Çocukluğu ve eğitimi
Vladimir Vladimiroviç Putin, 7 Ekim 1952'de Sovyetler Birliği'nde Leningrad'da (bugünkü Sankt-Peterburg) Vladimir Spiridonoviç Putin ile Maria Ivanovna Putina'nın üç çocuğundan en küçüğü olarak doğdu; Ekim 2026 itibarıyla 73 yaşındadır. Büyükbabası Spiridon Putin, Lenin ve Stalin'in özel aşçılığını yapmıştı. İki ağabeyi doğumundan önce ölmüştü. Annesi fabrika işçisi, babası Sovyet Donanması'nda denizaltı filosunda görev yapmış bir askerdi. 1 Eylül 1960'ta evinin yakınındaki okula başladı, 12 yaşında sambo ve judo yapmaya başladı. Sankt-Peterburg Lisesi 281'de Almanca eğitimi aldı ve ikinci dil olarak Almanca konuşur. 1970'te Leningrad Devlet Üniversitesi'nde hukuk eğitimine başladı, 1975'te mezun oldu; tez konusu "Uluslararası Hukukta En Çok Gözetilen Ulus Kaydı" idi. Üniversitede hocası Anatoly Sobçak ile tanıştı. 1997'de Sankt-Petersburg Maden Üniversitesi'nde maden ekonomisinin stratejik planlaması üzerine yazdığı tezle ekonomi doktorasını aldı.
Siyasi kariyeri
Putin 16 yıl boyunca KGB dış istihbarat subayı olarak çalıştı ve yarbay rütbesine yükseldi. 1991'de istifa ederek Sankt-Peterburg'da siyasi kariyerine başladı. 1996'da Boris Yeltsin'in yönetimine katılmak üzere Moskova'ya taşındı; kısa süre Federal Güvenlik Servisi direktörü ve Güvenlik Konseyi sekreteri olarak görev yaptıktan sonra Ağustos 1999'da başbakan olarak atandı. Yeltsin'in istifasının ardından 2000'de başkan vekili oldu ve dört aydan kısa süre sonra ilk kez devlet başkanı seçildi. 2004'te %72 oyla yeniden seçildi. Anayasa üçüncü ardışık dönemi engellediği için 2008-2012 arasında Dmitry Medvedev döneminde başbakanlık yaptı ve iktidar partisi Birleşik Rusya'nın genel başkanı oldu. 2012'de hile iddiaları ve protestolarla gölgelenen bir seçimle başkanlığa döndü, 2018'de yeniden seçildi. Nisan 2021'de, referandumun ardından, yeniden seçilmek için iki kez daha aday olmasına izin veren anayasa değişikliklerini imzaladı; bu, başkanlığını 2036'ya kadar uzatabilir.
Başkanlık dönemleri
İlk başkanlık döneminde Rus ekonomisi, reformlar ve petrol ve gaz fiyatlarındaki beş katlık artışla yılda ortalama %7 büyüdü. Çeçen ayrılıkçılara karşı savaşta Rusya'ya liderlik etti ve bölgede federal kontrolü yeniden tesis etti. Başbakanlığı sırasında Gürcistan'a karşı savaş yaşandı ve askerî ile polis reformunu denetledi. Üçüncü başkanlık döneminde Rusya Kırım'ı ilhak etti, Ukrayna'nın doğusundaki savaşı destekledi ve bu uluslararası yaptırımlara ve Rusya'da mali krize yol açtı. Suriye'de isyancı ve cihatçı gruplara karşı askerî müdahale emri verdi. Dördüncü döneminde Ukrayna sınırında askerî yığınağa başkanlık etti ve Şubat 2022'de geniş çaplı bir işgal başlattı; bu, uluslararası kınamalara ve genişletilmiş yaptırımlara yol açtı. Eylül 2022'de kısmi seferberlik ilan etti. Uluslararası Ceza Mahkemesi savaş suçları soruşturması açtı ve Mart 2023'te çocukların yasadışı kaçırılmasına ilişkin cezai sorumluluğu iddiasıyla Putin hakkında tutuklama emri çıkardı.
Eleştiriler ve ödüller
Putin'in yönetimi; yolsuzluk, siyasi muhaliflerin hapsedilmesi, bağımsız medyanın baskı altına alınması ve özgür ve adil seçimlerin yapılmaması gibi insan hakları ihlalleriyle nitelenir. Kariyeri boyunca ülke içinde yüksek onay oranlarına sahip oldu. Time dergisi onu 2007'de Yılın Kişisi seçti, 2015'te En Etkili Kişiler listesinde birinci sıraya koydu; Forbes 2013-2016 arasında her yıl onu dünyanın en güçlü kişisi olarak gösterdi.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Vladimir Putin maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.