Leibniz Kimdir?

Gençlik ve eğitim

Gottfried Wilhelm Leibniz, 1 Temmuz 1646'da Leipzig'de doğdu; babası Friedrich Leibniz, annesi Catharina Schmuck'tur. Otuz Yıl Savaşları'nın son dönemlerinde dünyaya gelen Leibniz, altı yaşındayken babasını kaybetti ve annesi tarafından büyütüldü. Leipzig Üniversitesi'nde ahlak felsefesi profesörü olan babasının kütüphanesine yedi yaşından sonra serbestçe girebildi. Bu kütüphane sayesinde Latinceyi on iki yaşında ustaca kullanır hale geldi. On beş yaşında üniversiteye kaydoldu, 1662'de felsefe lisansını bitirdi, 1664'te yüksek lisansını tamamladı. Kasım 1666'da Altdorf Üniversitesi'nde hukuk doktorasını aldı, ancak oradaki akademik görevi geri çevirdi.

Mainz, Paris ve Londra yılları

Leibniz bir süre Nürnberg'de simyacı olarak çalıştı. Ardından Johann Christian von Boyneburg'un asistanı oldu ve Mainz seçmen prensine hukuk alanında hizmet etti. Bu dönemde diplomatik görevler de üstlendi. Avrupa siyasetinde XIV. Louis'in Fransa'sının etkisini azaltmak için Mısır'ın ele geçirilmesini öneren bir plan hazırladı. 1672'de Paris'e gitti; burada Christiaan Huygens ile tanıştı ve matematik ile fizik bilgisinin eksik olduğunu fark ederek Huygens'i hoca edindi. Nicolas Malebranche, Antoine Arnauld ve Ehrenfried Walther von Tschirnhaus ile bu dönemde tanıştı. Londra'da Kraliyet Cemiyeti'ne kendi tasarladığı hesap makinesini tanıttı; dört işlemi yapabilen bu makine nedeniyle cemiyete hemen dış üye seçildi.

Hannover dönemi

İki patronunun ölümü sonrasında Leibniz, Brunswick Dükü'nün danışmanlık teklifini kabul etti ve 1676'da Hannover'e yerleşti; 1716'daki ölümüne kadar orada kaldı. Sonsuz küçükler kuramını Isaac Newton'dan bağımsız olarak geliştirdi ve kalkülüste kullandığı gösterimler bugün de geçerlidir. Mekanik hesaplayıcılar alanında çalıştı, çarklı hesaplayıcıyı ilk tanımlayan kişi oldu ve Leibniz çarkını buldu. İkili sayma sistemini geliştirdi; bu çalışma dijital hesaplayıcıların soyut temelini oluşturdu.

Felsefesi ve mirası

Leibniz, René Descartes ve Baruch Spinoza ile birlikte on yedinci yüzyıl rasyonalizminin en önemli isimlerinden sayılır. Felsefede iyimserliğiyle tanındı. Çıkarımlarını deneysel kanıtlara değil, geçerli nedenlerin ilk ilkelerine ve önceki tanımlara dayandırdı. Fizik, hukuk, etik, teoloji, tarih ve dilbilim alanlarında da yazdı; mektupları ve yayımlanmamış el yazmaları on binleri buluyor. Eserlerini çoğunlukla Latince, Fransızca ve Almanca kaleme aldı. Tüm yazılarını bir araya getiren eksiksiz bir derleme bulunmuyor. 14 Kasım 1716'da Hannover'de öldü.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Leibniz maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.