Ursula Le Guin Kimdir?

Ursula Kroeber Le Guin (21 Ekim 1929 – 22 Ocak 2018), kendi yarattığı Hain ve Yerdeniz kurgusal evrenlerinde geçen bilimkurgu ve fantezi eserleriyle tanınmış Amerikalı yazardır. İlk eseri 1959'da yayımlanan Le Guin'in edebiyat kariyeri neredeyse altmış yıl sürdü; bu sürede yirmi roman ve yüzden fazla kısa öykünün yanı sıra çeviri, eleştiri, şiir, tiyatro, çocuk ve genç edebiyatı ürünleri verdi. Genellikle bilimkurgu ve fantezi yazarı olarak tanımlanır, "Amerikan edebiyatının önemli bir sesi" olarak anılmıştır; kendisi ise daha çok "Amerikan romancısı" olarak bilinmeyi tercih ettiğini söylemiştir.

Yaşamı

Kaliforniya'nın Berkeley şehrinde, yazar Theodora Kroeber ile antropolog Alfred Louis Kroeber'in çocuğu olarak doğdu. Adını doğum tarihi olan Azize Ursula Günü'nden aldı. Annesi psikoloji mezunuydu ve yazarlığa 60'lı yaşlarında başladı; 1961'de yayımlanan Ishi in Two Worlds adlı kitapta, tamamı beyaz yerleşimciler tarafından öldürülen Yahi yerlilerinin son yaşayan bireyi Ishi'nin hayatını anlattı. Ursula'nın Karl, Theodore ve Clifton adında üç ağabeyi vardı. Ailenin geniş bir kütüphanesi vardı. Le Guin Fransızca üzerine yüksek lisansını tamamladıktan sonra doktora çalışmalarına başladı, ancak 1953'te tarihçi Charles Le Guin ile evlenince bu çalışmaları bıraktı. Tam zamanlı yazmaya 1950'lerin sonunda başladı.

Eserleri ve Başarıları

Harold Bloom tarafından şaheserleri olarak tanımlanan Yerdeniz Büyücüsü (1968) ve Karanlığın Sol Eli (1969) romanlarıyla önemli eleştirel ve ticari başarı kazandı. Karanlığın Sol Eli ile en iyi roman kategorisinde hem Hugo hem Nebula Ödülü kazanan ilk kadın oldu. Bunları Yerdeniz ve Hain evrenlerinde geçen çeşitli eserler izledi. Omelas'ı Bırakıp Gidenler (1973) adlı alegorisinde ve Mülksüzler (1974) adlı ütopik romanında alternatif siyasi yapıları işledi. 1985'te yayımlanan deneysel eseri Hep Yuvaya Dönmek'te sıra dışı biçemsel ve yapısal araçlar kullandı.

Etkileri ve Ödülleri

Kültürel antropoloji, Taoizm, feminizm ve Carl Jung'un yazılarının etkileri eserlerinde güçlüdür. Öykülerinde çok sayıda antropolog ya da kültürel gözlemci kahraman yer alır, birçok yazısında denge ve denklik üzerine Taoist düşünceler görülür. Tipik spekülatif kurgu metaforlarını, Yerdeniz'de olduğu gibi koyu derili kahramanlar yaratarak yıktı. Yazılarında cinsiyet, cinsellik ve reşit olma gibi sosyal ve siyasi konular öne çıkar. Aralarında 8 Hugo, 6 Nebula ve 24 Locus Ödülü olmak üzere sayısız ödül aldı. 2003'te SFWA tarafından "Grand Master" olmaya layık görülen ikinci kadın oldu; ABD Kongre Kütüphanesi 2000'de ona "Yaşayan Efsane" unvanını verdi. Salman Rüşdi, David Mitchell, Neil Gaiman ve Iain Banks gibi yazarları etkiledi. Ölümünden sonra eleştirmen John Clute, Le Guin'in Amerikan bilimkurgusuna yaklaşık yarım yüzyıl başkanlık ettiğini yazdı; Michael Chabon ondan "neslinin en büyük Amerikan yazarı" diye söz etti. Anısına The Ursula K. Le Guin Prize for Fiction adlı edebiyat ödülü düzenlenmektedir.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Ursula Le Guin maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.