Garry Kasparov Kimdir?

Doğumu ve ailesi

Garry Kasparov, 13 Nisan 1963'te Bakü'de Garik Kimoviç Weinstein adıyla doğdu. Babası Kim Moiseyeviç Weinstein Yahudi, annesi Klara Shagenovna Kasparova Ermeni kökenlidir. Kendisini yarı Ermeni, yarı Yahudi olarak tanımlar; Rus kültürü içinde büyüdüğü için kendisini Rus kabul etmiştir. Ekim 2026 itibarıyla 63 yaşındadır. Vatandaşlığı sırasıyla SSCB, Rusya (1991-2014) ve 2014'ten itibaren Hırvatistan olmuştur.

Satranç kariyeri

1976'da 13 yaşında Sovyet Küçükler Şampiyonası'nı kazandı. 1978'de Sokolski Memorial Turnuvası'nda usta unvanını aldı, 1980'de Dortmund'da Dünya Gençler Şampiyonası'nı kazandı.

Anatoli Karpov ile 1984'teki ilk maçı, Karpov 5-3 öndeyken FIDE tarafından tartışmalı biçimde sona erdirildi. 1985'teki ikinci maçı 13-11 kazanarak 22 yaşında en genç dünya şampiyonu oldu. 1986'da Londra ve Leningrad'daki rövanşı 12,5-11,5 kazandı; 1987'de İspanya'da son oyunda Reti açılışıyla galip geldi. 1990'da Karpov ile dördüncü maçta unvanını korudu. 1993'te Nigel Short'u, 1995'te New York'ta Viswanathan Anand'ı yendi. 2000'de Vladimir Kramnik'e kaybederek unvanı devretti. Toplamda 1985-2000 arasında 15 yıl şampiyon kaldı. En yüksek Elo puanı olan 2851'e Temmuz 1999'da ulaştı. 2005'te Linares turnuvasını kazandıktan sonra 10 Mart'ta satrançtan emekli oldu.

Deep Blue maçları

1996'da IBM'in Deep Blue bilgisayarına karşı altı setlik maçı 4-2 kazandı. 1997'deki rövanşta geliştirilmiş Deep Blue'ya 3,5-2,5 yenildi; bu, bir bilgisayarın dünya satranç şampiyonunu ilk yenişiydi. Kasparov, ikinci oyunun 37. hamlesinde bilgisayara müdahale edildiğini iddia etti. IBM yeni bir maç talebini reddetti ve projeyi sonlandırdı.

Siyasi etkinlikleri ve yazarlığı

Vladimir Putin'in politikalarına muhalefet etti. 2008'de Rusya başkanlık seçimine aday olmayı denedi ancak lojistik sorunlar nedeniyle geri çekildi. Haziran 2013'te baskı korkusuyla Rusya'yı terk etti, 2014'te Hırvatistan vatandaşlığını aldı ve Split yakınlarındaki Podstrana'ya yerleşti. 2017'de ABD'de Demokrasiyi Yenileme Girişimi'ni (RDI) kurdu. İnsan Hakları Vakfı başkanlığı ve Uluslararası Konsey başkanlığı yaptı, Avast şirketinin güvenlik elçiliğini üstlendi. Satranç tarihi üzerine My Great Predecessors adlı kitap serisini yazdı.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Garry Kasparov maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.