Ernst Theodor Amadeus Hoffmann, 24 Ocak 1776'da Königsberg'de dünyaya geldi. Hukuk eğitimi almış olmasına karşın onu asıl tanımlayan şey yazarlık, besteciliği ve doğaüstü olaylarla yoğrulmuş bir imgelem dünyasıydı. Alman edebiyatının romantizm akımının kurucu seslerinden biri olarak kısa ömrüne inanılmaz bir üretkenlik sığdırdı. Karikatürcülük, orkestra şefliği ve tiyatro yönetmenliği de yaşam öyküsünün parçaları arasında yer alır.
Adının Ardındaki Hikaye ve Erken Yıllar
Hoffmann'ın doğum adı Ernst Theodor Wilhelm Hoffmann'dı. 1805 yılında ise bu adın ortasındaki Wilhelm'i kaldırarak yerine Amadeus'u koydu; bunu Wolfgang Amadeus Mozart'a duyduğu büyük hayranlığın bir nişanesi olarak yaptı. Böylece dünyaca tanınan E.T.A. kısaltması doğmuş oldu.
Çocukluk yılları kolay geçmedi. Annesi ve babası, kişisel sorunları nedeniyle ayrılınca küçük Hoffmann annesiyle kaldı, büyükannesinin evinde büyüdü. 1782-1791 yılları arasında aldığı özel müzik ve resim dersleri, ileride ortaya koyacağı çok yönlü yaratıcılığın ilk tohumlarını attı. 1792-1795 arasında Königsberg Hukuk Fakültesi'nde hukuk okudu ve ardından aynı şehirde avukatlık pratiğine başladı.
Sürgün Yılları ve Müziğe Sığınış
1798'de Berlin'e taşınan Hoffmann, burada Temyiz Mahkemesi'nde iki yıl görev yaptı. 1800'de Prusya'nın işgali altındaki Polonya'da devlet memuru olarak Posen'e atandı. Ne var ki yetkilileri karikatürize eden çizimleri nedeniyle Plock adlı küçük bir kasabaya sürgün edildi. Bu dönem, kendini tamamen müziğe verdiği bir çekilişe dönüştü; birçok eser besteledi.
1802'de Marianna Tekla Michalina Rorer ile evlenen Hoffmann, iki yıl sonra Varşova'ya yerleşti. 1806'ya dek orada görevini sürdürdü; ta ki Napolyon güçlerinin Prusya'yı yenilgiye uğratması ve Fransızlar'ın Varşova'yı ele geçirmesiyle işinden olana kadar. 1814 yılına kadar süren uzun bir belirsizlik döneminde Bamberg ve Dresden tiyatrolarında müzik yönetmenliği ile müzik eleştirmenliği yaptı; Leipzig ve Dresden'de de orkestra şefi olarak sahne aldı. 1805'te kızı Cäcilia dünyaya geldi.
Berlin'deki Yazarlık Dönemi ve Mirası
1814'te Berlin'e dönen Hoffmann, hem avukatlığına yeniden başladı hem de yazıya olan bağlılığını hiç kesmedi. Dergi ve almanaklarda yayımladığı şiirler, denemeler ve öyküler kısa sürede ilgi gördü. Aynı yıl yayımlanan Callot Üslubunda Fantastik Parçalar (1814-1815), onu edebi bir ses olarak yerleştirdi. Ardından gelen Şeytanın İksirleri (1815-1816) ve Kedi Murr'un Dünya Görüşü (1820-1822) geniş okuyucu kitlelerine ulaştı.
1816'da yeniden devlet hizmetine girerek Berlin Temyiz Mahkemesi'nde yargıçlık görevini üstlendi. Peri masallarından kasvetli doğaüstü felakete uzanan geniş bir yelpazede kaleme aldığı metinler, pek çok besteciye ilham oldu. Çaykovski'nin ölümsüz bale süiti Fındıkkıran, Hoffmann'ın aynı adlı masalından doğdu. Besteci olarak yarattığı doruk nokta ise Undine operasıdır; arkadaşı Friedrich de la Motte Fouqué'nin masalından yola çıkarak bu operayı hayata geçirdi. Jacques Offenbach'ın kaleme aldığı Hoffmann'ın Hikayeleri operetinin esin kaynağı da bu döneme aittir.
Eserleri, Honoré de Balzac, George Sand ve Théophile Gautier gibi edebiyat büyüklerinin saygısını kazandı. Edgar Allan Poe, Fyodor Dostoyevski, Aleksandr Puşkin ve Charles Baudelaire başta olmak üzere pek çok sonraki yazarın üslubunu biçimlendirdi. Başlıca yapıtları şunlardır:
- Kum Adam (1813)
- Altın Kase (1814)
- Şeytanın İksiri (1815)
- Fındıkkıran ile Fare Kral (1816)
- Gece Tabloları (1817)
- Serapion Kardeşler (1819)
- Matmazel Scuderi (1820)
- Kedi Murr'un Dünya Görüşü (1820-1822)
- Meister Floh (1822)
E. T. A. Hoffmann, 25 Haziran 1822'de Berlin'de, henüz 46 yaşındayken hayatını kaybetti. Geride bıraktığı karanlık ve büyüleyici dünya, günümüzde de okunmaya, sahnelenmeye ve bestelenmeye devam etmektedir.