Şivan Perwer, asıl adı İsmail Aygün olan müzisyen ve besteci, 23 Aralık 1955'te Şanlıurfa'nın Siverek ilçesine bağlı Sarıdam köyünde dünyaya geldi. Ailesinin ikinci çocuğudur. Kökenleri Mardin'in Midyat ilçesindeki Keferze köyüne dayanır; ailesi çeşitli güçlükler nedeniyle Siverek'e göç etmiş, anne Hatice Akgün ile baba Yunus Aygün sonraki yıllarda Viranşehir'e bağlı Kayalık köyüne yerleşmiştir. Tamburasını yanından ayırmadan dünyanın dört bir yanında sahneye çıkan Perwer, bugün Kürt müziğinin en geniş kitlelere ulaşan sesi olarak tanınmaktadır.
Müziğe Giden Yol
Küçük yaşlardan itibaren mahallesinde türkü söyleyen İsmail Aygün, henüz lise çağındayken kaset ve plak teklifleriyle yüzleşti. Hiçbir konservatuvara ya da müzik okuluna gitmedi; Ankara'da Gazi Üniversitesi matematik bölümünde okurken başka müzisyenlerin yapıtlarını defalarca dinledi, ardından sazını çalıştırdı. Bu sabırlı öz-yetiştirme süreci onu 1975'te protest bir şarkıcıya dönüştürdü. Geleneksel Kürt müziğinin kalıplarını kırarak kendine özgü bir anlatım dili kurdu.
Peşmergelerin giysi geleneği olan "Şal u Şapık" kıyafetiyle sahneye çıkan Perwer, tamburası ve özgürlük özlemi taşıyan sesiyle Kürt coğrafyasının sınırlarını aştı. Peşmerge destanlarından ürettiği besteler zamanla birer marşa dönüştü; kuşaklar boyunca dilden dile taşındı.
Sürgün Yılları ve Dünya Sahneleri
1976'da hakkında yürütülen soruşturma nedeniyle Türkiye'den ayrılmak zorunda kaldı. İsveç'teki sığınma girişimi sonuç vermeyince Almanya'ya, ardından Köln'e yerleşti. Almanca öğrendi, bir müzik okuluna kaydolarak Batı müziği kültürünü özümsemeye çalıştı. 1979'da amcasının kızı Gülistan ile evlendi; müziği kendine meslek edinen oğulları Serxwebun Almanya'da doğdu. 1983'teki ikinci İsveç başvurusu kabul edilerek Almanya vatandaşlığına geçti. 2000 yılında boşandı.
Sürgün, sahneyi daraltmadı. 1991'de gerçekleştirilen "Simple Truth" canlı yayın konserinde Peter Gabriel, Sting, Paul Simon, Tom Jones ve Gipsy Kings ile aynı sahnede yer aldı. Otuzdan fazla kaset kaydı ve çok sayıda CD albümünün yanı sıra pek çok sinema filmi ile video yapımı için de müzik üstlendi. Yalnızca usta bir yorumcu değil, Kürt müziğine kalıcı melodiler kazandıran üstün nitelikli bir besteci olarak da kabul gördü. 2004'te Frankfurt'ta "Şivan Perwer Uluslararası Kültür Vakfı"nı kurdu; vakıf 2007'den itibaren Bonn'daki geniş binasında sanat, kültür ve eğitim etkinlikleri düzenlemektedir.
Yasaklar ve Türkiye'ye Dönüş
Kürtlerin toplumsal ve siyasi gerçekliğini işleyen şarkıları Türkiye, İran, Irak ve Suriye'de yasaklandı. Yalnızca aşkı anlatan türküleri bile bu yasağın dışında kalmadı. Tüm engellemelere karşın kasetleri gizlice el altından el altına geçmeye devam etti; hapis ve ölüm riskini göze alan dinleyiciler onun sesini susturamadı.
16 Kasım 2013'te Diyarbakır'ı ziyaret ederek Türkiye'ye yeniden ayak bastı. Bu program kapsamında İbrahim Tatlıses ile düet yapacağı açıklandı. Sanatçının yaşam öyküsü, yazar Abdullah İncekan tarafından "Şivan Perwer – Efsaneya Zindi / Yaşayan Efsane" adlı kitapta işlendi. 23 Aralık 2023 itibarıyla Almanya, Fransa, İsveç, Japonya ve İngiltere'de konser turnesini sürdürdü.
Seçilmiş Diskografi
- 1975 – Govenda Azadîxwazan
- 1978 – Ey Ferat
- 1981 – Gele Min Rabe
- 1988 – Helebçe
- 1991 – Xewna Min / Dr. Qasimlo
- 2005 – Diwana Şivan Perwer
- 2011 – Destana Rojava
- 2013 – Şivanname / Gazınd