Kıbrıs Türk halkının hak arama ve varlık mücadelesinin en önemli öncülerinden biri olan tıp doktoru ve siyaset adamı Dr. Fazıl Küçük, 14 Mart 1906 tarihinde Lefkoşa’nın Ortaköy semtinde dünyaya gözlerini açtı. Hayatı oyunca ada Türklerinin özgürlüğü ve kimliğini korumak amacıyla sömürge yönetimine ve Rum baskısına karşı kararlı bir direniş örgütleyen Küçük, hekimlik mesleğini toplumsal bir dayanışma aracına dönüştürerek halkın sevgisini kazandı. Hem çıkardığı gazeteyle toplumun sesi oldu hem de Kıbrıs Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı Yardımcısı sıfatıyla Türk toplumunun siyasi temsilini uluslararası arenada başarıyla üstlendi.
Halkın Doktoru ve İlk Gençlik Yılları
Toprak bir evde, Mehmet Hüseyin ve Pembe çiftinin yedi çocuğundan biri olarak büyüyen Mustafa Fadıl, çocuk yaşta babasının tarla ve hayvancılık işlerine yardım etmeye başladı. İlk eğitimini Lefkoşa’da Sarayönü Mektebi ve ardından Tarakçı Mektebi’nde alan genç Fazıl, rüştiye eğitiminden sonra eğitimini sürdürmek için yurt dışına açıldı ve bu uzun soluklu eğitim yolculuğunun ilk durağı İskenderiye oldu. Dil öğrenmek amacıyla bir süre Mısır’da kalan Küçük, daha sonra Almanya ve İstanbul arasında mekik dokuyarak ortaöğrenimini Özel İstiklal Lisesi’nde tamamladı. Tıp eğitimine İstanbul Dar-ül Fünun’da başlayıp Paris ve Lozan üniversitelerinde sürdüren genç hekim, 1935 yılında diplomasını alarak dahiliye ve tüberküloz alanlarında uzmanlaştı. Adaya döndüğünde uzman hekim eksikliğini kapatmak amacıyla kadın hastalıkları eğitimi de alan Küçük, Kıbrıs’ta serbest doktorluk yapmaya başladı.
Kıbrıs Türk halkının sağlık ihtiyaçlarını karşılamak için özveriyle çalışan Dr. Küçük, mesleğini hiçbir zaman ticari bir amaç olarak görmeyip cuma günlerini tamamen ücretsiz muayenelere ayırdı. İlaç alacak durumu olmayan dar gelirli hastalara kendi hazırladığı formülleri sundu ya da reçete bedellerini kendi cebinden karşıladı. Bu fedakarlıklar onun Kıbrıs Türk halkıyla arasında kopmaz bir sevgi bağı kurmasını sağladı. Yaptığı bu yardımlarla kısa sürede halkın gözünde adeta bir baba figürü haline geldi.
Hekimlik ve eğitim hayatındaki duraklar şunlardır:
- Lefkoşa Rüştiyesi'nden mezuniyetinin ardından İskenderiye'de dil eğitimi aldı.
- İstanbul'da başladığı yükseköğrenimini Paris ve Lozan Tıp Fakültesi'nde taçlandırdı.
- Lozan'daki ihtisasının ardından akciğer hastalıkları ve jinekoloji üzerine derinleşti.
Siyasi Direniş ve Halkın Sesi
Hekimliğin yanı sıra ada Türklerinin kültürel ve idari özerkliği için de kollarını sıvayan Dr. Fazıl Küçük, İngiliz sömürge idaresine karşı gençlik yıllarından itibaren sesini yükseltti. Türk okullarının ve Evkaf Dairesi’nin yönetimine Türklerin getirilmesi için adeta tek başına savaş verdi. Düşüncelerini geniş kitlelere ulaştırmak amacıyla 14 Mart 1942’de Halkın Sesi gazetesini kurdu. Sömürge hükümetinin baskılarına, gazete kapatma cezalara ve açılan onlarca davaya rağmen yazılarından taviz vermedi. EOKA terör örgütünün adayı Yunanistan’a bağlama girişimlerine karşı durmak için Kıbrıs Türktür Partisi’ni kurarak milli bilinci diri tuttu. Terör saldırılarına karşı koyabilmek adına önce KİTEMB’i, ardından da gizli VOLKAN teşkilatını hayata geçirdi. Toplumun can güvenliğini korumak her şeyden önce gelen en önemli önceliğiydi.
Gerek Londra gerekse Türkiye’de düzenlenen geniş katılımlı mitinglerde Kıbrıs davasını savunan Küçük, adaya yönelik milli ilgiyi canlı tutarak 1959 yılında Zürih ve Londra antlaşmalarını Kıbrıs Türk toplumu adına imzaladı. Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kurulmasıyla birlikte halkının ortak adayı olarak rakipsiz şekilde Cumhurbaşkanı Yardımcılığı makamına seçildi. Görev süresi boyunca köyleri tek tek gezerek vatandaşların sorunlarını dinledi ve raporlaştırdı. Kırsal kesimde yaşayan vatandaşların sorunlarını yerinde görmek için hiçbir köyü ihmal etmedi.
Mücadelenin Lideri ve Ebedi Mirası
Rumların 1963’teki kanlı saldırılarının ardından kurulan Genel Komite’ye başkanlık eden lider, Türklerin haklarını savunmaktan asla vazgeçmedi. Siyasi bayrağı 1973 yılında yol arkadaşı Rauf Denktaş’a devretse de gazetesindeki başyazılarıyla toplumsal mücadeleye ışık tutmaya devam ederek ağır hastalık günlerinde dahi kalemi elinden bırakmadı. 1983 yılında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin kuruluşunu görerek büyük bir kıvanç yaşadı. 15 Ocak 1984’te Londra’da tedavi gördüğü hastanede vefat eden Küçük, Lefkoşa yakınlarındaki Hamitköy’de bulunan Anıttepe’deki anıt mezarına defnedildi.
Dr. Fazıl Küçük’ün hayatı boyunca elde ettiği bazı önemli başarılar ve dönüm noktaları şunlardır:
- Kıbrıs Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı Yardımcısı olarak Türk halkını temsil etti.
- Toplumu aydınlatmak amacıyla yarım asırdan fazla yayın yapacak olan Halkın Sesi gazetesini kurdu.
- Evkaf İdaresi'nin sömürge yönetiminden alınarak Türk halkına devredilmesinde başrol oynadı.
- EOKA terörüne karşı direnç oluşturmak amacıyla VOLKAN teşkilatının kuruluşuna öncülük etti.