Luigi Pirandello Kimdir?

Hayatı

Luigi Pirandello, 28 Haziran 1867'de Sicilya'nın güneyindeki Agrigento'da doğdu ve 10 Aralık 1936'da Roma'da öldü. İtalyan yazardır ve özellikle oyun yazarı olarak tanınır; roman ve kısa hikâyeleri de vardır. 1934 Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldı. Dünya çapında ün ve başarı kazandı, ancak bu başarıya oldukça geç ve zorluklarla dolu bir yaşamdan sonra ulaştı.

Varlıklı bir ailenin çocuğuydu. Palermo'da okuduktan sonra Roma ve Bonn üniversitelerinde felsefe ve filoloji öğrenimi gördü ve Roma'ya yerleşti. Yalnızca edebiyatla uğraştı. 1893'te ilk önemli yapıtı Marta Ajala'yı yazdı; bu eser 1901'de L'Esclusa adıyla yayımlandı. 1894'te ilk kısa hikâye kitabını çıkardı ve aynı yıl evlendi. Evliliğiyle birlikte edebî üretimi arttı; bir oğlu ve bir kızı oldu.

Zorlu yıllar

19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başı Pirandello için büyük bir yazınsal verimlilik dönemiydi. Ancak 1903'te babasının işleri bozuldu ve aile bütün varlığını yitirdi: babasının tüm servetini ve eşinin çeyizini yatırdıkları kükürt yatakları bir sel baskınıyla yok olmuştu. Haberi alan eşi Antonietta'nın akıl sağlığı ağır biçimde sarsıldı. Pirandello başlangıçta intiharı bile düşündü, ancak zamanla durumu kabullendi ve öğretmenlik yapmaya başladı. Hasta eşinin başında geçirdiği gecelerde Il Fu Mattia Pascal adlı romanını yazdı. Bu eser otobiyografik öğeler taşır, kısa sürede büyük başarı kazandı ve Almancaya çevrildi. Yazar olarak ünü artarken, aşırı kıskanç ve şüpheci hâle gelen eşi yüzünden özel yaşamı zorlaştı.

İtalya'nın I. Dünya Savaşı'na girmesiyle oğlu savaşa katıldı ve Avusturyalılara esir düştü. Pirandello 1919'da eşini akıl hastanesine yatırmak zorunda kaldı; sonradan onu evde bakmak istedi, ancak eşi hastaneyi terk etmedi. Eserleri yaşamından izler taşıdığı için karamsar bir yazar olarak nitelendirilir.

Edebî kariyeri

İlk eserleri öykü ve roman türündedir ve aile ilişkileri gibi konuları işler. İlerleyen dönemde drama ve oyun yazarlığına yöneldi; August Strindberg ve Henrik Ibsen'den yararlandı. 1917'den itibaren önemli tiyatro eserlerini yazmaya başladı. 1925'te Mussolini'nin desteğiyle Roma Sanat Tiyatrosu'nun sanat yönetmeni oldu; bu destek ona dünya çapında ün ve dünya turu yapma olanağı sağladı. 1925-1926 arasında son ve en önemli romanı Uno, nessuno e centomila'yı (Bir, Hiç Kimse ve Yüz Bin) yazdı. 1934'te Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldı ve iki yıl sonra Roma'daki evinde tek başına öldü.

Eserleri

Yapıtları hemen tüm dünya dillerine çevrildi. Öykülerini 15 kitapta, her kitapta 24 öykü olacak biçimde Novelle per un anno (Bir Yıl İçin Öyküler) adıyla topladı. Romanlarının önemlileri arasında Il fu Mattia Pascal (Gölge Adam), I vecchi e i giovani (Yaşlılar ve Gençler), Uno, nessuno e centomila ve L'esclusa (Dışlanmış Kadın) bulunur. Oyunları arasında Enrico IV (IV. Henri), Sei personaggi in cerca d'autore (Altı Kişi Yazarını Arıyor), La vita che ti diedi (Sana Verdiğim Yaşam), Pensaci, Giacomino! (İyi Düşün Giacomino), Vestire gli ignudi (Çıplakları Giydirmek) ve L'uomo dal fiore in bocca (Ağzı Çiçekli Adam) sayılabilir.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Luigi Pirandello maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.