I. Nikolay (Nikolay Pavloviç), 6 Temmuz 1796'da Sankt-Peterburg'da doğan, 2 Mart 1855'te aynı kentte ölen ve 1825-1855 yılları arasında hüküm süren Rusya imparatorudur. Klasik otokrat tipinin başlıca temsilcisi olarak bilinir; tutucu politikalarıyla Rusya'nın gelişimini otuz yıl boyunca dondurduğu söylenir.
Tahta çıkmadan önceki yaşamı
Çar I. Pavel ile Çariçe Maria'nın oğludur. Babasının 1801'de çıkan bir isyanda öldürülmesinin ardından en büyük ağabeyi I. Aleksandr çar oldu; Aleksandr, Nikolay'dan 19 yaş büyüktü. Nikolay yedi yaşına kadar bir İskoç'tan ders aldı, sonra General Matthew Lamsdorff'un öğrencisi oldu. En sevdiği ders askerlikti ve iyi bir subay olmak istiyordu. 1814'te kardeşi Mihail ile birlikte Napolyon Savaşları'nda görev aldı. 1815'te Prusyalı Prenses Charlotte (Rusçada Aleksandra) ile evlendi; bu evlilikten sonradan II. Aleksandr olacak oğlu 1818'de doğdu. Ağabeyi I. Aleksandr 1825'te ölünce yerine öteki ağabeyi Konstantin geçmesi gerekiyordu, ancak Konstantin çeşitli nedenlerle tacı kabul etmedi. Bunun üzerine Nikolay I. Nikolay adıyla tahta çıktı; bu dönemde Aralıkçılar İsyanı yaşandı.
Çarlık dönemi
Çar olduktan sonra tutucu eğilimlerini gösterdi. Napolyon Savaşları'ndan sonraki gericilik ortamında yetişen Nikolay, Rus panslavizmine ve milliyetçiliğine derinden bağlıydı. Buna karşın bazı yönetsel reformlar yapıldı: 1826'da yasama ve yeni kurulan jandarma kuvvetleriyle ilgili 2. ve 3. daireler, 1828'de yardım ve eğitim kurumlarını yönetmek için 4. daire, 1836'da köylerin durumunu iyileştirmek için 5. daire ve 1843'te Transkafkasya için bir yönetim planı hazırlamak üzere 6. daire kuruldu.
1833'te Eğitim Bakanı Kont Sergey Uvarov tarafından ilan edilen Resmi Milliyet Öğretisi üç temele dayanıyordu: Ortodoksluk, otokrasi ve milliyet. Otokrasi çarın mutlak egemenliğini, Ortodoksluk resmî kilisenin toplumdaki önemli rolünü, milliyet ise hanedanın ve hükûmetin sadık destekçisi sayılan Rus halkını ifade ediyordu. Her türlü yeniliğe kuşkuyla bakan Nikolay'ın dönemi yenilikçilerin hayal kırıklığına uğramasına, tutucuların ise çarın etrafında güçlenmesine yol açtı. Rusya'nın çok gereksindiği temel reformlar yapılamadı. Serfliğin çağ dışı kaldığı bir dönemde bile kaldırılmasında ısrarcı davranmadı; serflik ardılı II. Aleksandr döneminde, 1861'de kaldırıldı. 1830 ve 1848 devrimlerinin yol açtığı liberal havadan korkarak gerici uygulamalara sarıldı.
Kırım Savaşı ve ölümü
Hükümdarlığının son yıllarında bir zamanlar başarılı olan Rus dış politikası çöktü. 1853'te Osmanlı Devleti ile patlak veren Kırım Savaşı (1853-1856), büyük devletlerin Osmanlıların yanında yer alması nedeniyle Rusya'nın yenilgisiyle sonuçlandı. Resmî kayıtlara göre savaşın kötü gittiği bir sırada yakalandığı soğuk algınlığı zatürreye dönüştü; tıbbi tedaviyi reddetmesi sonucunda 2 Mart 1855'te öldü.
Benzer kişiler
- Ayn Rand (Sankt-peterburg Doğumlu)
- Leon Theremin (Sankt-peterburg Doğumlu)
- Vladimir Nabokov (Sankt-peterburg Doğumlu)
- Hirohito (İmparator)
- Romen Diyojen (İmparator)
- Haile Selasiye (İmparator)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki I. Nikolay maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.