Alim Şerif Onaran, 1924 yılında Manisa'nın Kula ilçesinde doğdu. Türkiye'nin ilk sinema profesörü unvanını alan bu hukukçu ve akademisyen; sinema kuramı, tarih yazımı ve sansür hukuku alanlarında ürettiği eserlerle Türk sinema literatürünün temel taşlarından birini oluşturdu. Muhsin Ertuğrul ve Lütfi Ömer Akad üzerine kaleme aldığı monografiler onun akademik kimliğinin simgesi hâline geldi.
Eğitim ve Kamu Görevi Yılları
Orta öğrenimini İzmir'de tamamlayan Onaran, üniversite için Ankara'ya geçti ve Ankara Siyasal Bilgiler Okulu (Mülkiye)'den 1946'da mezun oldu. Arkasından uzun soluklu bir kamu kariyeri başladı: 1946–1953 yılları arasında kaymakam olarak görev yaptı, ardından 1953–1963 arasında İstanbul ve Ankara emniyet teşkilatlarında çalıştı. Bu süreçte sansür kurulu üyeliği de üstlendi; yıllar sonra sinema sansürünü doktora tezi konusu yapmasının tohumları tam bu dönemde atıldı. Emniyet teşkilatından ayrılınca İçişleri Bakanlığı Tetkik Kurulu'na geçti.
Ortaokul yıllarında müziğe merak sardığını anlatan Onaran, İzmir Erkek Lisesi'nde bir müzik öğretmeninin yönlendirmesiyle bu tutkuyu derinleştirdi. Yabancı şarkıları anlamak için Almanca, İngilizce, Fransızca ve İtalyancayı kendi çabasıyla öğrendi; dil yetkinliği ilerleyen dönemde uluslararası sinema literatürüne doğrudan erişimini kolaylaştırdı.
Akademik Yükseliş ve Sinema Profesörlüğü
Aktif kamu görevinin yanı sıra akademiden hiç kopamayan Onaran, 1965'te Sinematografik Hürriyet başlıklı teziyle hukuk doktorası aldı. Doçentliğini 1973'te Muhsin Ertuğrul Sineması teziyle sinema tarihi alanında tamamladı; profesörlük unvanını ise 1978'de Lütfi Ömer Akad'ın Sineması çalışmasıyla elde etti. Her iki tez zamanla kitap olarak yayımlandı ve Türk sinema tarihinin başvuru kaynakları arasına girdi.
1974'te üniversite kürsüsüne taşınan Onaran; Sinema Sanatı ve Tarihi, Sinema Eleştirisi, Sanat ve Sansür, Kamuoyu ve Kitle Kültürü derslerini Marmara Üniversitesi, Mimar Sinan Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi başta olmak üzere birçok kurumda anlattı. 1988'de emekli olmasına karşın ders vermeyi bırakmadı; hayatının son günlerine değin Marmara Üniversitesi Sinema-TV bölümünde öğrencilerinin karşısına çıktı.
Eserleri ve Mirası
Akademik birikimini halka açık bir platforma taşıyan Onaran, 1970'te İstanbul Radyosu'nda Türk Sineması Konuşuyor adlı kültür programını sundu. Kitapları arasında şunlar öne çıkar:
- Sinematografik Hürriyet (1968, İçişleri Bakanlığı Tetkik Kurulu Yayınları)
- Muhsin Ertuğrul'un Sineması (1981, Kültür Bakanlığı Yayınları)
- Lütfi Ömer Akad'ın Sineması (1977, Ege Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Yayınları)
- Lütfi Ö. Akad (1990, Afa Yayınları)
- Sesli Sinema Tarihi (1977), Sessiz Sinema Tarihi (1994)
- Türk Sineması (2 cilt, 1994, Kitle Yayınları)
- Sinemaya Giriş (1986, Filiz Kitabevi)
- 20. Yüzyılın Son Beş Yılında Türk Sineması (2005)
Ölümünden kısa bir süre önce yaklaşık 5.000 kitaplık kütüphanesini 9 Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'ne bağışladı. 11 Ağustos 2000'de İstanbul'da yaşamını yitiren Onaran, geride Türk sinemasının belleğini derleyip toplayan kapsamlı bir yazılı miras bıraktı.