David Ben Gurion Kimdir?

Kimdir

David Ben-Gurion ya da asıl adıyla David Grün, 16 Ekim 1886'da doğdu ve 1 Aralık 1973'te öldü. İsrail'in ilk başbakanı ve İsrail Devleti'nin kurucusudur. Osmanlı vatandaşı olmuştur. 14 Mayıs 1948'de Tel Aviv'de İsrail Bağımsızlık Bildirgesi'ni okudu ve 1948 Arap-İsrail Savaşı'nda ülkenin liderliğini yaptı. 1942'de New York'ta düzenlenen Biltmore Konferansı'nın programını hazırlayan kişi oldu. Hükûmetteki görevinden ve sonrasında Knesset'ten ayrıldıktan sonra "Ulusun Atası" payesiyle onurlandırıldı.

Gençliği ve Filistin'e göç

Rus İmparatorluğu'nun bir parçası olan Polonya'nın Płońsk şehrinde doğdu. Babası Avigdor Grün bir hukukçu ve Hovevei Zion örgütünün liderlerindendi. Annesi Scheindel, Ben-Gurion 11 yaşındayken öldü. Ateşli bir sosyalist ve Siyonist oldu ve 1906'da Filistin'e göç etti. Göç etmesinde kısmen babasının ticari çıkarları, bunun yanında Doğu Avrupa'daki anti-Semitizm ve katliamlar etkili oldu. Önce portakal korularında tarım işçisi olarak çalıştı, ardından gazeteciliğe başladı. Siyasi kariyerine başladığı bu dönemde adını İbranice bir isim olan Ben-Gurion olarak değiştirdi. 1912'de sekiz ayda Türkçe öğrendikten sonra İstanbul'a taşındı ve İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde hukuk öğrenimi gördü.

Sürgün ve savaş yılları

Faaliyetleri Cemal Paşa tarafından izlenen Ben-Gurion, siyasi etkinlikleri nedeniyle tutuklandı; pasaportuna "bir daha dönmemek üzere" yazılarak Osmanlı yönetimindeki Filistin'den sınır dışı edildi. New York'a yerleşti ve burada Rus doğumlu Yahudi Paula Munweis ile tanıştı; 1917'de evlendiler ve üç çocukları oldu. 1918'de İngiliz ordusuna bağlı Yahudi Lejyonu'nun 38. Taburu'na katıldı. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Filistin'in İngiltere tarafından ele geçirilmesiyle ailesiyle birlikte Filistin'e döndü.

Siyonist liderliği

İsrail devletinin kurulmasıyla sona erecek süreçte sosyalist Siyonizmin önde gelen siyasi önderlerinden biriydi. Çetin, sofu bir idealist olan Ben-Gurion kendisini bir Yahudi devletinin kurulmasına adamıştı. İsrail bağımsızlık bildirisi, yeni ülkenin vatandaşlarının ırk, din ve cinsiyet ayrımı gözetilmeden eşit sosyal ve siyasi haklara sahip olacağını beyan ediyordu. Yahudileri İngiliz ordusuna katılmaya teşvik ederken, İngilizlerin Yahudi göçünü engellemeye çalıştığı bir dönemde Avrupa Yahudilerinin yasadışı olarak Filistin'e göçünü sağladı. Hem Histadrut adıyla bilinen Yahudi İşçi Federasyonu'nun hem de Yahudi yerleşimlerini koruyan ve İsrail Silahlı Kuvvetleri'nin temelini oluşturan Haganah'ın mimarı olarak bilinir. Filistin'de devletin kurulmasından önce ana akım Yahudileri temsil etti ve ılımlı biri olarak tanındı. Haganah, İngilizlere karşı direnen daha radikal Yahudilerle mücadelede İngilizlerle iş birliği yaptı. Ze'ev Jabotinsky'ye ve onun halefi Menahem Begin önderliğindeki Siyonist Revizyonistlere kuvvetle karşıydı. Kısa bir süre Begin'in Irgun örgütüyle iş birliği yaptı, ancak yalnızca askerî hedeflere saldırılması gerektiğini savundu. King David Oteli'nin bombalanmasına başta destek verdi; çok sayıda insanın ölebileceği anlaşılınca Begin'den eylemi iptal etmesini istedi, fakat Begin bunu reddetti.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki David Ben Gurion maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.