Çocukluğu ve eğitimi
Albert Einstein, 14 Mart 1879'da Alman İmparatorluğu'nun Ulm kentinde Aşkenazi Yahudi bir ailede doğdu. 1880 yazında ailesi Münih'e taşındı; babası Hermann Einstein ile amcası Jakob burada bir elektrik şirketi kurdu. Annesi Pauline yetenekli bir piyanistti. Albert'in iki buçuk yaşında kız kardeşi Maja doğdu. Anne babası dindar değildi; beş yaşındayken onu evlerine yakın bir Katolik ilkokuluna yazdırdılar. Dört beş yaşlarında babasının verdiği manyetik pusulanın ibresindeki hareketi çok gizemli buldu ve merakı uyandı. Altı yaşında keman çalmaya başladı, on dört yaşına kadar devam etti ve iyi bir amatör kemancı oldu. Dokuz buçuk yaşında Luitpold Gymnasium'a geçti, Latince ve matematikte en yüksek notları aldı, ancak otoriter öğretmenlerle sürekli çatıştı. 1895'te İsviçre'ye taşındı, ertesi yıl Alman vatandaşlığını bıraktı. 1897'de Zürih'teki İsviçre Federal Politeknik Okulu'nda matematik ve fizik öğretmenliği programına kaydoldu ve 1900'de mezun oldu.
Mucize yıl ve genel görelilik
Bir yıl sonra İsviçre vatandaşlığına geçti ve Bern'deki İsviçre Patent Ofisi'nde kalıcı bir pozisyon aldı. 1905'te Zürih Üniversitesi'ne doktora tezini sundu. Aynı yıl "mucize yıl" olarak anılan dönemde dört çığır açıcı makale yayımladı: bunlar fotoelektrik etki kuramının ana hatlarını çizdi, Brown hareketini açıkladı, özel görelilik kuramını tanıttı ve kütle ile enerjinin eşitliğini gösterdi. E = mc² denklemi "dünyanın en ünlü denklemi" olarak anılır. 1914'te Max Planck'ın ricasıyla Berlin'e taşındı, Prusya Bilimler Akademisi ve Humboldt Üniversitesi'ne katıldı ve Kaiser Wilhelm Fizik Enstitüsü müdürü oldu. 1915'te kütleçekimini de kapsayan genel görelilik kuramını ortaya attı. 1917'de spontane ve uyarılmış emisyon kavramlarını tanıtan makalesini yazdı; uyarılmış emisyon lazerin temel mekanizmasıdır. 1935'te Nathan Rosen ile ortak makalede solucan deliği kavramını ileri sürdü. Leó Szilárd ile hareketli parçası olmayan bir buzdolabı icat etti. 1921'de fotoelektrik etki çalışmaları nedeniyle Nobel Fizik Ödülü'nü aldı.
Amerika yılları ve görüşleri
1933'te Amerika Birleşik Devletleri'ni ziyaret ederken Almanya'da Hitler iktidara geldi. Nazi zulmünden dehşete düşen Einstein ABD'de kalmaya karar verdi ve 1940'ta Amerikan vatandaşlığına kabul edildi. İkinci Dünya Savaşı arifesinde Başkan Roosevelt'e yazdığı mektupla olası bir Alman nükleer silah programı konusunda uyardı ve ABD'nin benzer araştırmalara başlamasını tavsiye etti. Holokost sonrası Yahudilerin kendi ülkesine sahip olması gerektiğini savundu, İsrail'in kuruluşunu destekledi ve Bertrand Russell ile birlikte nükleer silahlara karşı bir manifesto yayımladı. Ömrünün büyük bölümünü bütün kuramları birleştiren bir birleşik alan kuramı kurmaya çalışarak geçirdi, ancak bu çabalar sonuçsuz kaldı. Einstein 18 Nisan 1955'te, ömrünün geri kalanını geçirdiği Princeton'da öldü. Hayatı boyunca 300'den fazla bilimsel makale yayımladı. 1999'da 100 fizikçiyle yapılan milenyum oylamasında tüm zamanların en iyi fizikçisi seçildi.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Albert Einstein maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.