Kimdir
Konfüçyüs ya da Kongzi, MÖ 28 Eylül 551 ile MÖ 479 arasında Doğu Zhou döneminde yaşadığı sanılan Çinli filozof, eğitimci ve yazardır. Asıl adı Qiu, soyadı Kong, lakabı Zhongni'dir; Çin'de Kong-Fuzi adıyla tanınır ve Fuzi üstat, bilge, öğretmen anlamına gelir. Batı dillerindeki Confucius biçimi, adın Cizvitler tarafından Latinceye çevrilmesinden gelir. Lu devletinin Qufu şehrinde doğmuş ve aynı şehirde ölmüştür.
Öğretisi
Çin geleneklerini derleyip yeni kuşaklara aktardı ve öğretmenliği bir uğraş hâline getirdi. Temel görüşü erdemli insan ve uyum içinde yaşayan toplum idealidir; bu ideale ulaşmak için erdemli insanın tanımlanması ve ortaya çıkmasına yardım edilmesi gerektiğini savundu. Öğretisinde öteki dünya, tanrı ve ruhlar gibi kavramlar yer bulmaz; bu yönüyle Yunan felsefesinde Sokrates ile benzetilir. Fikirlerini kendisi yazıya dökmedi; öğrencileri derledi. Konuşmalarını içeren Lun Yu adlı kitap öğretiler kitabı kabul edilir.
Avrupa ve Ortadoğu kaynakları Çin düşüncesini sık sık dinî terimlerle anlatmıştır; ancak çağdaş çeviriler, Çin'de yaratıcı bir tanrı anlayışının bulunmadığı görüşünü öne çıkarmıştır. Konfüçyüs, Laozi ile birlikte insanlık tarihine en etkili katkıyı yapan Çin düşünürlerindendir.
Çocukluğu ve eğitimi
Kong ailesinden Shu-Liang He'nin oğlu olarak doğduğu düşünülür. Bir rivayete göre fakir ama saygın bir aristokrat aileden geliyordu; babasını üç yaşında kaybetti. Annesinden yazı yazmayı öğrendi, 13 yaşında dedesinin yanına gönderildi ve altı yıl boyunca töre, müzik, ok atma, araba sürme, yazı ve hesap gibi altı sanatı öğrendi. Annesi MÖ 529'da öldü ve beyliğin kuralları gereği üç yıl yas tuttu.
Görev yılları ve sürgün
MÖ 532-502 arasında Lu beyliğinde çeşitli görevlerde bulundu. Toplumsal düzenin yeniden kurulması için siyasal ve sosyal reform gerektiğini savundu. MÖ 518'de Luoyang'a gidip tarih ve müzik üzerine çalıştı ve Laozi'nin düşünceleriyle karşılaştı. Savaştan kaçarak öğrencileriyle Qi devletine sığındı, iki yıl sonra Lu'ya döndü.
51 yaşında Zhongdu bölgesi temsilcisi oldu, MÖ 500'de Lu Beyi tarafından vezir vekilliğine yükseltildi. Cinsiyet ve sınıf ayrımı gözetmeden herkesin eğitim almasının yolunu açtı ve soyluların yetkilerini sınırladı. Daha sonra Lu'dan ayrılarak Wey, Song, Zheng, Chu ve Chen gibi devletleri dolaştı; siyasi inançlarını anlattı ama uygulandığını görmedi, buna karşılık çok sayıda öğrenci kazandı.
68 yaşında Lu'ya döndü ve son yıllarını yaklaşık 3000 öğrenciye ders vererek geçirdi. MÖ 484'te eşini, ardından oğlunu ve en sevdiği öğrencilerinden Yan Hui ile Zi Lu'yu kaybetti.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Confucius maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.