III. Osman Kimdir?

İlk yılları

III. Osman, 3 Ocak 1699'da Edirne Sarayı'nda doğdu. Babası II. Mustafa, annesi Şehsuvar Sultan'dır; I. Mahmud'un kardeşidir. Babası 1703'te tahttan indirilince henüz dört yaşındayken İstanbul'a getirildi ve 17. yüzyıldan itibaren uygulanan şehzadelerin sancaklara gönderilmeyip sarayda yetiştirilmesi geleneği gereğince Topkapı Sarayı'nda Şehzadegân Dairesi'ne kapatıldı. Burada yaklaşık 51 yıl kaldı. 1705'te diğer şehzadelerle birlikte gizlice sünnet edildi. Amcası III. Ahmed'in maiyetindeki şehzadelerle Edirne'ye gitti, şehir içi ve dışı padişah gezilerine katıldı. 1 Ekim 1730'da ağabeyi Mahmud'un tahta çıkmasıyla tahtı bekleyen en büyük şehzade oldu.

Saltanatı

1754-1757 arasında hüküm süren III. Osman, Osmanlı'nın 25. padişahı ve 104. İslam halifesidir. Yumuşak karakterli olmasına rağmen çabuk kızar, sinirli hareket ederdi; yalanı ve rüşveti sevmezdi. Müziği sevmediği için müzisyen cariyelerin bir kısmını saraydan uzaklaştırdı; sarayda cariyelerle karşılaşmamak için ayakkabılarına demir ökçeler taktırdı ve bu sesi duyan cariyeler yoldan çekilirdi. Yaklaşık 2 yıl 10 ay 18 gün saltanat sürdü ve bu sürede yedi sadrazam değiştirdi. Sadrazamların nüfuzunu azaltmak için sık değişiklikler yaptı, sarayın devlet işlerine müdahalesiyle onları zayıflatmaya çalıştı.

Prusya Kralı II. Friedrich bir heyet göndererek ticaret ve dostluk anlaşması yapmak istedi, ancak Osmanlı tarafsız kalmayı tercih etti. Döneminde İstanbul'un en büyük yangınlarından biri çıktı; ardından Bâb-ı Âli ve Defterdarlık yeniden inşa edildi. Kıyafet konusunda düzenlemeler yapıldı: halkın devlet adamları gibi giyindiği gerekçesiyle samur gibi kürklerin halk tarafından giyilmesi ve atlarda gümüş takımların kullanılması yasaklandı. Kadınların süslü giysilerle sokağa çıkmaması, bol ferace giymesi, işleri dışında çarşıya çıkmaması emredildi. Gayrimüslimlerin kendilerine özgü kıyafetlerin dışında giysi giymemesi ve izinsiz ata veya üç çifte kayığa binmemesi yönünde fermanlar yayımlandı. İstanbul'a göçün engellenmesi için de çaba gösterildi.

Eserleri ve ölümü

I. Mahmud döneminde başlayan Nuruosmaniye Camii bu dönemde tamamlandı. Üsküdar'da İhsaniye Camii ve mescidini yaptırdı; yanına medrese, kütüphane, imaret, sebil ve çeşme ekletti ve vakıflar kurdurdu. Midilli Adası'ndaki Sığrı Limanı'nda Malta korsanlarına karşı bir kale yaptırıldı. Osmanlı'nın ilk deniz feneri olan Ahırkapı Feneri de bu dönemde yapıldı. III. Osman 30 Ekim 1757'de şirpençe hastalığından öldü ve Yeni Cami'deki Turhan Valide Sultan türbesine defnedildi.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki III. Osman maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.