Ailesi ve öğrenimi
Gaspare Trajano Fossati, 7 Ekim 1809'da Güney İsviçre'deki küçük Morcote kasabasında doğdu. Ailesi, 14. yüzyıldan beri pek çok mimar ve ressam yetiştirmişti. İlk ve orta öğrenimini babasının müteahhitlik yaptığı Venedik'te tamamladı; mimarlık eğitimini 1822-1827 arasında Milano'da aldı. Mezuniyetinin ardından Roma ve Rönesans dönemi yapılarını inceledi ve İtalya'da çeşitli kazılara katıldı. Mimar kardeşi Giuseppe Fossati ile birlikte çalıştı; ikisi Fossati Kardeşler olarak anılır. Gaspare kardeşlerin büyüğü ve daha çok tanınmış olanıdır.
Rusya yılları ve İstanbul'a gelişi
1833'te Rusya'ya giderek Neo-Rönesans üslubunun beğenildiği bu ülkede çalışan İtalyan sanatçılar arasına katıldı. Dört yıl boyunca kont, baron ve prensler için tasarımlar hazırladı; 1836'da Petersburg'da saray mimarı unvanını aldı. Büyük bir Beyoğlu yangınında yanan İstanbul Rus Elçiliği'nin yerine gösterişli bir bina inşa etmek üzere gönderildi ve 20 Mayıs 1837'de İstanbul'a geldi. İnşaat 7 Temmuz 1838'de başladı, bina 1845'te açıldı ve bütün ayrıntılarıyla 1849'da tamamlandı. Bugün Rusya'nın İstanbul Başkonsolosluğu olarak kullanılan bu Batı üslubundaki yapı, Osmanlı ileri gelenleri ile yabancı temsilciler arasında ilgi uyandırdı.
Osmanlı kamu yapıları
Osmanlı devlet adamlarının siparişleri üzerine, kardeşi Giuseppe ve geniş bir ekiple birlikte elliyi aşkın yapı projesi gerçekleştirdi. Deneme olarak ilk sipariş 1841-1843'te Bab-ı Seraskeri Hastanesi ile Eminönü'ndeki Limon İskelesi Karakolu'ydu; Bab-ı Seraskeri Hastanesi sonradan kışla ve tutukevi olarak kullanıldı, bugün İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'dir. Bu başarının ardından 1844'te Babıali'de Arz Odası düzenlemesini, 1845'te ilk Darülfünun binasını, 1846-1848'de Osmanlı'nın ilk modern arşiv binası olan Hazine-i Evrak'ı ve Sultanahmet'te Mekteb-i Sanayi binalarını yaptı. Hazine-i Evrak binası 2008'e kadar Devlet Arşivi olarak kullanıldı.
Ayasofya restorasyonu ve diğer yapıları
1847'de Sultan Abdülmecid, ona Ayasofya Camii'nin restorasyonunu verdi; Fossati bunu yaşamının en önemli uygulaması olarak niteledi. Restorasyon sırasında hazırladığı resimlerden 25'ini Abdülmecid'in desteğiyle Londra'da büyük bir albüm olarak yayımladı. Hünkâr Girişi cephe düzenlemesi, Hünkâr Mahfili, Kasr-ı Hümayun ve Ayasofya Muvakkithanesi gibi ekler yaptı, Ayasofya Medresesi'ni yeniledi. 1858'de Mustafa Reşit Paşa'nın ölümü üzerine Bayezid Külliyesi haziresi köşesindeki türbeyi inşa etti. Fossati Kardeşler 1841-1843'te Galata'daki San Pietro Kilisesi'ni, 1853'te Venedik Sarayı'nın restorasyonunu, 1854'te Beyoğlu'ndaki Hollanda Elçilik binasını yaptı; 1846'da Galatasaray'da Naum Tiyatrosu'nu gerçekleştirdi. Gaspare Fossati 5 Eylül 1883'te doğduğu kasaba olan Morcote'de öldü.
Benzer kişiler
- Anthemios (Mimar)
- Ercan Yener (Mimar)
- Filizis Dimitrios (Mimar)
- Giulio Mongeri (Mimar)
- İzzet Baysal (Mimar)
- Raffaello Santi (Mimar)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Gaspare Fossati maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.