İlk yılları ve eğitimi
Theodor Herzl, 2 Mayıs 1860'ta Budapeşte'nin doğusundaki Peşte'de, Dohány utca adlı Yahudi mahallesinde seküler bir Yahudi ailenin çocuğu olarak doğdu. Babası Jakob Herzl, Zimon'dan (bugünkü Zemun) Budapeşte'ye yerleşmiş Aşkenazi Yahudilerindendi ve çok başarılı bir iş insanıydı. Annesi Jeanette'in ailesi Sefaradi kökenliydi. Kendinden bir yaş büyük kız kardeşi Pauline 7 Şubat 1878'de tifodan öldü. Ardından aile Viyana'nın Alsergrund semtine taşındı ve Herzl Viyana Üniversitesi'nde hukuk okudu. Başlangıçta Süveyş Kanalı'nı yaptıran Fransız diplomat gibi bir politikacı olmayı düşündü, ancak Yahudilerin politikaya girmesi yasak olduğu için bu hayali gerçekleşmedi. Şiir yazdı, sosyoloji kitapları okudu. Avusturya milliyetçi topluluğu Albia'ya katıldı, antisemitlerin protesto ve ayrımcılığına maruz kalınca ayrıldı. Kısa bir hukuk akademisyenliğinden sonra gazeteciliğe yöneldi; Viyana'daki bir gazeteye girdi, Paris'te Neue Freie Presse muhabiri oldu ve sonra yayım editörlüğü yaptı. Viyana tiyatroları için drama ve komedi oyunları yazdı.
Siyonizm fikrinin doğuşu
Paris'te Dreyfus Olayı'nı yakından izledi. Fransız Ordusu'nda görev yapan Yahudi kökenli Alfred Dreyfus'un haksız yere casuslukla suçlanmasına ve protestolardaki "Yahudilere ölüm!" bağırışlarına tanık olması onu derinden etkiledi. Bir diğer etken, antisemit Karl Lueger'in 1895'ten itibaren artan görünürlüğüydü. Viyana'daki Yahudilerin güvenlik sorunlarını ele alan "Yeni Getto" oyununu yazdı. Ona göre antisemitizmi bitirmenin nihai yolu bir Yahudi Devleti kurmaktı. Neue Freie Presse'nin editörleri siyasi Siyonizm içeren yazılarını yayımlamayı kabul etmedi. 1895 sonlarında Der Judenstaat ("Yahudi Devleti") adlı kitabını yazmaya başladı; kitap Şubat 1896'da Almanca, Mayıs 1896'da Londra'da İngilizce olarak yayımlandı. Kitaba göre Yahudiler bir milletti ve Avrupa'dan ayrılıp tarihî İsrail topraklarında bir devlet kurmalıydı. Hovevei Zion destekçileri ona koşulsuz destek verdi, Yahudi baronlar ve bankerler ilgi gösterdi; yaşadıkları topluma entegre olmak isteyen bazı Yahudiler ise karşı çıktı.
Dünya Siyonist Örgütü ve mirası
1897'de Viyana'da kendi parasıyla Siyonist gazete Die Welt'i kurdu ve aynı yıl İsviçre'nin Basel kentinde Birinci Siyonist Kongre'yi topladı; kongrenin başkanı seçildi ve 1904'teki ölümüne kadar görevde kaldı. 1898'de bir Yahudi Devleti kurmak amacıyla ilk diplomatik adımları attı. Dünya Siyonist Örgütü'nü kurdu. Herzl 3 Temmuz 1904'te öldü. İsrail'in kuruluşundan 44 yıl önce ölmesine rağmen İsrail Devleti'nin kurucu babası sayılır ve İsrail Bağımsızlık Bildirgesi'nde özel olarak anılır. Gerçekte ilk Siyonist düşünür değildi; Yehuda Bibas, Zvi Hirsch Kalischer ve Judah Alkalai gibi hahamlar proto-Siyonizm fikrini daha önce savunmuştu.
Benzer kişiler
- Gabriel Garcia Marquez (Gazeteci)
- Colette (Oyun Yazarı)
- Emile Zola (Gazeteci)
- Agatha Christie (Oyun Yazarı)
- Ahmet Hakan (Gazeteci)
- Albert Camus (Gazeteci)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Theodor Herzl maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.