Çocukluk ve ilk yazıları
André Paul Guillaume Gide, 22 Kasım 1869'da Paris'te doğdu. Babası Protestan ve köylü kökenliydi, annesi Katolikti. Sekiz yaşında Paris'teki Alsace Okulu'na gönderildi; sık hastalanması öğrenimini kesintiye uğrattı. Babası, Paris Üniversitesi'nde hukuk profesörüydü ve Gide on bir yaşındayken, 1880'de öldü. Gide, ailedeki kadınların etkisi ve annesinin katı otoritesi altında büyüdü. 1889'da okuldan mezun olunca yaşamını yazarak geçirmeye karar verdi. 1891'de yayımladığı André Walter'in Günlükleri ve Narsis Üstüne İnceleme adlı ilk eserleri başarılı bulunmadı.
Kuzey Afrika yolculukları ve evlilik
1893'te Kuzey Afrika'ya yolculuk etti ve Arap dünyasının kendi ülkesinden çok farklı değerleriyle tanıştı. Fransa'ya döndüğünde katı Viktorya dönemi yaşantısından rahatsız oldu. 1894'te yeniden Kuzey Afrika'ya gitti ve burada Oscar Wilde ile Lord Alfred Douglas'la tanıştı. 1895'te kuzeniyle evlendi, 1896'da Normandiya'da bir komünün belediye başkanı oldu.
Edebiyat çevresi ve önemli eserleri
1908'de bazı seçkin yazarlarla birlikte Nouvelle Revue Française adlı edebiyat dergisini kurdu. Birinci Dünya Savaşı yıllarında Kızılhaç ile gönüllü insani kuruluşlarda çalıştı. 1923'te Elizabeth van Rysselberghe ile olan ilişkisinden tek çocuğu, kızı Catherine doğdu. 1924'te homoseksüelliği savunan Corydon adlı kitabını yayımladı; eser ilk etapta kınandı. 1925'te Fransız Ekvator Afrikası'na gitti ve gördüklerinden etkilenerek sömürgeciliği eleştiren yazılar yazdı. Kalpazanlar, en önemli eserlerinden biri sayılır. 1926'da otobiyografik eseri Si le grain ne meurt'u yayımladı.
Siyasi görüşleri ve son yılları
Komünizme ilgi duydu; 1936'da büyük umutlarla gittiği Sovyetler Birliği'nden hayal kırıklığıyla döndü. 1938'de eşini kaybetti. İkinci Dünya Savaşı'nın başlamasından sonra 1942'de yeniden Kuzey Afrika'ya gitti ve savaşın sonuna kadar orada yaşadı. 1947'de Oxford Üniversitesi'nden edebiyat doktoru unvanı aldı ve aynı yılın kasım ayında Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandı. Katolik kilisesi 1952'de eserlerini yasaklı kitaplar listesine aldı. Gide, 19 Şubat 1951'de Paris'te öldü.
Görüşleri
Gide, toplumsal ve bireysel ahlakın en önemli ölçütünün bireyin içtenliği ve kendini tanıması olduğunu savundu. Edebî, siyasal ve toplumsal sorunlara karşı hoşgörülü bir tutum benimsedi ve genel ahlak anlayışına karşı bireysel özgürlükleri savundu. Ondokuzuncu yüzyıl Fransız edebiyatının önemli hümanist ve ahlakçı yazarlarından biri olarak tanındı.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Andre Gide maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
