Torricelli Kimdir?

Evangelista Torricelli (15 Ekim 1608 – 25 Ekim 1647), İtalyan fizikçi ve matematikçidir. Barometreyi bulmasıyla ünlüdür; optik alanında yaptığı önemli çalışmalarla da bilinir.

İlk Yılları

15 Ekim 1608'de Gaspare Torricelli ile Caterina Angetti'nin ilk çocuğu olarak, o yıllarda Papalık Devleti topraklarında olan Faenza kentinde doğdu. Babası tekstil işçisiydi ve aile oldukça yoksuldu. Yeteneğini fark eden ailesi onu temel eğitim için Camaldolese rahibi olan amcası Jacobo'nun yanına gönderdi. 1624'te amcası onu, matematik ve felsefe eğitimi almak üzere Faenza'daki yüksekokula gönderdi; babası 1626'da öldü. Daha sonra amcası, Collegio della Sapienza'da matematik profesörlüğü yapan Benedikten rahibi ve Galileo Galilei'nin öğrencisi Benedetto Castelli'nin yanına Roma'ya gönderdi. Castelli'nin hidrolik alanındaki çalışmaları Papa VIII. Urbanus tarafından desteklendi ve Torricelli de bu sayede mali destek alan deneylerde yer aldı. Roma'da, sonradan yakın dostu olacak Bonaventura Cavalieri'nin de öğrencisi oldu.

Kariyeri

1632'de, Galileo'nun yeni bilimlere dair eserinin yayımlanmasından kısa süre sonra Galileo'ya bir mektup yazdı; bu mektup, Kopernik'in görüşünü savunduğunu gösteren bilinen tek kanıt sayılır. 1632 ile 1641 arasında neler yaptığı hakkında pek az bilgi vardır. Galileo onu yanına acilen davet etti, ancak annesi Caterina Angetti'nin ölümü nedeniyle Torricelli bu daveti Galileo'nun ölümüne üç ay kalana dek kabul etmedi. Galileo'nun 8 Ocak 1642'deki ölümünden sonra Grandük II. Ferdinando de' Medici ona grandükal matematikçi olarak Galileo'nun yerini almayı ve Pisa Üniversitesi'nde görev yapmayı teklif etti. Anlaşmadan kısa süre sonra Floransa'da kendisi için bir şey kalmadığı düşüncesiyle Roma'ya dönmeyi bile düşündü. Bu görevi sürdürürken bir çember eğrisinin alanını ve ağırlık merkezini bulmak gibi dönemin önemli matematik problemlerinden bazılarını çözdü ve çalışmalarını anlattığı Opera Geometrica adlı kitabı 1644'te yayımladı. Optikle de ilgilendi; mikroskop merceklerinin bir alev kullanılarak camdan kolayca üretilmesini sağlayan bir yöntem buldu. Üzerinde adı kazılı, bugün Floransa'da korunan birçok teleskop ve basit mikroskop ile büyük mercekler tasarlayıp üretti. 11 Haziran 1644'te Michelangelo Ricci'ye yazdığı ünlü mektupta "Bir hava okyanusunun dibine batmış şekilde yaşıyoruz" demiştir.

Ölümü ve Anılması

25 Ekim 1647'de Floransa'da tifo nedeniyle öldü. Mezarı San Lorenzo Bazilikası'ndadır. 7437 Torricelli adlı asteroite ve Ay'daki bir kratere onun adı verilmiştir. Tüm mal varlığını oğlu Alessandro'ya bıraktı. Çalışmalarının büyük kısmını Viviani bir araya getirdi.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Torricelli maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.