Türk mûsikîsi tarihinin yirminci yüzyıldaki en müstesna seslerinden biri olan Bekir Sıtkı Sezgin, 1 Temmuz 1936 tarihinde İstanbul'un Şehremini semtinde dünyaya gelmiştir. Hem dinî hem de ladinî mûsikî formlarındaki benzersiz icralarıyla tanınan büyük sanatkâr, çocuk yaşlardan itibaren babasının teşvikiyle adım attığı bu yolda, geleneksel meşk zincirinin son büyük halkalarından biri haline gelmiştir. Kendisi mûsiki zincirinin önemli bir halkasıdır.
Çocukluk Yılları ve Geleneksel Meşk Eğitimi
İstanbul'un tarihî atmosferinde doğan Bekir Sıtkı Sezgin, aslen Kemah'ın Hüdü köyünden olan Hafız Hüseyin Efendi ile Feride Hanım'ın evladıdır. Henüz üç buçuk yaşındayken başladığı Kur'an ezberini beş yaşında tamamlayarak dikkatleri üzerine çekmiştir. İlköğretim yıllarında bir yandan okuluna devam ederken, diğer yandan babasından Kur'an ilimleri, tecvid ve dinî mûsiki formlarını öğrenmiştir. Babasının tayinleri nedeniyle ilk ve orta öğrenimini Isparta ile Muğla illerinde sürdürmüştür. 1950 yılında ortaokuldan mezun olunca eğitim hayatına iki sene ara vererek hafızlığını pekiştirmiştir. Sanatçının ilk toplu musiki deneyimi ise henüz on yaşındayken bir cami kürsüsünde mevlidin Tevhid Bahri'ni okumasıyla gerçekleşmiştir. Bu icra büyük takdir topladı.
Genç yaşta gösterdiği bu üstün kabiliyeti yetersiz bulan babası, onun daha profesyonel hocalardan eğitim almasını sağlamıştür. Bu doğrultuda mevlidhan Hafız Mecid Sesigür, Laleli Camii Başmüezzini Hafız Numan Efendi ve Nuruosmaniye Camii İmamı Hafız Hasan Efendi gibi devrin önemli isimlerinden na't, mevlid, ezan ve mahrec-i huruf dersleri almıştır. Hafız Numan Efendi'den günün beş vakit ezanını farklı makamlarda okuma becerisini kazanıp geliştirmiştir. Ayrıca 1946-1948 yılları arasında İzmir'de meşhur bestekâr Hoca Mehmet Râkım Elkutlu'yu ziyaret ederek onun eserlerini bizzat meşk etmiştir. İstanbul'a döndükten sonra Pertevniyal Lisesi'ne kaydolmuş, hemen ardından babasının ısrarlı yönlendirmesiyle girdiği İstanbul Belediyesi Konservatuvarı'nı yüksek başarıyla kazanarak tamamlamıştır. Burada Mesut Cemil Tel, Şefik Gürmeriç, Şive Ölmez, Ferdi Ştatzer, Münir Nurettin Selçuk ve Nevzat Atlığ gibi efsanevi isimlerden istifade etmiş, usta besteci Sadettin Kaynak ile tanışma şerefine nail olmuştur.
Radyo Yılları ve Akademik Kariyeri
Vatanî görevini 1956 yılında Denizli'de ifa eden Sezgin, ardından 1958 yılının ekim ayında İzmir'e yerleşerek kariyerinde yeni bir sayfa açmıştır. TRT İzmir Radyosu bünyesinde açılan sınavı başarıyla vererek yetiştirilmiş sanatkâr sıfatıyla göreve başlamıştır. Aynı sene içinde gösterdiği yüksek performansla hem solistlik hakkı kazanmış hem de birinci sınıf ses sanatkârı unvanını elde etmiştir. İzmir'deki ikameti esnasında Zakirbaşı İlhami, Manisalı Hafız Ahmed, Mübaşir Kemal ve Hafız İsmail Efendi gibi ustalardan din dışı klasik eserlerin yanında durak, tevşih ve üslup inceliklerini meşk etmiştir. 1967 yılından itibaren kurumda stajyer sanatçıları yetiştiren hoca, 1973 senesinde klasik koro şefliği makamına getirilmiştir.
Radyodaki başarılarının ardından, 1975-1976 öğretim yılında kapılarını açan Türk Mûsikisi Devlet Konservatuvarı'nın şan bölümünde repertuvar hocalığına atanmış ve yeniden İstanbul'a taşınmıştır. 1978'de İstanbul Radyosu'ndaki asli vazifesinin yanı sıra Küçük Koro ve Kadınlar Topluluğu şefliği ile Merkez Denetleme Kurulu üyeliği görevlerini de üstlenmiştir. TRT bünyesinden 1981 yılının sonunda resmen emekliye ayrılmıştır. Yurt dışı konserleri bu dönemde yoğunlaştı. Emekliliğinin ardından yurt dışında dinî ve din dışı musiki alanlarında pek çok konser vererek Türk kültürünü temsil etmiştir. Sanat hayatı boyunca gazinolarda sahne almayı kesinlikle reddeden üstad, sadece seçkin özel konserlerde dinleyicisiyle buluşmuştur. 1985 yılında yapılan özel bir anlaşmayla İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Mûsikisi Devlet Konservatuvarı kadrosuna katılmış, ömrünün son gününe kadar burada ders vermeyi sürdürmüştür. Bu görev vefatına kadar sürdü.
Sanat Anlayışı, Besteleri ve Mirası
Bekir Sıtkı Sezgin, musiki dünyasında kendine özgü tavrı ve titiz icra tarzıyla bilinmektedir. Özellikle dinî mûsiki formlarındaki üstün yorum gücü, onu döneminin diğer sanatkarlarından tamamen ayırmıştır. Sanatçı çok az plak doldurdu. Buna karşın arşivler ses bantlarıyla doludur. Dost meclislerinde ve özel dinletilerde kaydedilmiş bantları bugün mûsiki arşivlerinin en değerli hazineleridir. En çok Hüzzam makamını seven üstadın ilk bestesi, 1962 yılında şehnaz makamında ve ağır aksak usulünde bestelediği, güftesi Yavuz Sultan Selim'e ait olan ünlü 'Sanma şâhım herkesi sen sâdıkāne yâr olur' eseridir. Bu ilk adımdan itibaren vefatına dek Mevlevî ayininden çocuk şarkısına kadar uzanan geniş bir yelpazede yüze yakın özgün eser üretmiştir.
Özel yaşantısında 1964 yılında İzmir'de evlenen Sezgin'in bu evlilikten Hüseyin Kudsi, H. Siyami ve F. Hümeyra isimlerinde üç çocuğu dünyaya gelmiştir. Ömrünü Türk mûsikîsinin doğru öğretilmesine ve yaşatılmasına adayan büyük usta, 10 Eylül 1996 tarihinde doğduğu şehir olan İstanbul'da, henüz altmış yaşındayken geçirdiği kalp krizi neticesinde aramızdan ayrılmıştır.
Öne Çıkan Besteleri
- Acem - Bir yüzü meh eyledi bak şemine pervane beni
- Acemaşiran - Babeğin Dansı
- Bayati - Ey risalet tahtının hurşid u mahı enveri
- Bestenigar - Solgun yine ayrıldığın akşam gibi rengin
- Evcara - Biz ol aşıklarız kim dağımız merhem kabul etmez
- Hicaz - Ben bilmez idim gizli ayan
- Hüzzam - Dilerim buse olup kalmayı her an dudağında
- Rast - Gönlüm yine bir atesi hicranla yanarken