Aleksey Navalni Kimdir?

Kimdir?

Aleksey Anatolyeviç Navalni, 4 Haziran 1976'da doğan ve 16 Şubat 2024'te hayatını kaybeden Rus avukat, aktivist ve siyasetçidir. 2009'dan itibaren Rusya'da ve uluslararası medyada yolsuzluk ve Devlet Başkanı Vladimir Putin karşıtı bir aktivist olarak tanındı. The Wall Street Journal onu Vladimir Putin'in en çok korktuğu adam olarak tanımlamıştır. Rusya Muhalefet Koordinasyon Konseyi üyesi, İlerleme Partisi'nin lideri ve Yolsuzlukla Mücadele Vakfı'nın (FBK) kurucusuydu. 2020'de Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterildi.

Eğitimi ve Hukuk Kariyeri

1993'te Kalininets ortaokulundan mezun oldu. 1998'de Rusya Halkların Dostluğu Üniversitesi'nden hukuk diploması aldı, ardından Rusya Federasyonu Hükûmeti'ne bağlı Finans Üniversitesi'nde menkul kıymetler konusunda eğitim gördü. 2010'da burslu olarak Yale Üniversitesi'ne gitti. 1998'den itibaren çeşitli Rus şirketlerinde avukat olarak çalıştı; 2009'da Kirov oblastında avukat olarak kaydoldu, 2013'te Kirovles davası nedeniyle avukat kaydı düşürüldü.

Siyasi Yaşamı

2000'de Duma seçimleri için seçim barajının yükseltilmesi üzerine Yabloko Partisi'ne katıldı ve 2001'de üye oldu. Nisan 2004'te partinin Moskova kolunun başına geçti ve 2007'ye kadar bu görevi yürüttü. Siyasi münazaraları yayımlayan DA! adlı bir gençlik hareketinin kurucularından biri oldu. Aralık 2007'de Yabloko Duma seçimlerinde yalnızca yüzde 1,6 oy aldı. Navalni hayattayken dört milyonun üzerinde YouTube abonesi bulunuyordu ve bu kanallar aracılığıyla yolsuzlukla ilgili materyaller yayımlayıp siyasi gösteriler düzenledi. 2011'de bir radyo röportajında iktidardaki Birleşik Rusya Partisi'ne dolandırıcı ve hırsız partisi lakabını taktı ve bu ifade halk arasında hızla yayıldı.

Davalar ve Zehirlenme

Rus yetkililerce birçok kez tutuklandı. Temmuz 2013 ve Aralık 2014'te iki davada zimmete para geçirmekten ertelenmiş hapis cezaları aldı; her iki davanın da siyasi amaçlı olduğu düşünülür. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına göre bu davalar adil yargılanma hakkını ihlal etmiştir. 20 Ağustos 2020'de Tomsk'tan Moskova'ya uçuş sırasında Noviçok zehirlenmesi sonucu ciddi bir durumda hastaneye kaldırıldı, Berlin'e nakledildi ve 22 Eylül'de taburcu edildi. Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık, olay nedeniyle altı üst düzey Rus yetkiliye ve bir devlet kimya merkezine yaptırım uyguladı.

Hapis ve Ölümü

17 Ocak 2021'de Rusya'ya döndüğünde gözaltına alındı. Tutuklanması ve Putin'i yolsuzlukla suçlayan yazlık saray belgeselinin yayımlanması ülke çapında kitlesel protestolara yol açtı. 2 Şubat'ta ertelenen cezası hapse çevrildi. Mart 2022'de zimmete para geçirme ve mahkemeye itaatsizlikten dokuz yıl daha hapis cezası aldı; Ağustos 2023'te aşırılıkçılık suçlamalarıyla ek 19 yıl ceza verildi. Aralık 2023'te yaklaşık üç hafta hapishanede kayboldu, ardından Yamalo-Nenets Özerk Okrugu'ndaki bir hapishanede olduğu ortaya çıktı. 16 Şubat 2024'te Federal Cezaevi Servisi, Navalni'nin Batı Sibirya'daki bu hapishanede o sabah yürüyüş yaptıktan sonra kendini iyi hissetmeyerek öldüğünü duyurdu. Ölümü Rusya'da ve çeşitli ülkelerde protestolara yol açtı; pek çok Batılı hükûmet ve uluslararası kuruluş Rus yetkilileri suçladı. Cenazesi 24 Şubat 2024'te annesine teslim edildi.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Aleksey Navalni maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.