Şeyh Bedrettin, asıl adıyla Mahmut, 1359 yılında bugün Yunanistan sınırları içinde kalan Simavna (Kiprinos) kalesinde dünyaya geldi. Meriç nehri kıyısındaki bu küçük kasabada, kadı İsrail ile Rum asıllı Melek Hatun'un oğlu olarak büyüyen Bedrettin, ilk din derslerine çocuk yaşta başladı. Osmanlı tarihi, onu ilerleyen yıllarda devlete karşı açılan ilk kapsamlı dini ve siyasi ayaklanmanın lideri olarak tanıyacaktı.
Çok Yönlü Bir Eğitim Yolculuğu
Bursa'da dönemin tanınmış hocalarından Koca Mahmud Efendi'nin derslerine katılan genç Bedrettin, oradan Konya'ya, ardından Suriye ve Kahire'ye geçerek yüksek eğitim gördü. Kahire'deki hocası Hüseyin Ahlati'nin yönlendirmesiyle Tebriz ve İran'ın Kazvin şehrine giderek Batınilik öğretisiyle tanıştı.
Batınilik; Kuran'ın derininde gizli anlamların bulunduğunu, bu anlara yalnızca seçkin kişilerin ulaşabileceğini ve Ebced hesabıyla gizemli bilgilerin elde edilebileceğini savunuyordu. Köklerini Hasan Sabbah'a ve Alamut Kalesi'ne dayandıran bu düşünce akımı, zamanla Bektaşilikle harmanlanacak; Şii ve Alevi geleneklerinin biçimlenmesinde de iz bırakacaktı.
Kazvin'den Kahire'ye dönen Bedrettin, hocası Ahlati'nin tavsiyesiyle Memlük Sultanı Berkuk'un oğlu Ferenç'e hocalık yaptı. 1397'de Ahlati'nin ölümünün ardından şeyhinin makamına oturdu; 1403'te ise ailesiyle birlikte Kahire'den ayrıldı.
Müritler, Sürgün ve Ayaklanma
Anadolu'ya dönen Bedrettin, Karaman ve Germiyan beyliklerinin topraklarından geçerek Aydın'a ulaştı. Nizar köyünde en önemli müritlerinden Börklüce Mustafa ile tanıştı; Bursa yolculuğu sırasında ise Sürme köyünde bir diğer yakın müridi Torlak Kemal ile yolları kesişti. Rumeli'ye geçerek Edirne'ye yerleşti.
Bu dönem, Osmanlı tahtının derin bir bunalıma sürüklendiği yıllara denk geliyordu. 1402'deki Ankara Savaşı'nda Yıldırım Bayezid'in Timur'a yenik düşmesi, şehzadeler arasında 11 yıl sürecek bir iktidar kavgasının fitilini ateşledi. Musa Çelebi, bu kargaşa ortamında 1411'de Bedrettin'i kazasker atadı. Ancak I. Mehmet'in 1413'te düzeni yeniden sağlamasıyla birlikte görevine son verildi; Bedrettin 1.000 akçe maaşla İznik'e yerleştirildi.
Sürgün hayatı onu durdurmadı. Müritleri Aydın ve Manisa'da hareketlenmişti. Hacca gideceği bahanesiyle İznik'ten ayrılan Bedrettin, Kastamonu üzerinden Sinop limanından Karadeniz'e açıldı ve Eflak voyvodasının yanına sığındı. Oradan Silistre, Dobruca ve Deliorman bölgelerinde taraftar toplayarak geri döndü. Deliorman'ı üs seçip üç ayrı cephede Osmanlı'ya karşı ayaklandı.
İdam ve Mirası
Ayaklanma kısa sürede bastırıldı; Bedrettin yakalanarak padişahın bulunduğu Serez'e götürüldü. 18 Aralık 1418'de, 59 yaşında, Serez'de idam edildi. Yüzyıllar sonra, 1961'de kemikleri İstanbul Divanyolu'ndaki II. Mahmut Türbesi haziresine nakledildi. Adını taşıyan isyan, Osmanlı tarihinde dini ve siyasi içerikli ilk büyük başkaldırı olma niteliğini korumaktadır.