Türk tiyatro tarihinin en özgün ve iz bırakan çınarlarından biri olan Toto Karaca, 1912 yılında doğdu. Sanatçı, seksen yıllık ömrünü tamamen sahnelere adadı. Gerçek adı İrma Felekyan olan usta oyuncu, İran kökenli Ermeni bir aileden geliyordu. Küçük yaşta adım attığı sahnelerde sergilediği başarılı performanslarla tiyatromuzun altın sayfalarında kendine sarsılmaz bir yer edindi. Annesi Mari Hranuş Felekyan’ın büyük desteği ve yönlendirmesiyle erken yaşlarda bale eğitimi almaya başladı. İçindeki sahne tutkusunu hareketlerin zarafetiyle birleştiren İrma, sanat hayatının en temel taşlarını bu erken dönemde döşemeyi başardı. Çocukluk yıllarında edindiği bu sahne disiplini ve estetik duygu, ilerleyen yıllarda sergileyeceği tiyatro performanslarında onun en büyük yardımcısı oldu. Sahne üzerindeki devleşen duruşu ve sergilediği muazzam oyunculuk performanslarıyla tanınan usta sanatçı, ömrünün son anına kadar tiyatroya ve sanata hizmet etmiş, gelecek nesillere ilham veren örnek bir figür olarak kabul edilir.
Sanatla Kenetlenen Bir Aile ve İsim Değişimi
Sanatçının en önemli dönüm noktası, 1939 yılındaki evliliğiydi. Kendisi gibi tiyatro sahnesine gönül vermiş Azeri asıllı aktör ve tiyatrocu Mehmet Karaca ile evlenen İrma, adını "Toto" olarak değiştirdi. Sanat dünyasında bundan böyle Toto Karaca adıyla anılacaktı. Sahneye duyduğu derin aşkla hareket eden oyuncu, müzikli oyunlarda ve operetlerde ise dinleyicilerinin karşısına İrma Toto ismiyle çıktı. Çiftin bu köklü ve sevgi dolu hayat birlikteliği, gelecekte Türk sanat tarihine yön verecek efsanevi bir ismi beraberinde getirdi. 5 Nisan 1945 tarihinde dünyaya gelen oğulları Cem Karaca, ilerleyen yıllarda Türkiye'nin en önemli müzisyenlerinden biri haline geldi. Ailesinin bu zengin sanatsal birikiminden feyz alan Cem Karaca, annesi ve babasından devraldığı sahne meşalesini müzik dünyasında zirveye taşıdı. Hem eşinin engin tiyatro tecrübesi hem de oğlunun benzersiz müzikal dehasıyla çevrelenmiş bir hayat süren Toto Karaca, ailesiyle birlikte Türk kültür ve sanat hayatında silinmesi imkansız olan son derece derin ve saygın izler bıraktı.
İstanbul Tiyatrosu'nun Kuruluşu ve Sahneye Adanmış Yıllar
Sanat hayatını sadece oyunculukla sınırlamayan Toto Karaca, Türk tiyatrosunun gelişmesi adına tarihi sorumluluklar üstlendi. Sanatçı, 1960 yılında İstanbul Tiyatrosu’nun kurucuları arasında yer aldı. Kurucusu olduğu bu güzide tiyatro topluluğu, sahneye koyduğu son derece nitelikli eserlerle dönemin tiyatroseverlerini derinden etkiledi. Kendi döneminin zorlu sosyo-ekonomik şartlarında gösterilen bu büyük cesaret, genç yeteneklerin profesyonel sahneyle tanışmasına ve en iyi şekilde yetişmesine de kıymetli bir zemin hazırladı. Tiyatronun mutfağından dekoruna, kostümünden sahnesine kadar her alanda büyük bir özveriyle emek veren usta oyuncu, canlandırdığı her karaktere kendi ruhundan samimi bir parça kattı. Sahnedeki doğal oyunculuğu ve güçlü diksiyonu sayesinde izleyicilerin gönlünde sarsılmaz bir taht kurmayı başardı. Bale geçmişinden aldığı beden dilini tiyatro sahnesine başarıyla entegre etti.
Sessiz Veda ve Şişli Ermeni Mezarlığı'ndaki Aile Kabri
Tiyatro sahnelerinde geçen verimli ve tutku dolu bir yaşamın ardından Toto Karaca, 1992 yılında seksen yaşındayken vefat etti. Onun ölümü, sanat camiasında büyük bir kederle karşılandı. Cenaze merasimi Kumkapı Patriklik Kilisesi’nde yapıldı. Törenin ardından, sanatçının naaşı dualar ve sevenlerinin gözyaşları eşliğinde Şişli Ermeni Mezarlığı’nda yer alan aile kabrine defnedilerek son yolculuğuna uğurlandı. Arkasında sahneye adanmış unutulmaz bir ömür ve İstanbul Tiyatrosu gibi kıymetli eserler bırakan usta sanatçı Toto Karaca, bugün hem başarılı oyunculuğu hem de Cem Karaca'nın annesi olarak sevgi, saygı ve derin bir minnetle anılmaktadır.