Cumhuriyet döneminin kıymetli besteci ve eğitmenlerinden İsa Coşkuner, 1911 yılında Makedonya'nın Üsküp kentinde dünyaya geldi. Genç Türkiye'nin müzik politikalarına yön veren bu değerli isim, hazırladığı okul kitapları ve yaptığı klasik bestelerle tanınmaktadır. Ömrünü nitelikli müzik eğitimine adayan sanatçı, eserlerini hayat tecrübelerinden süzerek üretmiştir. Sanatçının kaleme aldığı eserler ve yazdığı marşlar, günümüzde de okullarda ve sanat çevrelerinde yaşamaya devam ediyor. Zorlu yaşam mücadelesini sanatıyla taçlandıran eğitimci, adını tarihe yazdırmıştir. Sanatçı, ardında zengin bir kültürel miras bırakmıştır.
Hüzünlü Çocukluktan Musiki Muallim Mektebine
Coşkuner ailesi, Balkanlar'daki hareketlilik sebebiyle 1915 yılında Üsküp'ten göç ederek İstanbul'un tarihi semti Hasköy'e yerleşti. Ancak küçük İsa'nın çocukluk dönemi, kısa süre sonra patlak veren I. Dünya Savaşı'nın acı kayıplarıyla sarsılacaktı. Savaşın getirdiği zorlu şartlar altında hem annesini hem de babasını arka arkaya kaybeden küçük çocuk, büyük bir acıyla baş başa kaldı. Bu ağır kayıpların ardından amcasının himayesine giren Coşkuner, çocukluğunu onun yanında geçirmek durumunda kaldı. Coşkuner, 1919 yılında Balmumcu'daki Darüleytam'a gönderilerek yepyeni bir hayata adım attı. İlkokul yıllarında resme olan üstün kabiliyeti hızla gelişti. Geceleri üst sınıftaki öğrencilerin oynattığı Karagöz ve Hacivat gölge oyunlarının üstüne çizen küçük İsa, bu geleneksel karakterlerin resimlerini büyük bir hevesle kağıda aktararak resim kabiliyetini geliştirdi. Bu erken sanatsal çabalar, onun gelecekteki yaratıcı yönünün ilk adımlarıydı. Mezuniyetinden iki yıl sonra, Faik Canselen ve Vasfi Ozansay ile yolları kesişti. Üç genç arkadaş, Eylül 1926 tarihinde Ankara'da bulunan Musikî Muallim Mektebi'ne kabul edilerek profesyonel müzik eğitimlerine başladılar. Musikî Muallim Mektebi'nde yeteneklerini parlatan Coşkuner, buradaki hocalarının ve arkadaşlarının da desteğini alarak Türk çok sesli müzik dünyasına adım atacak temel bilgileri edindi. Coşkuner, Devlet Konservatuvarı bünyesinde gündüzlü öğrenci olarak eğitim gördüğü süreçte şan alanında kendini yetiştirdi. Bu dönemde Max Klein ve Heay gibi kıymetli hocalardan şan dersleri alarak tekniğini güçlendirdi. Genç yetenek, önce Avusturyalı bir madamdan, daha sonra ise Nurullah Taşkıran'dan şan dersleri alarak sesini eğitti. Ancak 1939 senesinde patlak veren II. Dünya Savaşı, sanatçının gelecek planlarını tamamen değiştirmek zorunda bıraktı. Savaş döneminin getirdiği zorunlu becayiş şartları nedeniyle ailesiyle birlikte Nevşehir'e taşınmak mecburiyetinde kaldı.
Anadolu Okullarında Yankılanan Notalar ve Eğitimcilik Yılları
Sanatçı, profesyonel iş hayatına adım attığı 1939 yılından itibaren eğitim dünyasında önemli izler bıraktı. Yeni yerleştiği bölgede dinamik bir sosyal yaşam kurmayı hedefleyen usta isim, 1942 yılında Beden Terbiyesi Niğde İl Bölge Başkanlığı bünyesinde bir spor kulübü kurarak çalışmalara başladı. Bu başarılı girişimlerinin ardından, 1946 yılında Nevşehir halkevi başkanlığı görevine layık görüldü. O dönem Nevşehir bölgesini denetlemek üzere gelen Başmüfettiş Ziya Karamuk Bey ile görüşen Coşkuner, müzik eğitimi konusundaki hassasiyetini paylaştı. Görüşmenin olumlu sonuçlanması üzerine Hasanoğlan Köy Enstitüsü müzik başkanlığına atandı. Hasanoğlan'da geçirdiği beş yıllık zaman dilimini meslek hayatının en üretken dönemi sayan Coşkuner, Anadolu çocuklarının müzikal gelişimine katkıda bulunmak için gece gündüz demeden büyük bir inançla çalıştı. Kurtuluş Savaşı temalı Küçük Ali piyesi, onun bu zengin üretim sürecinin bir meyvesi olarak 1952 yılında yayımlandı. Sanatçı, geleceğin öğretmenlerine rehberlik etmesi amacıyla İlk Öğretmen Okullarında Müzik başlığı altında iki ciltlik bir ders kitabı hazırladı. Bakanlıkça 1955 yılında basılan bu eserler, uzun yıllar boyunca okulların müzik derslerinde ana kaynak olarak kullanıldı. Coşkuner'in yolları 1955 yılında Türk tiyatrosunun öncü ismi Muhsin Ertuğrul ile kesişti. Ardından usta rejisör Cüneyt Gökçer'in genel müdürlüğünde sekiz yıl şube müdürü oldu. Bu idari görevlerine paralel olarak, eğitimcilik tutkusundan da asla vazgeçmedi. Muhsin Ertuğrul'un yazılı izni ve TED Vakıf Başkanı Mümtaz Tarhan'ın daveti üzerine, Ankara Koleji'nde ek ders ücretli müzik öğretmenliği yapmaya başladı. Ortaokul ve lise düzeyindeki gençlere çok sesli müzik sevdiren Coşkuner, bu kutsal eğitim vazifesini 1966 yılına dek başarıyla sürdürdü.
Devlet Tiyatrolından Emekliliğe Uzanan Sanat Mirası
Müzik dünyasına ve devlet kurumlarına 37 yıl boyunca aralıksız hizmet veren İsa Coşkuner, 1968 yılında resmi olarak emekliğe ayrıldı. Emeklilik günlerini dinlenerek geçirmek yerine, bilgisini yeni nesillere aktarmayı sürdürdü. Aynı yıl Ankara Özel Yükseliş Koleji'nde müzik öğretmenliği görevini üstlendi. Kurumda büyük başarılara imza atarak 1969 yılında okulun marşını besteledi ve okul bandosunu hayata geçirdi. Özel Yükseliş Koleji'ndeki bu verimli eğitimcilik yolculuğunu 1979 yılında tamamladı. Hayatının son dönemlerinde de toplumsal duyarlılığını kaybetmeyen besteci, Yaşlıları Koruma Derneği'nde başkan yardımcılığı yaptı. Aynı zamanda çeşitli dergilerde yazılar yazarak, derneğin şeref heyeti üyesi olarak topluma hizmet etmeyi sürdürdü. Sanatçı, özel yaşantısında Candan Soley, Özden Lünel ve Gönülden Boyla isimli üç kız ile Bekir Uğur Coşkuner adında bir erkek çocuk babasıydı. Yarım asrı aşan sanat kariyeri boyunca Türk müziğine ölümsüz eserler hediye eden İsa Coşkuner, 1998 senesinde hayata gözlerini yumdu.
Bestecinin müzik, tiyatro ve eğitim literatürüne kazandırdığı kıymetli eserlerden bazıları şunlardır:
Türk Sanat Müziği ve Marş Çalışmaları
- Gözlerini Gözlerimden Ayırma Hiç (1970 - TRT TSM Repertuvarı)
- Bir Alev Gözlerin (1978 - TRT TSM Repertuvarı)
- Sevgi Çiçekleri (1981 - TRT Çocuk Koroları Repertuvarı)
- Atatürk Marşı (Ata'ya Yanıt) (TSK Repertuvarı)
- Yükseliş Koleji Marşı (1969)
Eğitim Kitapları ve Tiyatro Oyunları
- Okul Müzik ve Oyun Rehberi (1952)
- Müzik Öğretimi (1954)
- İlk Öğretmen Okullarında Müzik (1. ve 2. Devre) (1955)
- Küçük Ali Okul Oyunu (1952 - Piyes)
- Mum Işığında Hep Vatan İçin (1963 - İki Perdelik Oyun)