İçeriğe Atla
Cihat Baban fotoğrafı
Anasayfa Varlık

Cihat Baban Kimdir?

Cihat Baban (1911-1984), İstanbullu gazeteci ve milletvekili; Tasvir gazetesinin sahibi, iki hükümet döneminde bakanlık yapmış önemli bir basın insanı.

Diğer adlar: Cihad Baban, Mustafa Cihat Baban

Bu Konuda Neler Var?

💡 Başlıklara tıklayarak sayfa içinde hızlı gezinebilirsiniz.

Cihat Baban Hakkında

Mustafa Cihat Baban, 10 Ekim 1911'de İstanbul'da dünyaya geldi; gazetecilik, siyaset ve yazarlık alanlarındaki çok yönlü kimliğiyle Türkiye'nin basın ve siyaset tarihine adını yazdıran isimler arasına girdi. Babanzade Süleyman Hikmet Bey'in oğlu olan Baban, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçiş sürecini yakından yaşayan ve bu süreci bizzat şekillendiren bir ailenin içinde büyüdü. Kırk yılı aşkın mesleki yolculuğunda Tasvir gazetesinin sahibi ve başyazarı oldu; iki ayrı hükümet döneminde bakanlık koltuğuna oturdu. 28 Eylül 1984'te Ankara'da kalp krizi geçirerek 73 yaşında hayatını kaybetti.

Galatasaray'dan Gazeteciliğe

Orta öğrenimini Galatasaray Lisesi'nde yatılı olarak 1931'de tamamlayan Baban, okul sıralarından itibaren yayıncılığa ilgi duydu. Birinci sınıfta "Ma Classe", beşinci sınıfta "Akademi", altıncı sınıfta ise "Galatasaray" adlı okul dergilerini hazırladı. Son sınıftayken Velid Ebüzziya'nın Zaman Gazetesi'nde tercümanlık yaparak ilk profesyonel deneyimini edindi. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden 1934'te mezun olan Baban, aday hâkim ve sorgu hâkimi olarak bir süre yargıda görev yaptı; ancak hukuk mesleği onu tutamadı.

Üniversite yıllarından beri gazetelere çeviri ve yazı taşıyan Baban, Son Posta'da Cevat Fehmi Başkut'un yanında yazı işleri yardımcılığı yaparak gazete kültürünü içselleştirdi. 1937'de Erzurum'a gitti ve 29 Ekim 1937'de kendi gazetesi Erzurum Doğu'yu yayın hayatına soktu; gazete 288. sayısıyla 8 Kasım 1938'de kapandı. Askerlik görevini Sarıyer, Edirne ve Kırklareli'nde tamamlayan Baban, İstanbul'a döndüğünde Yeni Sabah ve Cumhuriyet gazetelerinde çalıştı, Terbiye Postası'nda yazı işleri müdürlüğü yaptı. Ardından Velid Ebüzziya'nın Tasvir-i Efkâr'ında yazı işleri müdürü oldu. Ebüzziya'nın 1946'daki vefatının ardından Tasvir gazetesinin hem sahibi hem de başyazarı konumuna geçti. Aynı yıl İstanbul Gazeteciler Cemiyeti'nin kurucu üyeleri arasında yer aldı.

Siyaset ve Bakanlık Yılları

1946'da Demokrat Parti listesinden bağımsız İstanbul Milletvekili seçilen Baban, siyasi kimliğini gazetecilikten hiçbir zaman ayırmadı. 1950 ve 1954'te Demokrat Parti'den İzmir Milletvekili oldu. Avrupa Konseyi Hukuk Komisyonu'nda ve Daimî Komisyon'da Türkiye'yi temsil etti; Parlamentolararası Birlik konferanslarında heyetlere başkanlık yaptı. Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ın Pakistan ve Yunanistan ziyaretlerine Dışişleri Komisyonu Başkanı sıfatıyla eşlik etti. Kıbrıs ve Hatay meselelerinde meclis kürsüsünden ve köşe yazılarından kararlı bir tutum sergiledi.

31 Ekim 1956'da basın özgürlüğüne getirilen kısıtlamaları gerekçe göstererek Demokrat Parti'den ayrıldı; Hürriyet Partisi'ne katıldı. 1955'te kurucu ortağı olduğu Hadiselere Tercüman'da Demokrat Parti'yi eleştiren yazılar kaleme aldı. 1957 seçimlerinde parlamentoya giremedi; 1958'de Hürriyet Partisi'nin CHP ile birleşmesiyle CHP üyesi oldu ve ardından Ulus gazetesinde çalışmaya başladı.

27 Mayıs 1960 Darbesi'nin ardından Millî Birlik Komitesi döneminde Basın Yayın ve Turizm Bakanlığı'na getirildi (6 Ocak – 15 Ekim 1961). CHP içinde parti meclisi üyeliği, merkez idare kurulu ve genel sekreter yardımcılığı görevlerini üstlendi. 1961 seçimlerinde CHP'den İstanbul, 1965'te Çanakkale Milletvekili seçildi; 12 Ekim 1969'a kadar milletvekilliğini sürdürdü ve 2 Şubat 1970'te emekliye ayrıldı. 12 Eylül 1980 sonrasında Cumhurbaşkanı Kenan Evren'in görevlendirmesiyle kurulan 44. Hükümet'te Kültür Bakanlığı görevini üstlendi (21 Eylül 1980 – 10 Aralık 1981); sağlık sorunları nedeniyle bakanlıklar birleştirildiğinde görevden ayrıldı.

Yazarlık Mirası ve Son Yıllar

Baban'ın kalemi hiçbir dönemde susmadı. 1975'ten itibaren sekiz yıl boyunca Meydan Dergisi'nde yazdı; 1975–1976 yıllarında Basın Yayın Yüksek Okulu'nda "Basın Ahlakı" dersleri vererek deneyimlerini genç gazetecilere aktardı. Bakanlık görevinin sona ermesinin ardından Son Havadis'te başyazarlığa başladı ve hayatının son gününe kadar yazmayı bırakmadı. 1943'te Zekiye Hanım ile evlenen Baban'ın biyolojik çocuğu olmadı; çift, Fatma adını verdikleri bir kız evlat edindi. Galatasaray Lisesi'nin 500. kuruluş yıl dönümü kutlama komitesine başkanlık ederek okula olan bağlılığını ömrünün son döneminde de pekiştirdi.

Kaleme aldığı ve çevirdiği başlıca eserler şunlardır:

  • Hitler ve Nasyonal Sosyalizm (1933)
  • İsyan (1944, Georges Simenon'dan çeviri roman)
  • Mezada Çıkarılan Kadınlar (1945, Clement Vautel'den çeviri)
  • Winston Churchill'in Siyasi Hayatı (1945, Lewis Broad'dan çeviri)
  • Adenauer (1965, biyografi)
  • Çin – Rus Anlaşmazlığı (1965, etüt)
  • Truman'ın Hatıraları (1965)
  • Ho-Şi Minh (1968, biyografi)
  • Politika Galerisi (1970)
  • Meydan Sohbetleri (1983)
  • İsa Öncesinden Günümüze Kadar Çin Tarihi (1983)

İlgili Kişiler

Meslek, coğrafya, dönem ve ilgi alanı benzerliğine göre önerilen profiller.

Benzerlik skorları meslek, coğrafya, dönem ve Wikidata bağlantılarına göre otomatik hesaplanır.
Cihat Baban Kimdir? Gazeteci, Milletvekili ve İki Dönem Bakan | Haberlendin