Auguste Comte Kimdir?

Genel Bakış

Isidore Marie Auguste François Xavier Comte, 19 Ocak 1798'de doğan ve 5 Eylül 1857'de ölen Fransız filozof, matematikçi ve yazardır. Pozitivizm doktrinini formüle etti ve genellikle modern anlamda ilk bilim filozofu sayılır. Fikirleri sosyolojinin gelişimine de temel oluşturdu; bu terimi o icat etti ve disiplini bilimlerin taçlandırılmış başarısı olarak ele aldı. Çalışmaları, John Stuart Mill ve George Eliot gibi sosyal düşünürleri etkiledi; Harriet Martineau ve Herbert Spencer gibi ilk sosyal teorisyenlere zemin hazırladı ve Émile Durkheim'ın sunduğu modern akademik sosyolojiye dönüştü.

Gençliği ve Eğitimi

Montpellier'de, yeni kurulan Birinci Fransız Cumhuriyeti yönetimi altında doğdu. Lycée Joffre'a, ardından Montpellier Üniversitesi'ne devam etti ve Paris'teki École Polytechnique'e kabul edildi. Okul 1816'da yeniden yapılanma nedeniyle kapanınca eğitimine Montpellier'deki tıp fakültesinde devam etti; École yeniden açıldığında geri dönmeyi istemedi. Katolik ve monarşist ailesiyle arasındaki farkları aşılamaz bulup küçük işlerde çalışarak yaşamak üzere yeniden Paris'e gitti. İlk öğretmeni, Protestan papaz Daniel Encontre'un etkisiyle Katolikliği terk etmişti.

Saint-Simon ile Çalışması

Ağustos 1817'de Paris'in 6. bölgesinde 36 Rue Bonaparte'da bir daire buldu ve 1822'ye kadar orada yaşadı. Aynı yıl, onu entelektüel çevreyle tanıştıran ve düşüncelerini büyük ölçüde etkileyen Henri de Saint-Simon'un öğrencisi ve sekreteri oldu. İlk denemelerini Saint-Simon'un yönettiği L'Industrie, Le Politique ve L'Organisateur dergilerinde yayımladı; kendi adıyla ilk kitabı 1819'daki "Fikirlerin ve arzuların genel ayrımı" oldu. 1824'te aşılamayan farklılıklar nedeniyle Saint-Simon'dan ayrıldı. Toplumun yeniden düzenlenmesi için gerekli bilimsel çalışmaların planını (1822) yayımladı, ancak akademik bir görev alamadı; günlük yaşamı sponsorlara ve arkadaşlarının yardımına bağlıydı. Saint-Simon'un çalışmalarını ne kadar kendine mal ettiği konusunda tartışmalar sürmektedir.

Sonraki Yılları

1825'te Caroline Massin ile evlendi, 1842'de boşandı. John Stuart Mill ile yakın bir dostluk geliştirdi. 1844'ten itibaren Clotilde de Vaux'ya derinden âşık oldu; kadın ilk kocasından boşanmadığı için aşkları tamamlanamadı. Onun 1846'daki ölümünden sonra bu aşk yarı dinsel bir hâl aldı ve Comte yeni bir "İnsanlık Dini" geliştirdi. Sosyal teorileri, 19. yüzyılda teist olmayan dinî hümanist ve seküler hümanist örgütlerin gelişimini önceleyen bu "İnsanlık Dini" ile doruğa ulaştı. Dört ciltlik Système de politique positive'i (1851-1854) yayımladı; son çalışması La Synthèse Subjective'in ilk cildi 1856'da çıktı. 1857'de Paris'te öldü ve Père Lachaise Mezarlığı'na gömüldü.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Auguste Comte maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.