Türkiye'nin en saygın anayasa hukukçularından biri olan Fazıl Sağlam, 23 Şubat 1940 tarihinde Karadeniz'in köklü kenti Trabzon'da dünyaya geldi ve yaşamı boyunca ülkenin demokratik hukuk düzeninin inşasına çok kıymetli bilimsel katkılar sundu. Akademik gelişiminin temel adımlarını kararlılıkla atmak ürzere eğitim hayatına Türkiye'nin seçkin eğitim kurumlarından Avusturya Lisesi bünyesinde başladı. Burada ortaokul ve lise eğitimini başarıyla bitirdi. Ortaokul ve lise öğreniminin ardından, üst düzey hukuk eğitimini tamamlamak amacıyla köklü İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne kaydoldu. Yüksegöğrenimini bu son derece saygın okulda tamamladı. Yüksegöğreniminin hemen ardından akademik ufkunu genişletmek amacıyla Almanya'ya yönelen Sağlam, Köln Üniversitesi bünyesinde iş hukuku doktorasını başarıyla tamamladı. Elde ettiği bu üstün akademik birikim, onun Türkiye'deki anayasa hukuku çalışmalarına yön vermesinde en büyük dayanağı ve motivasyon kaynağı oldu. Aynı zamanda, Atatürk ilke ve inkılaplarının toplumsal alanda yaşatılması amacıyla kurulan Atatürkçü Düşünce Derneği'nin kurucu üyeleri arasında aktif şekilde yer aldı. Derneğin kuruluş aşamasında aydın bir Türk hukukçusu olarak son derece önemli sorumluluklar üstlenerek toplumsal alanda öncü bir rol oynadı.
Akademik Başarılar ve İstanbul Barosu Çalışmaları
Doktora derecesini başarıyla alarak yurda dönen Sağlam, 1973 yılında saygın eğitim kurumlarından Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi kadrosuna dahil oldu. Bu köklü bilim yuvasındaki çalışmalarıyla öne çıkarak 1980 senesinde anayasa hukuku bilim dalında doçentlik unvanını almaya hak kazandı. Fakültedeki on yıllık başarılı ve verimli akademisyenlik serüveninin ardından, 1983 yılının Mart ayında üniversitedeki görevinden kendi isteğiyle ayrılma kararı aldı. Hukuk alanındaki engin teorik bilgisini pratik tecrübeyle harmanlamak isteyen başarılı akademisyen, 1983 yılının Mart ayında üniversiteden ayrıldıktan sonra İstanbul Barosu çatısı altında serbest avukatlık yaparak savunma makamına büyük güç kattı. Akademiden ayrıldıktan sonra serbest şekilde avukatlığa başladı. Mesleki deneyimi ve liyakati sayesinde, 1995-1996 yılları arasında baroda yönetim kurulu üyeliği görevini büyük bir başarıyla yürüttü. Barodaki çalışmaları esnasında, meslektaşlarının güveniyle baro başkan yardımcılığı gibi son derece önemli ve kritik bir idari makamda da bulundu.
Profesörlük Unvanı ve Anayasa Mahkemesi Üyeliği
Baro bünyesindeki başarılı idari çalışmalarının ardından, 1996 yılında Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi bünyesinde göreve başladı. Büyük bir hevesle başladığı eğitimcilik faaliyetlerine Yıldız Teknik Üniversitesi bünyesinde de uzun yıllar boyunca kesintisiz ve verimli şekilde devam etti. Akademik başarılarını her geçen gün sürdüren Sağlam, 1999 yılında ise anayasa hukuku alanında profesörlük kadrosuna hak ederek atanma başarısı gösterdi. Dönemin Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından liyakati ve akademik saygınlığı göz önünde bulundurularak 21 Ağustos 2003 tarihinde Anayasa Mahkemesi Asıl Üyeliğine seçilmesi, onun parlak kariyerinin en gurur verici zirve noktalarından birini oluşturdu. Yasaların anayasaya uygunluğunu büyük bir titizlikle denetleyen yüce mahkemedeki bu asıl üyelik görevi onun tüm meslek hayatında tarihi bir sayfa açtı. Yüce mahkemedeki görev alarak anayasal hakların korunmasında aktif rol oynayan Sağlam, yaş haddinden ötürü 23 Şubat 2005 tarihinde görevinden emekliye ayrıldı.
Emeklilik Dönemi ve Sönmeyen Eğitim Meşalesi
Kıymetli birikimini genç nesillere aktarmaktan asla vazgeçmedi. Deneyimlerini paylaşma gayesiyle 2010 yılında Kuzey Kıbrıs'a giden profesör, Yakın Doğu Üniversitesi Hukuk Fakültesi bünyesinde son derece kıymetli dersler verdi. Buradaki eğitimcilik görevini de üstün başarıyla sürdürdü. Kıbrıs'taki hukuk eğitiminin kalitesinin artmasına ve son derece donanımlı hukukçu adaylarının yetişmesine akademik düzeyde önemli bir katkı sundu. Buradaki görevinin ardından Türkiye'ye dönen üretken profesör, ilerleyen yaşına rağmen hukuk dersleri verme heyecanını ve adalet aşkını asla kaybetmedi. Deneyimli hukukçu, 2019 yılında kapılarını araladığı İstanbul Gedik Üniversitesi Hukuk Fakültesi kadrosuna katılarak anayasa hukuku dersleri vermeyi sürdürdü. Geleceğin başarılı hukukçularını yetiştirme misyonunu günümüzde de bu eğitim yuvasında büyük bir aşkla ve titizlikle sürdürmeye devam etmektedir. Yaşamı, hukuk dünyasına adanmışlığın en asil örneğidir.
Fazıl Sağlam'ın kariyeri boyunca görev yaptığı önemli kurumlar şunlardır:
- Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi (Akademik başlangıç ve doçentlik unvanı)
- İstanbul Barosu (Serbest avukatlik, Yönetim Kurulu Üyeliği ve Başkan Yardımcılığı)
- Yıldız Teknik Üniversitesi (İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Profesörlük unvanı)
- Anayasa Mahkemesi (Ahmet Necdet Sezer tarafından seçilen asıl üyelik)
- Yakın Doğu Üniversitesi (Hukuk Fakültesi öğretim üyeliği)
- İstanbul Gedik Üniversitesi (Hukuk Fakültesi anayasa hukuku öğretim üyeliği)