Maximilien de Robespierre, 6 Mayıs 1758'de Arras'ta doğmuş, 28 Temmuz 1794'te (10 Thermidor, Yıl II) Paris'te Devrim Meydanı'nda giyotinle idam edilmiş Fransız avukat ve siyasetçidir. Fransız Devrimi'nin önde gelen isimlerinden biriydi ve dönemin en tartışmalı figürlerinden biri olmaya devam etmektedir. Birinci Fransız Cumhuriyeti'nin kurucu devrimcileri arasında yer aldı ve bir süre Ulusal Konvansiyon başkanlığı yaptı.
Ailesi ve gençliği
Beş çocuğun en büyüğüydü. Altı yaşındayken annesini kaybetti; babası evi terk edince ona anne tarafından büyükbabası baktı. Paris'teki Collège d'Arras ve Collège Louis-le-Grand'da eğitim aldı, hukuk diplomasının ardından avukat oldu. 1781'de Artois il konseyine katıldı ve bir süre piskoposluk mahkemesinde yargıç olarak görev yaptı.
Devrimdeki rolü
1789'daki Genel Kurul'da Üçüncü Meclis'ten milletvekili seçildi ve kısa sürede Kurucu Meclis'teki "demokratların" önde gelen isimlerinden biri oldu. Ölüm cezasının ve köleliğin kaldırılmasını, beyaz olmayanlara, Yahudilere ve aktörlere oy hakkı verilmesini ve genel oy hakkını savundu. Uzlaşmaz tutumu ona "Yozlaştırılamaz" anlamında l'Incorruptible lakabını kazandırdı. Başından beri Jakoben Kulübü üyesiydi ve kulübün önde gelen isimlerinden biri hâline geldi. 1792'de Avusturya'ya karşı savaşa ve La Fayette'e karşı çıktı, 10 Ağustos 1792 Ayaklanması'nı destekledi. Paris Komünü üyesi olarak Ulusal Konvansiyon'a seçildi; Montagnardlar sıralarında oturdu ve Jirondenler'e karşı çıktı. 27 Temmuz 1793'te Kamu Güvenliği Komitesi'ne katıldı ve devrimci bir hükûmetin ve Terör'ün kurulmasına yardımcı oldu.
Terör dönemi ve idamı
1794 baharında Robespierre ve komitedeki meslektaşları, Cordeliers Kulübü liderleri Hébertistleri, ardından Georges Danton'u ve Indulgentsleri tutukladı ve liderlerini idam ettirdi. Hristiyanlıktan arındırma politikasına yardım etti ve raportör olarak Mutlak Varlık Kültü'nü ve Devrim Mahkemelerinin yetkisini artıran Prairial yasasını kabul ettirdi. 8 Thermidor'da (26 Temmuz 1794) eski Dantoncular ve komitelerden bazı meslektaşlarının oluşturduğu bir Montagnard koalisyonu ona saldırdı ve Konvansiyon içinde yalnız kaldı. 9 Thermidor'da kardeşi Augustin, Georges Couthon, Louis de Saint-Just ve Philippe-François-Joseph Le Bas ile birlikte tutuklandı. Paris Komünü ayaklanıp onu serbest bıraktı, Konvansiyon ise kanun kaçağı ilan etti. Silahlı bir birlik belediye binasını ele geçirdi ve Robespierre ertesi gün giyotinle idam edildi.
Düşünsel kaynakları ve mirası
Siyasi kültürünün temelinde Jean-Jacques Rousseau'nun çalışmaları yatıyordu; Toplumsal Sözleşme'den ve "Politik Ekonomi" maddesinden derin ilham aldı. Antik Roma tarihi onu büyüledi; konuşmalarında Cato ve Brutus gibi isimlerin kahramanlıklarını överdi. Mutlak Varlık Kültü'nün yaratıcısıydı ve çevresindeki bazı kişilerin aksine masonluğa katılmadı. Robespierrizm, onun fikirlerini paylaşan kişileri tanımlamak için kullanılan bir terimdir; İngiliz Çartist hareketi ile 1830'lu ve 40'lı yılların neo-Robespierrist Fransız cumhuriyetçileri ve sosyalistleri onun takipçisi olduklarını iddia etti.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Maximilien Robespierre maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.