırıp batıya döndü, ancak İznik Bizans'a teslim edilmek zorunda kaldı.
1101 Haçlı Seferi'nde ise üç ayrı Haçlı ordusuna karşı kazandığı başarılarla hareketi durdurdu ve İstanbul'dan Suriye'ye giden yolu Bizans ile Haçlı ordularına kapattı. Son döneminde Malatya'yı merkez yaparak devleti Doğu Anadolu'nun en güçlü devleti hâline getirdi, Danişmendliler'in nüfuzunu kırmaya çalıştı ve Musul'u ele geçirerek hutbeyi kendi adına okuttu. Genç yaşta ölümü, Haçlılara karşı mücadeleyi ve devletin siyasi birliğini zayıflattı; Anadolu Selçukluları fetret dönemine girdi.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki I. Kılıç Arslan maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.