Edward Kennedy Ellington, dünya müzik tarihine "Duke" lakabıyla geçen Amerikalı piyanist, besteci ve orkestra şefidir. 29 Nisan 1899'da Washington'da dünyaya gelen Ellington, caz müziğinin çerçevesini aşarak kurduğu özgün ses evrenini "Amerikan Müziği" diye adlandırdı; yetmiş beş yıllık ömrünün büyük bölümünü sahneye, notaya ve müziğe adadı.
Gençlik Yılları ve İlk Adımlar
Altı yaşında hem piyano hem de resim dersleri almaya başlayan Ellington, sanata olan tutkusunu erken yaşlarında ortaya koydu. Gençlik döneminde bir arkadaşından kazandığı "Duke" lakabı, zamanla asıl adının önüne geçti. 1914'te Lester Dishman ile birlikte çalışırken ilk bestesi "Soda Fountain Rag"i yazdı. Üç yıl sonra bir poster tasarım yarışmasını kazanarak kendi işini kurmak amacıyla okuldan ayrıldı. Brooklyn'deki Pratt Institude'dan aldığı burs ise onu müziğe kesin olarak yöneltti.
Washington'da parti müzisyeni olarak adını duyurmaya başlayan Ellington, 1923'te yakın dostları Sonny Greer ve Otto Hardwick ile New York'a taşındı. "The Washingtonians" adıyla çalışmaya başlayan bu ekip, 1924'te ilk stüdyo kayıtlarını tamamladı; aynı dönemde Broadway'in içkili mekanlarında sahne aldılar. 1925'te Ellington'ın kaleme aldığı "Chocolate Kiddies" revüsü Almanya'da tam iki yıl sahnelendi. Kısa sürede adı yalnızca Amerika'da değil, İngiltere ve Fransa'da da uluslararası bir caz figürü olarak anılmaya başladı.
Kariyer Zirveleri
1930'da grubuyla "Check and Double Check" filmine çıkan Ellington, 1933'te topluluğunu Avrupa turnesine taşıdı. Bu yoğun tempo, sonraki kırk yıl boyunca hiç kırılmadı. 1930-1942 yılları, kariyerinin en verimli evresi oldu. Bu dönemde şu kalıcı klasikler doğdu:
- "Mood Indigo"
- "Sophisticated Lady"
- "In a Sentimental Mood"
- "Don't Get Around Much Anymore"
1950'lerin başında büyük caz orkestralarının birer birer dağıldığı dönemde Ellington, topluluğunu bir arada tutmayı başaran nadir isimlerden biriydi. 1959'da "Anatomy of a Murder" filmine yazdığı müzik, siyahi bir Amerikalıya ısmarlanmış ilk büyük Hollywood yapım müziği olarak tarihe geçti.
Ödüller ve Son Yıllar
1965'te Pulitzer Ödülü'ne aday gösterilen Ellington, 1966'da Grammy Yaşam Boyu Başarı Ödülü'nü kazandı. 1971'de Stockholm'daki Royal Academy of Music'e kabul edilen ilk caz müzisyeni unvanını aldı. 1973'te otobiyografisi "Music is My Mistress" okuyucuyla buluştu.
24 Mayıs 1974'te akciğer kanserinden hayatını kaybeden Ellington, son haftalarında bile sahne çalışmalarını sürdürdü. Grubunun varlığını devam ettirmesi için oğlu Mercer Ellington'ı görevlendirdi; bu tercih, müziğe ve müzisyen arkadaşlarına duyduğu derin sorumluluğun son kanıtı oldu.