Ayn Rand Kimdir?

Ayn Rand, gerçek adıyla Alissa Zinovievna Rosenbaum, 2 Şubat 1905'te Rusya'nın St. Petersburg şehrinde dünyaya geldi. Kurguyu bir araç olarak kullanan ve kendi geliştirdiği Objektivizm felsefesini romanlara işleyen Rand, 20. yüzyılın en tartışmalı ve etkili düşünürlerinden biri haline geldi. Ölümünden onlarca yıl sonra bile kitapları yeni baskılar yapıyor, düşünceleri tartışılmaya devam ediyor.

Çocukluk ve Rusya Yılları

Rand, altı yaşında okuma tutkusunu keşfetti; sekiz yaşına geldiğinde ise bir Fransız dergisinde ilk hayali çocukluk kahramanıyla karşılaştı. Dokuz yaşındayken roman yazarlığını meslek olarak seçmeye karar verdi. Victor Hugo'nun eserleri onun üzerinde derin bir iz bıraktı ve kendini Avrupalı bir yazar olarak konumlandırmasına yol açtı. Buna karşın Rus kültüründeki mistisizme ve kolektivizme başından beri mesafeli durdu.

Lise yıllarında ülkesini derinden sarsan iki büyük devrimi yaşadı: Desteklediği Kerenski Devrimi ve sert biçimde karşı çıktığı Bolşevik Devrimi. Ailesi karışıklıktan kaçarak Kırım'a göç etti; Rand lise eğitimini burada tamamladı. Komünist iktidarın babasına ait eczaneyi kamulaştırması, aileyi açlıkla boğuşur hale getirdi. Bu deneyim, ilerleyen yıllarda bireysel özgürlük ve özel mülkiyet üzerine kurulu felsefesinin çekirdeğini oluşturdu.

Kırım'dan dönüşün ardından Petrograd Üniversitesi'nde felsefe ve tarih okudu. Sovyet baskısının giderek ağırlaştığı bu dönemde en büyük kaçış kapısı Western filmleri oldu. 1924'te sinema sanatları okuluna girdi ve A.B.D.'yi özgür bir insanın yaşayabileceği tek ülke olarak zihnine yerleştirdi.

Amerika'ya Geçiş ve Hollywood

1925'in sonlarında, bir ziyaret bahanesiyle Sovyet yetkililerinden çıkış izni aldı. Rusya'ya dönmeme kararını çoktan vermişti. Şubat 1926'da New York'a ayak bastı; altı ay Chicago'daki akrabalarının yanında kaldıktan sonra senaristlik hayaliyle Hollywood'a geçti. Burada geçirdiği ikinci günde, ünlü yönetmen Cecil B. DeMille'nin teklifini kabul ederek ilk işine başladı. Stüdyodaki ilk haftasında tanıştığı aktör Frank O'Connor ile 1929'da evlendi; bu beraberlik elli yıl sürdü. 1931'de Amerikan vatandaşlığı aldı.

1932'de Red Pawn adlı senaryosunu Universal Pictures'a sattı. 1934'te ilk romanı We the Living'i tamamladı; ancak eser pek çok yayınevi tarafından reddedildi. Sonunda 1936'da hem A.B.D.'de hem de İngiltere'de yayımlandı. 1942'de, Rand'ın haberi olmadan Roma'da bu romanı temel alan iki film çekildi; Mussolini hükümetinin sansürüne rağmen Sovyetler'i eleştiren içeriği nedeniyle bir süre daha gösterimde kaldı.

Başyapıtlar ve Objektivizm

1935'te yazmaya başladığı The Fountainhead (Hayatın Kaynağı), on iki yayınevi tarafından geri çevrildi. Nihayetinde Bobbs-Merrill yayınevi 1943'te kitabı yayımladı ve roman kısa sürede çok satanlar listesine girdi. 1938'de Anthem okuyucuyla buluştu.

1946'da Hal Wallis şirketi için çalışırken kaleme aldığı Atlas Shrugged (Atlas Vazgeçti), 1951'de New York'a taşındıktan sonra tam anlamıyla biçimlendi. 1957'de basılan bu roman, Rand'ın Objektivist felsefesini kurgusal bir dünya üzerinden dramatize etmesiyle büyük yankı uyandırdı ve kariyerinin zirvesi olarak kabul gördü.

Rand, romanlarının ardından Objektivizm üzerine denemeler yazmayı ve konferanslar vermeyi sürdürdü. 1962'den 1976'ya dek yayımladığı makaleler bu düşünce sistemini geniş kitlelere ulaştırdı. Yakalandığı kanserden iyileşmesine karşın 6 Mart 1982'de kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. New York'taki Kensico Mezarlığı'na defnedilen Rand'ın kitapları, ölümünün ardından da basılmayı sürdürdü ve toplamda yaklaşık yirmi milyon satışa ulaştı.

Başlıca Eserleri

• We the Living (Yaşamak İstiyorum) — 1936
• Anthem (Ben) — 1938
• The Fountainhead (Hayatın Kaynağı) — 1943
• Atlas Shrugged (Atlas Vazgeçti) — 1957
• For the New Intellectual — 1961
• The Virtue of Selfishness — 1964
• Capitalism: The Unknown Ideal — 1966
• Introduction to Objectivist Epistemology — 1967
• The Romantic Manifesto — 1969
• Philosophy: Who Needs It — 1982