Milli Mücadele'nin ilk safhalarında Batı Anadolu'da direniş ateşini körükleyen ve Kuvâ-yi Milliye ile düzenli ordu arasında köprü kuran Çerkes asıllı Türk askeri Bekir Sami Günsav, 1879 yılında Bandırma'da dünyaya geldi. İmparatorluğun en zorlu dönemlerinde askeri eğitimini tamamlayarak cepheden cepheye koşan Günsav, vatan savunmasındaki stratejik hamleleriyle bağımsızlık mücadelesine yön vermiştir.
Harbiye Yıllarından Cephelere Uzanan Yol
Hasan Bey ve Ayşe Hanım'ın oğlu olarak Bandırma'nın Haydar köyünde doğan Bekir Sami Bey, askeri kariyerinin ilk adımlarını Bursa Askeri İdadisi'nde attı. Genç yaşta başladığı bu eğitim yolculuğu, onu 1896 yılının sonlarında İstanbul'daki Harp Okulu'na taşıdı. Bu tarihi eğitim kurumunun sıralarında dönemin seçkin askeri şahsiyetleriyle birlikte eğitim gördü. Sınıf arkadaşları arasında şu önemli isimler yer almaktaydı:
- Enver Paşa
- Mahmut Kamil Paşa
- Hafız Hakkı Paşa
- Selahattin Adil Paşa
- Fahrettin Paşa
Harbiye'deki ilk senesini 37. sırada tamamlayan başarılı asker, ikinci sınıfta ise 33. sıraya yükselmeyi başardı. 17 Ocak 1900 tarihinde piyade sınıfındaki 421 öğrenci arasından 17. sırada mezun olarak teğmen rütbesini kazandı. Bu üstün başarısı sayesinde, mezunların ilk kırkının doğrudan kabul edildiği Harp Akademisi'ne girmeye hak kazandı.
Akademi yıllarında da başarısını sürdüren Bekir Sami Bey, 2 Ocak 1901'de üsteğmen rütbesine terfi etti. 4 Kasım 1902'de ise kıdemli yüzbaşı rütbesiyle bu seçkin kurumu başarıyla tamamladı. Kıdemli yüzbaşı rütbesini aldıktan sonra ilk görev yeri olan Erzincan'daki 4. Ordu Komutanlığı emrine atandı. Bu bölgedeki vazifesini 4 Nisan 1906 tarihine kadar sürdürürken, Erzincan Askeri İdadisi bünyesinde topoğrafya öğretmenliği de yaptı. İlerleyen yıllarda patlak veren Balkan Savaşları ve Birinci Dünya Savaşı sırasında vatan topraklarının korunması için farklı cephelerde aktif görevler üstlendi. Gösterdiği yararlılıklar neticesinde 1916 yılında miralay rütbesine terfi ettirildi.
Milli Mücadele ve Batı Anadolu Direnişi
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından İzmir'in Yunan işgaline uğraması Anadolu'da büyük bir infial yarattı. Bu kritik süreçte Bursa'daki 56. Tümen Komutanlığı'na atanan Bekir Sami Bey, aynı zamanda Bursa valiliğine vekalet etti. Kısa süre sonra 17. Kolordu Komutan Vekilliği görevini de üstlendi. Vatansever subay, işgale karşı direnişte önemli misyon yürüttü. Özellikle 21 Mayıs 1919 tarihinde adım attığı Bandırma limanında karşılaştığı manzara onu derinden sarstı. Bandırma'da bulunan Rum evlerinin Yunan bayraklarıyla donatıldığını gören Albay Bekir Sami Bey, derhal harekete geçti.
Bölgedeki 61. Tümen Komutanı Kurmay Yarbay Rafet Bey'i makamına çağırarak duruma müdahale etmesini emretti. Bu kesin emir üzerine Yarbay Rafet Bey, ilçe genelindeki tüm Yunan bayraklarını toplattı. Böylece Bandırma'da asayiş yeniden sağlandı. Bu olay, Batı Anadolu'da Türk milletinin bağımsızlık iradesinin ilk açık göstergelerinden biri oldu. Bandırma'ya ayak bastığı andan itibaren adeta zamanla yarşarak tüm Batı Anadolu coğrafyasını karış karış gezen tecrübeli komutan, dağınık haldeki yerel direniş odaklarını tek bir ülkü etrafında bir araya getirmeyi başardı. Askeri ve sivil makamlarla yoğun bir yazışma trafiği yürüten Günsav, halkı örgütleyerek Kuvâ-yi Milliye hareketinin temellerini attı. Düzenli askeri birlikler ile halkın bağrından çıkan Kuvâ-yi Milliye müfrezeleri arasında tesis ettiği güçlü koordinasyon bağları, milli direniş ruhunun Batı Anadolu'da tek bir çatı altında birleşmesinde ve düşmana karşı tek yürek olunmasında hayati bir rol üstlendi.
Siyasi Tartışmalar ve Askeri Mirası
Batı Anadolu coğrafyasında üstlendiği tüm bu cansiperane gayretlere ve yürütülen amansız mücadelelere rağmen, Bursa kentinin Yunan kuvvetleri tarafından işgal edilmesinin ardından Ankara'da, Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında çok ağır suçlamalarla ve eleştirilerle karşı karşıya kaldı. Şehrin düşmesinden sorumlu tutulan Bekir Sami Bey, 20. Kolordu Komutanlığı görevinden uzaklaştırıldı. Vatanına hizmet etme kararlılığından ödün vermeyen tecrübeli albay, ardından Antalya ve Muğla Bölgesi Komutanlığı'na atandı. 1922 yılına gelindiğinde 6. Depo Alay Komutanlığı görevine getirildi. Günsav, burada disiplinli askerlerin yetişmesine katkı sağladı. İstiklal Savaşı'nın zaferle taçlanmasının ardından, cephedeki kahramanlıkları ve üstün hizmetleri sebebiyle kırmızı şeritli İstiklal Madalyası ile taltif edildi.
Büyük zaferin gururuyla 9 Temmuz 1924 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetleri'nden emekliye ayrıldı. Askerlikten emekli olduktan sonra İstanbul'a yerleşti. 9 Eylül 1934 tarihinde hayata gözlerini yuman bu kahraman vatan evladı, Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi. Kabri, bugün Üsküdar'daki Çiçekçi otobüs durağı yakınlarında bulunmaktadır. Bekir Sami Günsav, vatanın en karanlık günlerinde gösterdiği cesaret ve askeri dehasıyla Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş harcında yer alan unutulmaz şahsiyetlerden biridir.