Türk siyasetinin saygın isimlerinden İsmail Cem, 15 Şubat 1940'ta İstanbul'da doğmuş ve 24 Ocak 2007'de burada vefat etmiştir. Entelektüel birikimiyle Türk solunda iz bırakan Cem, aynı zamanda başarılı bir gazeteciydi. Abdi İpekçi ile kuzen olan isim, 1959'da Robert Lisesi'nden mezun olmuştur. Yükseköğrenimini Lozan Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde tamamlayan Cem, akademik çalışmalarına devam ederek 1991 yılında Paris Siyasal Bilgiler Enstitüsü'nde siyaset sosyolojisi dalında yüksek lisans derecesi elde etmiştir. Cem, medya dünyasından devlet adamlığına uzanan çok yönlü bir kariyere sahipti.
Medya Sektöründeki İzleri ve TRT Genel Müdürlüğü
Gazetecilik kariyerine 1963 senesinde Milliyet gazetesinde adım atmıştır. Cumhuriyet gazetesinde 1964-1969 yılları arasında çeşitli araştırma yazıları yayımlanan yazar, 1964-1966 yılları arasında bu yayının yazı işleri müdürlüğünü üstlenmiştir. Ayrıca, 1971-1974 yılları arasında Türkiye Gazeteciler Sendikası İstanbul Şubesi Başkanlığı görevini yürütmüştür. CHP-MSP koalisyonu döneminde, 1974-1975 yıllarında TRT Genel Müdürü olarak görev yapmıştır. Kurumda toplumsal, siyasi, kültürel ve eğitsel yayınlara ağırlık vererek klasik edebiyat eserlerinin dizi uyarlamalarını başlatmıştır. İlk canlı mevlit yayını da onun döneminde gerçekleştirilmiştir. I. Milliyetçi Cephe hükûmetince TRT Genel Müdürlüğü görevinden alınması ve Danıştay'ın yürütmeyi durdurma kararına karşın görevine iade edilmemesi, iktidar ile muhalefet arasında uzun süren tartışmalara zemin hazırlamıştır. 1975'te Ercan Arıklı ve Kadri Kayabal ile Politika gazetesini kurarak başyazarlık ve yayın yönetmenliği yapmıştır.
Siyasete Adım ve 'Anadolu Solu' Kuramı
Aktif siyaset yaşamına 1985 yılında HP ve SODEP'in birleşmesiyle kurulan SHP çatısı altında katılmıştır. Partinin Merkez Karar ve Yönetim Kurulu'nda görev alan Cem, 1987 genel seçimlerinde İstanbul milletvekili seçilmiştir. Deniz Baykal ile birlikte 'Yeni Sol' grubunu kurarak Anadolu Solu kuramının teorisyeni olarak öne çıkmıştır. 1988'deki SHP kurultayında Erdal İnönü karşısında genel başkanlık yarışına girmiş ancak seçilememiştir. 1991'de yeniden milletvekili seçilen Cem, 1992'de SHP'den ayrılarak CHP'nin yeniden açılışında kilit rol oynamıştır. 1993 cumhurbaşkanlığı seçiminde CHP'nin adayı olmuş, 1995 yılında ise Kültür Bakanı olarak kabinede yer almıştır. Ardından CHP'den istifa ederek DSP'ye geçiş yapmıştır. Kayseri milletvekili olarak meclise giren Cem, 1996 yılında DSP'nin TBMM Grup Yönetim Kurulu üyeliğine seçilmiştir.
Diplomaside Altın Yıllar ve Dışişleri Bakanlığı
30 Haziran 1997'de kurulan 55. Hükûmet'te Dışişleri Bakanı olarak görev alan İsmail Cem, bu görevini 56. ve 57. hükûmetlerde de sürdürerek Türkiye tarihinin en uzun süre görev yapan dördüncü dışişleri bakanı unvanını kazanmıştır. Dışişleri Bakanlığı döneminde Türkiye'nin AB adaylık sürecine odaklanmış ve Aralık 1999'da adaylık statüsünün kazanılmasında kritik bir rol üstlenmiştir. Ayrıca, Yunanistan ile olan ikili ilişkilerin düzeltilmesi yolunda son derece yapıcı ve etkili politikalar izlemiştir. Onun yürüttüğü bu vizyoner dış politika, uluslararası çevrelerde geniş yankı uyandırmış ve takdir toplamıştır. Bakanlığı döneminde Rahşan Affı oylamasında kabul oyu vermiştir. 2002 yılında Başbakan Bülent Ecevit'in sağlığının bozulması ve DSP'nin güç kaybetmesi üzerine bakanlık görevinden ve partisinden istifa etmiştir. Kısa süre sonra Zeki Eker, Hüsamettin Özkan ve Kemal Derviş ile Yeni Türkiye Partisi'ni kurarak genel başkan olmuştur. Ancak YTP'nin beklenen ilgiyi görememesi üzerine, 2004'te partiyi kapatarak CHP'ye katılım kararı almıştır. CHP'nin 2005 yılındaki 13. Olağanüstü Kurultayı'nda Parti Meclisi üyeliğine seçilmiştir. Ayrıca Bilim ve Kültür Platformu Başkanı olarak çalışmıştır. Genel başkan başdanışmanlığı görevini de bu süreçte yürütmüştür.
Türkiye'yi yurt dışında da başarıyla temsil eden politikacının üstlendişi başlıca uluslararası görevler şu şekildedir:
- 1987-1996 yılları arasında Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM) ve Batı Avrupa Birliği (BAB) Asamblesi üyeliklerinde bulunmuştur.
- 1989-1991 ve 1993-1995 dönemlerinde AKPM Sosyalist Grubu Başkanvekilliği görevini üstlenmiştir.
- 1996 yılında AKPM ve BAB Asamblesi Türk Parlamenter Grubu Başkanı olarak görev yapmıştır.
- Avrupa Medya Enstitüsü Danışma Kurulu bünyesinde üye olarak yer almıştır.