Kimdir?
Nikita Sergeyeviç Kruşçev, 17 Nisan 1894'te Kalinovka'da doğmuş, 11 Eylül 1971'de Moskova'da ölmüş Sovyet siyasetçidir. 1953-1964 arasında Sovyetler Birliği Komünist Partisi Birinci Sekreteri, 1958-1964 arasında Bakanlar Kurulu Başkanı olarak görev yaptı. 20. Parti Kongresi'nde Stalin'in tasfiyelerini kınayan Gizli Konuşma'yı yaparak Anastas Mikoyan ile birlikte Stalinizmden arınma politikasını başlattı. Sovyetlerin ilk uzay programını destekledi ve iç politikada reformlar yaptı. 1964'te Kremlin'deki muhalifleri onu iktidardan uzaklaştırdı; yerine Leonid Brejnev Birinci Sekreter, Aleksey Kosigin başbakan oldu.
Yaşamı ve yükselişi
Babası maden işçisiydi. Doğduğu köyde öğrenim gördükten sonra ailesiyle Donetsk Kömür Havzası'ndaki Yuzovka'ya geçti ve 15 yaşında boru tesisatçısı olarak çalışmaya başladı. 1918'de Bolşevik Partisi'ne üye oldu, Ocak 1919'da Kızıl Ordu'ya katıldı. 1922'de Yuzovka'daki işçi okuluna girdi, parti komitesi sekreterliğine getirildi. 1929'da Moskova'daki Stalin Sanayi Akademisi'nde metalurji öğrenimi gördü. 1933'te Moskova Bölge Komitesi İkinci Sekreteri, 1935'te Moskova parti örgütünün birinci sekreteri oldu; 1938'de politbüro aday üyesi, ertesi yıl tam üyesi oldu. 1943'te Stalin'in politik temsilcisi olarak Stalingrad Kuşatması'nda Sovyet kuvvetlerine komuta etti. 1944'te Ukrayna Meclisi başkanlığına getirildi. 1949'da yeniden Moskova parti örgütünün başına geçti ve Merkez Komitesi Sekreteri oldu.
İktidar dönemi
1953'te Stalin'in ölümünden sonra Komünist Parti birinci sekreteri oldu. Başbakan Georgi Malenkov ile bir süre rekabet etti; 1955'te Malenkov'u uzaklaştırıp yerine Nikolay Bulganin'i getirdi. Mayıs 1955'te Bulganin'le Yugoslavya'ya ilk dış gezisini yaptı. Şubat 1956'da 20. Parti Kongresi'ndeki Gizli Söylev'de iktidarın tek kişide toplanmasını eleştirerek Stalin'i acımasızlık, hoşgörüsüzlük ve iktidarı kötüye kullanmakla suçladı; bu politika destalinizasyon olarak anıldı, binlerce siyasi tutuklu serbest bırakıldı ve dönem "Kruşçev çözülmesi" olarak adlandırıldı. Polonya ve Macaristan'daki ayaklanmalar muhalefetin güçlenmesine yol açtı; 1957'de Politbüro oylamasında aleyhine sonuç çıksa da Merkez Komitesi'ni toplayarak görevde kaldı. 1958'de başbakanlığı da üstlendi. 1959'da Moskova'da ABD Başkan Yardımcısı Richard Nixon ile ünlü Mutfak Tartışması'nı yaptı. 1961'de John F. Kennedy ile Viyana'da görüştü; kısa süre sonra Berlin Duvarı inşa edildi. 1962'de Küba'ya orta menzilli füzeler yerleştirmeye girişti, ABD ile uzlaşınca füzeleri kaldırmayı kabul etti; bu, Çin ile SSCB'nin arasının açılmasına yol açtı. 1958'de Boris Pasternak'ın Nobel Edebiyat Ödülü'nü almasına izin vermedi. Tarım politikasında başarısız oldu ve Mihail Suslov'un örgütlediği muhalefet sonunda onu görevden uzaklaştırdı.
Benzer kişiler
- Moşe Dayan (Siyasetçi)
- David Ben Gurion (Siyasetçi)
- François Mitterrand (Siyasetçi)
- Halil Menteşe (Siyasetçi)
- İsmet İnönü (Siyasetçi)
- Josip Broz Tito (Siyasetçi)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Nikita Kruşçev maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.