Louis Joseph Gay-Lussac (6 Aralık 1778 – 10 Mayıs 1850), Fransız kimyager ve fizikçidir. Genellikle gaz yasalarıyla ilgili çalışmalarıyla anılır. Ayrıca alkol-su karışımları üzerindeki çalışmalarının ardından bazı alkollü içkilerin alkol oranlarını ölçmüştür.
Yaşamı ve Eğitimi
Haute-Vienne bölgesindeki Saint-Léonard-de-Noblat'ta doğdu. Eğitimine orada başladı. 1794'te, babasının tutuklanmasının ardından École Polytechnique'e girmek üzere Paris'e gitti. 1797'de okula kabul edildi ve üç yıl orada okuduktan sonra École Nationale des Ponts et Chaussées'ye geçti. Bir süre sonra Claude Louis Berthollet'nin asistanı olarak atandı; 1802'de Antoine François de Fourcroy'un yardımcılığını yaptı. 1809'da École Polytechnique'te kimya profesörü oldu. 1808'den 1832'ye kadar Sorbonne'da fizik profesörlüğü yaptı, ardından bu görevi Jardin des Plantes'taki kimya kürsüsü için bıraktı. 1831'de doğduğu vilayet Haute-Vienne'in temsilcisi seçildi, 1839'da Chambre des Pairs'e katıldı.
1809'da Geneviève-Marie-Joseph Rojot ile evlendi. Onunla ilk kez, bir çarşafçı dükkânında çalışırken bir kimya kitabı okuduğunu gördüğünde tanışmıştı. Beş çocuklarının en büyüğü Jules, Giessen'e giderek Justus Liebig'in asistanlığını yaptı. Jules'ün bazı çalışmaları, aynı baş harfleri (J. Gay-Lussac) yüzünden babasının çalışmalarıyla karıştırıldı. Gay-Lussac soyunun bir kısmı Brezilya'da, Güney Amerika'da ve Ontario'da yaşamaktadır.
Bilimsel Başarıları
1802'de Jacques Charles'ın çalışmalarını kullanarak günümüzde Charles yasası olarak bilinen yasayı formülize etti. 1804'te Jean-Baptiste Biot ile birlikte bir hidrojen balonu kullanarak 6,4 kilometreye kadar yükseldi. Atmosferi araştırırken farklı yüksekliklerden hava örnekleri alarak sıcaklık ve nemlilikteki farklılıkları gözlemlemeye çalıştı. 1805'te Alexander von Humboldt ile birlikte, alçalan basınçla, yani yükseklikle, atmosferin basit yapısının değişmediğini keşfetti. Yine Humboldt ile suyun iki hidrojen parçası ve bir oksijen parçasından oluştuğunu buldu. 1808'de boru bulanlardan biriydi.
Özet
Gay-Lussac öğretim ve araştırmayı bir arada sürdürdü: École Polytechnique'te kimya, Sorbonne'da fizik dersleri verdi, ardından Jardin des Plantes'ta kimya kürsüsüne geçti. Bilimin yanında siyasete de girdi; hem doğduğu bölgenin temsilcisi hem de Chambre des Pairs üyesi oldu.
Anılması
Sorbonne Üniversitesi'ne yakın bir sokak ve bir otel onun adını taşır. Doğduğu Saint-Léonard-de-Noblat'ta da bir meydan ve sokağa adı verilmiştir. Mezarı Paris'teki Père Lachaise Mezarlığı'ndadır.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Joseph Louis Gay-Lussac maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.