.jpg?width=640)
Kimdir?
Nikolay Vasilyeviç Gogol, 31 Mart 1809'da bugünkü Ukrayna topraklarında yer alan Soroçintsi köyünde doğdu ve 4 Mart 1852'de Moskova'da öldü. Ukraynalı ve Rus roman ve oyun yazarıdır. En çok tanınan eserleri Palto, Bir Delinin Hatıra Defteri ve Ölü Canlar'dır. Birçok yazar ve eleştirmen, Gogol'ün Rus, Ukrayna ve dünya edebiyatı üzerindeki büyük etkisinin farkındadır; Dostoyevski, Saltıkov-Şçedrin, Akutagava, Kafka, Bulgakov, Nabokov ve Flannery O'Connor gibi yazarları etkilemiştir. Eugène-Melchior de Vogüé'nün Rus gerçekçi yazarları anlatırken söylediği "Hepimiz Gogol'ün Paltosu'ndan çıktık" sözü, çoğu zaman yanlışlıkla Dostoyevski'ye atfedilir.
Çocukluğu ve gençliği
Orta halli bir toprak sahibi ailenin çocuğu olarak doğdu. Çocukluğu köy hayatı ve yoğun Kazak kültürü etkisinde geçti; bu etki sonraki eserlerine yansıdı. Gençlik yıllarında şiir ve edebiyata ilgi duydu. 1828'de Petersburg'a gitti, memur olarak geçinmeyi umdu ancak işler beklediği gibi gitmedi. Almanya'ya gitti ve parası bitene kadar orada kaldı. Petersburg'a dönüp çok düşük maaşlı bir devlet memurluğuna başladı, bir yıl sonra bu görevden ayrıldı.
Edebî yaşamı
İlk dikkat çeken eserleri Ukrayna hayatını ve halk deyişlerini yansıtan halk hikâyeleriydi. 1831-1832 arasında yazdığı bu hikâyeleri Dikanka Yakınlarındaki Bir Çiftlikte Akşam Toplantıları adlı kitapta topladı; kitap onun Rus edebiyat dünyasında bir anda parlamasına yol açtı. 1835'te Mirgorod ve Arabeski'yi yayımladı. Arabeski'deki hikâyelerden Bir Delinin Hatıra Defteri, bir memurun rutin hayatını ve işinden nasıl sıkıldığını anlatır; hikâyenin sonunda memur akıl hastanesine yatırılır. 1836'da Puşkin'in çıkardığı Sovremennik dergisinde Araba ve gerçeküstücü öykü Burun'u yayımladı. Yazı sanatında büyük ölçüde Puşkin'in etkisi altındaydı; Puşkin'in eleştirileri ve telkinleri olmadan yazamayacağını düşünüyordu.
Müfettiş ve Ölü Canlar
Bürokrasiyi alaya alan büyük komedisi Müfettiş'in sahnelenmesi büyük tepki çekti ve Gogol Rusya'dan ayrılmak zorunda kaldı. Roma'da, Puşkin'in önerisiyle en büyük eseri Ölü Canlar'ı yazarken Puşkin'in öldüğü haberini aldı; bu haber onun için Rusya'dan gelebilecek en kötü haberdi. 1842'de Ölü Canlar'ın birinci cildini ve uzun hikâyesi Palto'yu yayımladı. Ölü Canlar dönemin Rusya'sının çürümüşlüğünü, Palto ise sıradan insanların acılarını, haksızlıklarını ve yoksulluğunu gerçekçi biçimde gözler önüne serer. Palto'nun yayımlanması soylu kesimin tepkisini yeniden çekti; I. Nikola döneminin baskıcı havasında Gogol, Rus insanını aşağılamakla ve halkına ihanetle suçlandı. Oysa amacı, halkı bu hale sokan yozlaşmış düzeni göstermekti.
Son yılları
Puşkin'in ölümünden sonra popülaritesi arttı ve kendine toplumu değiştirme misyonu biçti. Bu dönemde eski yaratıcılığını yitirdiği söylenebilir. Dine ilgisi arttı ve daha önce eleştirdiği kiliseyi övmeye başladı. 1848'de kutsal toprakları ziyaret etmek için Filistin'e gitti. Moskova'ya dönünce Matvey Konstantinovski adlı bir rahibin etkisiyle 1852'de Ölü Canlar'ın ikinci bölümünün el yazmalarını yaktı ve bundan on gün sonra 42 yaşında öldü. Taras Bulba, Evlenme, Kumarbazlar, Portre ve Dostlarımla Yazışmalardan Seçilmiş Parçalar diğer eserleri arasındadır.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Nikolay Vasilyeviç Gogol maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.