Soren Kierkegaard Kimdir?

Yaşamı

Søren Aabye Kierkegaard, 5 Mayıs 1813'te Kopenhag'da doğdu ve 11 Kasım 1855'te yine Kopenhag'da öldü. Danimarkalı filozof ve teologdur. Dindar babasının etkisiyle din eğitimi aldı ve katı bir dinî atmosfer içinde yetişti. Bu çocukluğun etkisi tüm yaşamında görülür. Kendisi de dinî düşüncelere sahip olmakla birlikte sürekli din adamlarıyla, kurumlarıyla ve düşünceleriyle çatışma hâlindeydi. Mevcut Hristiyanlığın yozlaştığını ileri sürdü ve Hristiyan inancının yenilenmesine yönelik eleştiriler geliştirdi. Din ve Tanrı'yı tamamen bireysel bir konu olarak değerlendirdi.

Felsefesi

Kierkegaard, varoluşçuluğun öncülerinden ve kurucu isimlerinden sayılır. Belli bir felsefi sistem geliştirmediği doğrudur; bu bakımdan Nietzsche gibi bağımsız ve dizgesiz filozoflardandır. Ancak kullandığı kavramlar ve felsefe yapma tarzı sonradan varoluşçu felsefelerde görülen nitelikleri taşır. Sürekli eleştirdiği filozof Hegel'dir; Hegel'in rasyonalist ve sistematik felsefesi onun için kabul edilemezdi. Saçma, bunaltı, korku ve kaygı gibi varoluşçu felsefelerde görülen kavramların çoğu ilk olarak onda ortaya çıkar. Felsefi sorunsalı, mevcut Hristiyanlık içinde ve hatta karşısında nasıl iyi bir Hristiyan olunacağı noktasına bağlıdır. Felsefe tarihinin soyut mantıksal kurgularla geliştiğini ve bu nedenle bireyi ve bireyin gerçek yaşamını gözden kaçırdığını düşünür. Ona göre varoluş, somut ve öznel insanın yaşamıdır; bu yüzden felsefe somut düşünmeye, yani varoluşa yönelmelidir. Felsefesinde bireyi merkeze alır.

Eserleri

İlk eseri Sokrates'e atıfla ironi kavramını ele alan Om Begrebet Ironi (1841)'dir. 1843'te Ya/Ya Da (Enten-Eller), Korku ve Titreme (Frygt og Bæven) ve Tekrar (Gjentagelsen) yayımlandı. 1844'te Felsefi Kırıntılar (Philosophiske Smuler) ve Kaygı Kavramı (Begrebet Angest), 1845'te Yaşam Yolunun Evreleri (Stadier paa Livets Vei), 1846'da Bilimsel Olmayan Son Not (Afsluttende uvidenskabelig Efterskrift) çıktı. 1847'de Aşkın Eylemleri (Kjerlighedens Gjerninger), 1849'da Ölümcül Hastalık (Sygdommen til Døden) ve 1850'de Hristiyanlıkta Alıştırma (Indøvelse i Christendom) yayımlandı. 1848'de Hristiyan Konuşmalar (Christelige Taler) ve yazarlık faaliyetine ilişkin görüş noktasını anlatan raporu yazdı; bu rapor 1859'da yayımlandı. 1849'da Başrahip, Vergi Tahsildarı, Günahkâr Kadın adlı üç konuşmasını da yayımladı. Ayrıca çeşitli yıllarda "yapıcı konuşmalar" (opbyggelige Taler) başlıklı küçük kitaplar yazdı.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Soren Kierkegaard maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.